De afronding van de fusie tussen de Franse autofabrikant PSA (het moederbedrijf van Peugeot, Citroën, DS en Opel / Vauxhall) en het Italiaans-Amerikaanse Fiat Chrysler Automobiles (FCA) ontstaat de vierde automaker ter wereld. De combinatie, Stellantis genaamd, heeft 14 merken in haar portfolio. Het nieuwe concern is goed voor 9 procent van de wereldwijde autoverkopen. Alleen Toyota, Volkswagen en de alliantie Renault – Nissan – Mitsubishi zijn nog groter.
Officieel maken PSA en FCA elk 50 procent van het nieuwe fusiebedrijf uit, maar de Fransen zijn de bovenliggende partij omdat zij in de Raad van Bestuur een extra zetel hebben. De samensmelting van onderneming was een langdurig proces. Niet alleen vanwege de corona crisis, maar ook dat de Europese Commissie voor een te sterke marktpositie voor Stellantis in het bedrijfswagen segment vreesde. Pas na toezeggingen dat er meer bestelauto’s voor Toyota gebouwd zouden gaan worden, werd het licht op groen gezet. Na de toezichthouders gaven ook de eigen aandeelhouders goedkeuring aan het huwelijk.
Stellantis is 52 miljard dollar waard. ’s Werelds vierde grote autofabrikant krijgt noteringen op de beurzen van Parijs, Milaan en New York. Stellantis krijgt zijn hoofdkantoor in Amsterdam en zal geleid worden door PSA topman Carlos Tavares. John Elkann, nu nog president-commissaris bij FCA en een telg van de Agnelli familie die eigenaar is van de Italiaans-Amerikaanse automaker (foto), wordt voorzitter van de nieuwe combinatie, maar zal zich niet bemoeien met de dagelijkse gang van zaken.
PSA en FCA (dat ook merken als Jeep, Ram, Dodge, Maserati, Abarth, Alfa Romeo en Lancia voert) liggen achter op veel andere autofabrikanten op het gebied van elektrische en/of zelfstandig rijdende auto’s. De krachtenbundeling wordt door sectoranalisten dan ook als noodzakelijk gezien om de hoge investeringen en onderzoekskosten, die bij de overstap naar elektrisch en/of autonoom rijden horen, mogelijk te maken. Beide bedrijven denken tot 5 miljard euro te kunnen besparen. Het gaat hierbij niet alleen om die ontwikkelkosten, maar ook om bezuinigingen in de vorm van schaalvoordelen bij de productie.
Dat met name Fiat Chrysler Automobiles de noodzaak van schaalvergroting inzag, was al jarenlang. Dat bedrijf flirtte eerder al met General Motors, maar die was niet geïnteresseerd in de als kreupel beschouwde branchegenoot. FCA en kwam daarna tot een fusieovereenkomst met Renault, maar daarvoor werden de glazen ingegooid door de Franse overheid die als aandeelhouder van de Franse autofabrikant te veel noten op zijn zang had. Door schade en schande wijs geworden, leerde de regering Macron daarna even zijn muil te houden. Daardoor kon er een nieuwe romance met PSA ontstaan. Die vrijage leidde dus wel tot een huwelijk.
Overigens is elektrisch en/of autonoom rijden niet de enige uitdaging waar Stellantis voor staat. PSA is vooral groot in Europa en doet het ook goed in het Midden-Oosten, Afrika en Latijns-Amerika, maar de gang van zaken in China is rampzalig. Dat komt niet in de laatste plaats doordat DS alleen in eigen land in het premium segment voor vol wordt aangezien. Fiat Chrysler Automobiles is een grote speler in Europa en de Verenigde Staten, maar doet het evenmin geweldig in China, de grootste automarkt ter wereld. Bovendien wordt er in onze verkoopregio verlies geleden. In de bruidsschat zitten echter merken als Alfa Romeo en Maserati.
Door de corona crisis is een enorme overcapaciteit in de autobranche ontstaan. Dat maakt fusering, waardoor er via synergievoordelen aanzienlijk op de kosten bespaard kan worden, alleen maar logischer, maar het zorgt ook voor extra uitdagingen. Dat leidt met name in Italië tot onrust. Immers, Fiat levert via de fusie met PSA waarbij deze partner een meerderheid van de zetels in de Raad van Bestuur mag bezetten, haar zelfstandigheid in. Niet zonder toeval wordt de term “het onderspit delven” genoemd. Het huwelijk komt voor Italië bovendien op een ongelukkig moment want de regering van het land is weer eens gevallen. Men vreest nu een Franse overheersing van de auto-industrie zoals die zich in andere economische sectoren de afgelopen jaren ook al voordeed.
Alleen de toeristensector en bepaalde nichebedrijven zouden nog echt Italiaans blijven. Diverse vakbonden in het land van de laars eisen dat de overheid zich inkoopt bij Stellantis zodat men à la de Franse regering een vinger in de pap heeft bij het te bepalen beleid, maar in Rome is er momenteel niemand die de telefoon opneemt (de status ‘missionair’ houdt daar blijkbaar toch wat anders in dan bij ons in Den Haag). Critici van het huwelijk wijzen er bovendien op dat de transitie naar elektrisch rijden al vorig jaar is ingezet met de presentatie van de veelbelovende Fiat 500e (een van de top kandidaten voor de titel ‘Auto van het Jaar 2021’). Daar heeft FCA de Fransen helemaal niet voor nodig. Ook voor Maserati werden er vorig jaar overtuigende toekomstplannen gepresenteerd.
Kortom, het zou vooral PSA zijn dat gaat profiteren van de fusie. De Fransen zijn daar inderdaad uitgekookt genoeg voor. Tavares zal na de beursgang alle lichten op groen zetten, om de plannen voor de komende jaren in werking te zetten. Kostenbesparingen staan daarbij centraal. In Europa is het vooral PSA dat daarvan zal profiteren. Mogelijk zal deze zomer al het een en ander duidelijk worden voor de diverse merken uit het uitgebreide portfolio van Stellantis. Sowieso volgt er in de tweede jaarhelft van 2021 een concreet plan op papier. Officieel zal er geen enkel merk worden geschrapt, zo beloofde Tavares vorig jaar, maar hij had toen alleen de autoriteit om die toezegging voor PSA te doen. Lancia verdwijnt vrijwel zeker van het toneel als in 2022 de Ypsilon uit productie wordt genomen.
Ook het merk Chrysler loopt risico. Dat heeft sowieso slechts afgeschreven modellen in haar gamma: de 300C (een sedan) en de Pacifica (een MPV). Chrysler heeft de boot naar de SUV markt duidelijk gemist omdat van hogerhand besloten werd dat dit het domein van Jeep diende te zijn. Daarmee werd feitelijk de eerste schep in de grond gezet voor het graf van dit merk. De enige redding zou de cross-over kunnen zijn die Peugeot op basis van de nieuwe 308 voor de Noord Amerikaanse markt heeft ontwikkeld. Die zou nu onder Chrysler label verkocht kunnen gaan worden aangezien de Fransen indirect via merken als Dodge, Jeep en Ram (plus Alfa Romeo en Maserati) al toegang tot de Noord Amerikaanse markt hebben. Stellantis geeft zichzelf 4 jaar de tijd om 80 procent van de geplande synergie-effecten tussen de autofabrikanten te realiseren, maar volgend jaar moet al duidelijk zijn hoe de kaarten voor Chrysler en Lancia liggen.