De Britse auto-industrie zet zich schrap voor een no-deal Brexit. Als het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie zonder akkoord verlaat, dan zal een auto die naar het vasteland wordt geëxporteerd zichzelf uit de markt prijzen. “Een vertrek zonder deal is catastrofaal voor het concurrentie vermogen van de sector. Een Britse auto wordt gemiddeld 1.500 euro duurder als wij terugvallen op de regels en tarieven van de Wereldhandelsorganisatie”.
Dat zei Mike Hawes, de voorzitter van de Britse autobrancheclub SMMT (de afkorting staat voor: Society of Motor Manufacturers and Traders), in een interview. De overtuiging van voorstanders van de Brexit dat de Duitse auto-industrie, die juist veel auto’s verkoopt in het Verenigd Koninkrijk, bondskanselier Angela Merkel zal vragen de Britten te helpen, heeft Hawes niet: “Iedereen die dat zegt, leeft buiten de realiteit”.
Uit cijfers van de SMMT blijkt hoe afhankelijk de Britse auto-industrie is van export in het algemeen en die naar de Europese Unie in het bijzonder. Van de auto’s die op Brits grondgebied gemaakt worden, wordt 80 procent geëxporteerd. De helft daarvan (53 procent) belandt in andere landen van de Europese Unie en nog eens 16 procent gaat naar landen waar de EU handelsafspraken mee heeft, maar waar de Britten geen onderdeel meer van zijn als zij kiezen voor een no-deal Brexit.
Een dergelijk scenario zonder handelsakkoord is nog steeds levensgroot aanwezig. Premier Theresa May heeft gezegd opnieuw met de Europese Unie te willen onderhandelen over een vertrekregeling, maar daar is in Brussel geen enkel animo voor. Dit terwijl de Brexit voor 29 maart aanstaande gepland staat. “De sector heeft een deal nodig”, aldus Hawes, die nog steeds hoopt dat pragmatisme uiteindelijk zal zegevieren in de Britse politiek. Indien dat niet het geval is, dan komen er duizenden Britse banen op het spel te staan.
De Britse autosector is een van de weinige, recente succesverhalen in de maakindustrie van het Verenigd Koninkrijk. Maar nu zet de sector met 186.000 medewerkers zich schrap. In 2018 werd er 46,5 procent minder geïnvesteerd in de ontwikkeling en productie van auto’s. Dat heeft volgens Hawes enerzijds te maken met de ‘cyclische aard’ van de industrie, maar anderzijds ook met het feit dat autofabrikanten en toeleveranciers wachten op duidelijkheid over de toekomstige handelsrelatie van de Britten met de Europese Unie. Dat een aantal grote autofabrikanten beloofd heeft om in het Verenigd Koninkrijk te blijven, is slechts een pleister op de wond, aldus Hawes.
De Britse autosector is vorig jaar al hard geraakt door de dreiging van de aanstaande Brexit. Uit cijfers van de SMMT blijkt dat de totale productie van auto’s in 2018 met 9,1 procent is gedaald naar 1,52 miljoen exemplaren, terwijl de totale verkoop in de Europese Unie gelijk bleef. In de 7 voorgaande jaren groeide de productie. De genoemde 1,52 miljoen was het laagste aantal in 5 jaar tijd. De daling heeft volgens Hawes te maken met de onzekerheid die de Brexit met zich meebrengt. De autoconsument in het Verenigd Koninkrijk houdt daardoor de hand op de knip. Maar ook de export is ingezakt. “De uitdagingen waarmee onze leden geconfronteerd worden zijn immens”, stelt Hawes. “Met nog slechts 60 dagen te gaan tot de Brexit, roepen we alle partijen op om een ‘no-deal’ te voorkomen”.
Autofabrikanten als BMW (Mini en Rolls-Royce), Ford, Honda, Nissan, PSA (Opel / Vauxhall) en Toyota investeerden in 2018 met 670 miljoen euro ook niet de helft van het bedrag dat zij een jaar daarvoor nog in productie en ontwikkeling van nieuwe modellen staken. Jaguar Land Rover ontslaat sowieso 5.500 man terwijl eerder Michelin liet weten een bandenfabriek in het Schotse Dundee te sluiten. Verder heeft het Amerikaanse Cooper Tire net bevestigd dat het 300 banen schrapt bij haar bandenfabriek in het Engelse Melksham. Hawes: “Het is een steeds reëler risico dat wij uit de Europese Unie crashen zonder deal. Dit betekent code rood voor de Britse auto-industrie. De onzekerheid rond Brexit heeft al enorme schade aangericht aan de output, de werkgelegenheid en de banen. Dat is echter niets vergeleken met de permanente ramp die zal ontstaan als de barrièrevrije handel in één klap wegvalt.
Niet alleen met de Europese Unie maar met veel markten in de wereld waar wij nu vrije handel mee hebben. Gezien de tegenwind is de uitdaging waar de sector mee te kampen heeft immens. Ik dring er bij alle partijen op aan om ons van een ‘no deal’ te vrijwaren”. De grote autofabrikanten nemen inmiddels maatregelen ter voorbereidingen op een vertrek zonder deal. Zo hebben Jaguar Land Rover, BMW en Honda al aangegeven de productie in hun Britse fabrieken in april tijdelijk te staken. Nissan ziet vanwege de onzekerheid rondom de Brexit af van productie van de volgende generatie X-Trail in het Verenigd Koninkrijk. In plaats hiervan zal de nieuwe editie in Japan gebouwd gaan worden. Dat is sowieso aantrekkelijker geworden dankzij nieuwe handelsafspraken met de Europese Unie. Groot-Brittannië wordt daarvan dus het kind van de rekening.
Naast een tijdelijke productiestop wordt ook onderzocht of andere havens dan die van Dover gebruikt kunnen worden, omdat deze wel eens dicht kan slibben bij een vertrek zonder handelsakkoord. Er reizen dagelijks 1.100 trucks met auto-onderdelen naar het Verenigd Koninkrijk. Die componenten worden veelal direct gebruikt, zodat opslag niet nodig is en er bespaard kan worden op de voorraadkosten. Het gaat om zoveel auto-onderdelen dat hamsteren eigenlijk geen doen is, aldus Hawes. Ook koepelorganisatie Acea vreest een logistieke nachtmerrie bij een no-deal Brexit. “Zelfs korte logistieke onderbrekingen kunnen leiden tot enorme productieproblemen omdat de hele auto-industrie werkt met strakke ‘just in time’ en ‘just in sequence’ leveringen”.