Dag in dag uit urenlang in de auto zitten: ondanks het thuiswerken is dit ook na de coronaperiode het geval. Sterker nog: het aantal files blijft volgens de ANWB verder stijgen. “We hebben echt alle maatschappelijke spelers nodig om dit probleem op te lossen”.
Sinds het einde van de coronaperiode is de filezwaarte volgens de ANWB met 19 procent gestegen. Dit betekent dat wij gedurende langere periodes en over grotere afstanden in de file staan. En dat terwijl thuiswerken wel een vast onderdeel is geworden van ons bestaan na de coronaperiode. Afgelopen maart werkte driekwart van werknemers in loondienst één of meerdere dagen vanuit de eigen woning.
Dat de filezwaarte desondanks is toegenomen, komt doordat wij op dezelfde dagen thuis werken. Hoogleraar vervoerseconomie Erik Verhoef van de Vrije Universiteit Amsterdam zegt daarover: “Dat is vaak op de vrijdag. In de filecijfers zie je ook dat het op die dag juist heel erg rustig op de weg is”. Op de vrijdag is de filezwaarte in tegenstelling tot de andere dagen zelfs gedaald (namelijk met 14 procent) en is er bijna geen spits meer”. Het grote aantal files ligt volgens Verhoef niet aan de wegcapaciteit, maar aan hoe wij die inzetten. “We kunnen de infrastructuur slimmer gebruiken. Er ligt niet te weinig asfalt. Wij gebruiken het niet slim genoeg”.
Al wordt er veel thuisgewerkt, er wordt ook steeds meer druk uitgeoefend op werknemers om terug naar de zaak te komen, zo merkt voorzitter Piet Fortuin van vakbond CNV op. “Over die 5 dagen is nu een heel dikke piekbelasting op de dinsdag en de donderdag”. Om de files tegen te gaan, zouden de thuiswerkdagen volgens Fortuin dus verspreid moeten worden. Maar dat ligt volgens hem zowel bij de werkgever als de werknemer. “Je moet het gesprek gaan voeren op de werkvloer: wat zijn nou de goede dagen om thuis te werken? Wat heeft het bedrijf nodig? Wat heb jij nodig? En hoe kunnen wij dat nou bij elkaar brengen?”
Naast het veranderen van de thuiswerkdagen, is rekeningrijden ook een voor de hand liggende oplossing, vindt Verhoef. “Mensen vinden betalen voor files eng klinken, maar als je het nuchter bekijkt, is het een maatregel waar de woon/werk verkeer situatie voor heel veel mensen van op vooruit zou gaan”. Hij voegt er aan toe: “Als je tegelijkertijd de motorrijtuigenbelasting zou verlagen, dan verhoog je het kostenplaatje voor de burger eigenlijk niet. Alleen gaat je de burger op een andere manier laten betalen, namelijk op zo’n manier dat het gedrag gestuurd wordt”. “Maar”, zo laat Verhoef weten, “je lost niet alle problemen op als je de beprijzing goed hebt. We hebben echt alle maatschappelijke partijen om dit probleem op te lossen”.