Met stille trom vertrekken heeft iets treurigs. Zeker als het om de sportwagens met V12 motor van Ferrari gaat. Dat de dagen daarvan door downsizing en elektrificatie geteld zijn, is waarschijnlijk onvermijdelijk, maar dat betekent niet dat er geen afscheid in stijl zou mogen plaatsvinden. En daar zorgt Ferrari voor want in de vorm van de 12cilindri presenteert zij de laatste sportwagen van dit type.
De 12cilindri is de opvolger van de 812 Superfast en GTS. Hij heeft onder zijn lange motorkap een ouderwetse, atmosferische V12. Ferrari had het model ook een andere naam kunnen geven, maar door te kiezen voor ’12cilindri’ (uit te spreken als “dodici cilindri” wordt een duidelijk statement gemaakt.
De krachtbron van de 12cilindri is nauw verwant met die uit de 812 Competizione. Het 6,5 liter grote blok is goed voor 830 pk (bij 9.250 toeren; de begrenzer grijpt 250 krukasomwentelingen later in). Het maximumkoppel van 678 Nm komt pas vrij bij een zeer hoge 7.250 toeren. Huis, tuin en keuken motoren zijn dan al lang afgehaakt (of, als er geen begrenzer is, de vernieling in gejaagd). De hoge toerentallen doen een grillig motorkarakter vermoeden, maar volgens Ferrari valt dat reuze mee: al vanaf 2.500 toeren is 80 procent van het maximale koppel (effectief meer dan 500 Nm dus) beschikking. Ondertussen kunnen de bestuurder en eventuele bijrijder getrakteerd op een akoestisch genot waar V12 motoren patent op lijken te hebben. Zeker de exemplaren van Ferrari, al ontkomt ook dit merk niet aan de gestaag strenger wordende emissie-eisen. Omdat hybride techniek (of een stel turbo’s) geen optie was om aan de uitstootnormen te voldoen, heeft men in Maranello de “meest geavanceerde” emissiereductie technologie toegepast om de 12cilindri door alle keuringen te krijgen. Tegelijkertijd produceert de V12 motor nog maar 72 decibel aan lawaai, pardon, geluid. Toch hoeft klant zich bekocht te voelen want volgens Ferrari zijn de tonen in het middelste toerengebied “rijker dan ooit” en beter hoorbaar in het interieur. Ja, deze sportwagen is er dus vooral voor de bestuurder en eventuele passagier, en minder een crowd pleaser. De V12 motor is gekoppeld aan een 8-traps automaat met dubbele koppeling. Met deze aandrijflijn kan de 12cilindri een topsnelheid van meer dan 340 km/u bereiken. Vanuit stilstand accelereren naar 100 km/u neemt slechts 2,9 seconden in beslag.
Door de jaren heen heeft de sportwagen met V12 motor bij Ferrari vele gedaantes aangenomen. Onder andere in de vorm van de 365 GTB/4 (alias de Daytona) uit 1968. Het is vast geen toeval dat het lijnenspel van de 12cilindri door deze iconische supersportwagen geïnspireerd lijkt te zijn. Met name de neuspartij oogt als een een eerbetoon aan de 365 GTB/4. Ook in andere opzichten is de 12cilindri een typische Ferrari met midscheeps voorin geplaatste motor. De ellenlange motorkap werd al genoemd, maar daarnaast zien we dat de cabine zich ver naar achteren bevindt en dat de schuine achterruit (volgens de ontwerpers is er sprake van een delta vleugel) uitmondt in een rechte derrière. De lichtblokken aldaar hebben een modern accent gekregen. Al met al is sprake van een tamelijk eenvoudig, maar zeer elegant design.
