Chinese fabrikanten waren in grote aantal aanwezig op de IAA autoshow in München, een van de grootste beurzen in de branche, en hun nieuwe elektrische modellen laten zien dat de Duitse fabrikanten achterop zijn geraakt in de e-mobiliteitsrace. Dat is sowieso geen leuk nieuws, maar bijzonder pijnlijk als dit op eigen terrein gebeurt.
Ook niet leuk voor de Duitse autofabrikanten was de aanwezigheid van Tesla. Het automerk van Elon Musk schittert normaal gesproken door afwezigheid bij dergelijke evenementen, maar greep de show in München aan om de vernieuwde Model 3 te presenteren. Daardoor stonden er nog minder schijnwerpers gericht op wat de grootste automerken van Europa te bieden hadden. Hoewel het weer prima was tijdens de beurs, pakten zich aldus toch donkere wolken samen boven de Duitse autosector.
Terwijl de verstikkende problemen met de toeleveringsketen na de pandemiejaren zijn afgenomen, worstelen de Europese autogiganten met het omgaan met de gestegen energiekosten in de nasleep van de Russische invasie van Oekraïne vorig jaar. Hoewel de verkopen in de Europese Unie de afgelopen 12 maanden gestaag zijn verbeterd, blijven ze ongeveer 20 procent onder het niveau van vóór het coronavirus, omdat inflatie en hogere rentetarieven de vraag naar nieuwe voertuigen temperen.
Tegelijkertijd worden Europese fabrikanten geconfronteerd met steeds heviger concurrentie van Chinese autofabrikanten, die hun voertuigen tegen veel lagere prijzen op de markt brengen. Nieuwe spelers uit het grote Aziatische land hebben een steeds groter deel van de gewaardeerde Chinese markt veroverd en dreigen de groeiende handel in elektrische voertuigen te domineren. Met als nieuwe fase hun aanval op Europa met aanwezigheid op de IAA.
Industriebranche analist Ferdinand Dudenhöffer van het Center Automotive Research in Duitsland zegt hierover: “De 2023 editie van de IAA brengt een nieuwe autowereld in Europa in kaart. De concurrentie is heviger geworden. Na de Chinese batterijfabrieken komen nu hun autofabrikanten”. Hij noemt het een “keerpunt” voor de industrie. In totaal heeft 41 procent van de exposanten op de beurs hun hoofdkantoor in China, waaronder merken als BYD (foto) en Leapmotor. Die hopen allemaal de show te stelen van de Duitse giganten Volkswagen, BMW en Mercedes-Benz.
In tegenstelling tot de Aziatische aanval is de deelname van andere Europese makers beperkt. Opel zal de enige ambassadeur van het Amerikaans-Europese conglomeraat Stellantis zijn in München, terwijl Renault op de beurs alleen met zijn gelijknamige merk present is en de IAA als podium gebruikt voor de presentatie van de nieuwe Scénic. Het doorgaans tegendraadse Tesla conformeert zich nu aan het gebruikelijke show spektakel. De reden? “Omdat het merk dat geen marketing doet precies dat begint te doen”, aldus de onafhankelijke sector analist Matthias Schmidt.
De verschuiving van modellen met een verbrandingsmotor naar elektrische voertuigen (en het grotere klimaatprobleem) stonden zowel binnen als buiten de beurshallen centraal. Terwijl autofabrikanten hun nieuwste aanbod uitrolden, hebben klimaatgroepen voor protesten op de beurs gezorgd. Dat komt de feestvreugde natuurlijk ook niet en goede. “Autofabrikanten vernietigden de levens van talloze mensen wereldwijd met hun groei-imperatief”, zei een van de klimaatgroepen voorafgaand aan de beurs.
Nu doen autofabrikanten natuurlijk heus wel hun best met het terugdringen van de CO2 uitstoot van hun modellengamma, maar voor de actievoerders, die schijt lijken te hebben aan democratische waarden en aan de rechtsstaat, is dat niet genoeg. En toegegeven: de diverse fabrikanten hebben hun zaak de laatste tijd niet geholpen door enorme winsten te boeken. Weliswaar als gevolg van de sterke inflatie, maar toch. Het beeld is ontstaan dat autofabrikanten, vooral de spelers aan de bovenkant van de markt, hebben geprofiteerd van stijgende prijzen om hun marges te vergroten.
De grote auto-evenementen hebben moeite om fabrikanten aan te trekken, die betwijfelen of ze voldoende publiciteit creëren om de moeite waard te zijn voor de presentatie van hun nieuwste modellen. In 2022 zag de Autosalon van Parijs het bezoekersaantal al afnemen, omdat de duur werd teruggebracht van 2 weken naar 1 week. Veel grote Europese namen, zoals Volkswagen, BMW en Ferrari, waren afwezig op de Franse beurs, waar Chinese autofabrikanten als BYD juist op afkwamen.
Al met al zal Porsche de grootste kater aan de IAA hebben overgehouden. Niet alleen vanwege de grote aanwezigheid van Chinese nieuwkomers of van hoog opgeleide, jonge Europeanen die autobezit resoluut afwijzen (hun toekomstige doelgroep?), maar ook omdat het van hogerhand (door de Volkswagen Groep) verboden was om de nieuwe elektrische Macan al te laten zien. Het zou een prima antwoord zijn geweest op zowel de Chinese concurrentie als de klimaatactivisten. Maar in Wolfsburg was anders beslist: alle aandacht diende op de IAA uit te gaan naar het dashboard van de technisch identieke, nieuwe Audi Q6 e-Tron. Een grote PR blunder!