In 2018 kregen bijna 5.400 jonge weggebruikers een strafpunt, maar vorig jaar waren dat er 7.200. Dat blijkt uit cijfers van het Openbaar Ministerie. Bij 2 strafpunten moet men opnieuw rijexamen doen. Strafpunten kan men onder meer oplopen met bumperkleven of ander gevaarlijk rijgedrag, of als men echt veel te hard rijdt.
Als beginnend automobilist kan men de eerste 5 jaar strafpunten krijgen. Als iemand op zijn / haar 16de al een rijbewijs krijgt, dan kan men zelfs 7 jaar lang strafpunten krijgen. Een strafpunt krijgt men als de jonge autorijder vanwege een ernstige verkeersovertreding staande wordt gehouden door een agent, dus niet als die persoon bijvoorbeeld geflitst wordt als er een paar kilometer te hard is gereden.
Volgens het Openbaar Ministerie wordt de toename onder meer veroorzaakt doordat er nauwelijks files zijn. Ook de verlaging van de maximumsnelheid naar 100 km/u speelt een belangrijke rol: als het rustiger op de weg is en er minder files staan, is er ook meer ruimte om gevaarlijke capriolen uit te halen en veel te hard te rijden. Daarnaast lijken veel bestuurders te denken dat er in verband met de corona crisis minder wordt gehandhaafd.
Verkeersrecht advocaat Bert Kabel ziet dat automobilisten de lege wegen aangrijpen om harder te rijden en om dingen te doen die ze anders achterwege zouden laten. “Je ziet dat bestuurders enerzijds harder gaan rijden omdat die mogelijkheid er is en anderzijds omdat zij het idee hebben dat de kans klein is dat ze gepakt worden”. Volgens Kabel is dat laatste niet het geval. “De kans om gepakt te worden, is juist groter geworden. Want als er minder mensen op de weg zijn, valt het eerder op als jij een overtreding begaat”.
De politie meldt dat er vorig jaar juist meer is ingezet op het aanpakken van verkeersovertredingen, zoals te hard rijden. Ook werd er meer op excessieve overtredingen gecontroleerd omdat er minder geplande verkeerscontroles plaatsvonden. Bovendien is het niet zo dat de politie het afgelopen jaar minder heeft gehandhaafd, integendeel. Daarmee nam ook de kans toe op een strafpunt voor de onbesuisde weggebruiker.
Volgens Saskia de Craen, onderzoekster bij het SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid), is ook de stijging van het aantal staande houdingen een belangrijke verklaring voor de toename van het aantal strafpunten. “Het aantal aanhoudingen van de politie neemt elk jaar toe. En meer handhaving betekent ook meer kans op het krijgen van een strafpunt”. Toch zitten wij volgens De Craen nog lang niet op het niveau van 15 jaar geleden. In 2005 waren er bijna 1,5 miljoen staande houdingen.
In totaal gingen 243 automobilisten voor de tweede keer de fout in, maar voor het overgrote deel bleef het bij één strafpunt. Volgens het Openbaar Ministerie schrikt het krijgen van een strafpunt jonge automobilisten af, maar De Craen vindt het lastig om op basis van deze cijfers al te uitgebreide conclusies te trekken. “We weten niet of dit lage percentage komt doordat er heel weinig mensen voor een tweede keer de fout in zijn gegaan, of omdat wij een heel grote groep niet in beeld hebben”.
Dat alleen voor jonge automobilisten zo’n strafpuntensysteem geldt, is volgens de onderzoekster wel terecht. “Beginnende automobilisten zijn naar verhouding veel vaker bij een dodelijk ongeval betrokken dan de wat oudere bestuurders. Dat heeft onder andere te maken met onervarenheid en de gevoeligheid voor afleiding”.