Ondanks dat de 12cilinder in diverse opzichten een ode is aan het verleden, is er sprake van diverse technische hoogstandjes. Neem bijvoorbeeld de manier waarop de achterwielen van de 12cilindri meesturen. Ferrari heeft gekozen voor een constructie waarbij hun stuurhoek niet alleen onafhankelijk is van die van de collega’s vóór, maar het is ook mogelijk om het linker achterwiel een andere stuuruitslag te geven dan het rechter exemplaar. Deze innovatieve oplossing bevordert zowel de stabiliteit (en de stuurprecisie) op hoge snelheid al de voor een sportwagen o-zo-belangrijke lichtvoetigheid. Met het oog op maximale levendigheid werd de wielbasis ten opzichte van die van de 812 Superfast trouwens met 2 centimeter ingekort. Om er voor te zorgen dat de 12cilindri over een perfect rijgedrag beschikt, is er een gewichtsverdeling van 48,4 procent op de voorwielen en 51,6 procent op de achteras gerealiseerd. Vrijwel perfect dus. Elektronica in de vorm van onder andere SSC (Side Slip Control), een eDiff en een 6D-sensor helpt ook om de Ferrari optimaal beheersbaar te houden. Voor klanten die bedrevener zijn in geld verdienen dan in het besturen van een sportwagen, zijn dergelijke hulpmiddelen natuurlijk meer dan welkom.
In Maranello zijn ze extra trots op de gepatenteerde dubbele flaps boven elke achtervleugel van de 12cilindri. De 2 elementen van deze mobiele luikjes zitten aan elkaar vast en bewegen automatisch tussen de 60 km/u en 300 km/u. Op die manier vergroten ze ofwel de neerwaartse druk (met 50 kilo bij 250 km/u) en dus de stabiliteit bij hoge snelheden, ofwel helpen ze om de Ferrari beter door de lucht te laten klieven. Of juist niet, want bij sterke vertragingen kunnen de dubbele flaps ook dienstdoen als luchtrem. De ontwerpers hebben ook in andere opzichten de natuurwetten gerespecteerd, want de onderkant van de 12cilindri (dorpels, diffusor) is zó gemaakt dat die de luchtstroom optimaal geleid. De vorm van de luchtinlaten op de motorkap en de buitenspiegels eerbiedigen eveneens de wetten van de aerodynamica.
Ferrari stelt tegelijkertijd een Spider variant van de 12cilindri voor. Het is de eerste keer in de geschiedenis van het merk dat dit bij een V12 model gebeurt (… en dus ook de laatste keer, maar dat terzijde). De Spider heeft dezelfde afmetingen als de coupévariant, maar noodzakelijke verstevigingen aan de onderzijde maken hem 60 kilo zwaarder (1.620 versus 1.560 kilo). Een groter verschil is er in prijs te verwachten. De 12cilindri Spider wordt namelijk ongeveer 10 procent duurder dan de gesloten variant, die in Nederland afgerond 600.000 euro gaat kosten. Voor de opengewerkte versie betekent dit dus een prijskaartje van 660.000 euro. Die heeft geen stoffen kap, maar een stalen klap dak. Volgens Ferrari is de aerodynamica van de 12cilindri zo goed voor elkaar dat men met het dak open en bij een snelheid van 200 km/u gewoon nog een gesprek kan voeren. Het klap dak laat zich tot een snelheid van 45 km/u openen of sluiten; deze handeling neemt 14 seconden in beslag.
De 12cilindri heeft 2 zitplaatsen waarbij bestuurder en passagier door een brede middenconsole van elkaar gescheiden worden en zo ieder in hun eigen cocon zitten. Achter het stuur zit een digitaal instrumentarium van 15,6 inch. Het centrale touchscreen is 10,25 inch groot. Op de optielijst staat een display van 8,8 inch aan de passagierszijde van het dashboard. Het infotainment systeem kan overweg met Apple CarPlay en Android Auto (allebei draadloos). Voor het zeer onwaarschijnlijke geval dat men het geluid van de V12 motor beu is, is er een Burmester audio-installatie van 1.600 watt. Dat de ontwerpers van Ferrari niet vanonder een steen hun werk hebben zitten doen, blijkt uit het feit dat het Alcantara in het interieur voor 65 procent uit gerecycled polyester bestaat. Dat zou je kunnen uitleggen als een stukje CO2-compensatie.
Heb jij geen 600.000 (of 660.000 euro voor de Spider variant) in een oud sok zitten? Jammer dan. Ferrari zal er niet mee zitten. De 12cilindri is namelijk primair voor klanten in de Verenigde Staten bestemd. Met deze speciale creatie viert Ferrari namelijk dat het 70 jaar geleden is dat de sportwagenspecialist de automarkt van dit land betrad. Ook in Italië geldt: wie jarig is trakteert. Al gaat Ferrari’s traktatie natuurlijk enkel naar de Amerikaanse happy few.