Bij het uitdelen van verkeersboetes moet meer ruimte komen voor maatwerk. Nu verdriedubbelt het boetebedrag soms als mensen niet op tijd betalen. Dat heeft volgens het CJIB, de instantie die de boetes int, soms onredelijke gevolgen.
Iemand die bijvoorbeeld een boete van 50 euro krijgt, kan door aanmaningen extra kosten voor z’n kiezen krijgen. Na 2 aanmaningen kan het boetebedrag al oplopen tot 150 euro. Als iemand de eerste boete al niet kon betalen, dan komen die extra kosten extra hard aan.
Het CJIB bepleit in haar jaarverslag ‘Stand van de Uitvoering 2023′ daarom voor meer ruimte voor maatwerk. De instantie vindt dus dat het soms moet kunnen stoppen met verhogingen bij het innen van de boetes. “Verhogingen kunnen evident onredelijke gevolgen hebben”, schrijft het CJIB. Volgens de uitvoeringsorganisatie is er soms sprake van overmacht en is een verhoging van de boete daarom niet altijd op z’n plaats.
Maar daar kan het CJIB (Centraal Justitieel Incasso Bureau) niet zelf over beslissen. “Wij hebben op dit moment onvoldoende ruimte om bijzonder maatwerk toe te passen op een aantal specifieke situaties”. Wel wordt de rechter en het Openbaar Ministerie soms belast met het achteraf kwijtschelden van de verhogingen.
Het CJIB wil daarnaast de uitvoering van strafbeschikkingen, waarin geldboetes worden opgelegd, kunnen staken bij “hardvochtige situaties”. Het Openbaar Ministerie kan voor veel voorkomende strafbare feiten met een strafbeschikking zelf een straf opleggen. Jaarlijks worden ongeveer 300.000 strafbeschikkingen uitgevaardigd waarin een geldboete wordt opgelegd, aldus het CJIB in haar jaarverslag.
“De tenuitvoerlegging van straffen vormt het sluitstuk van de strafrechtketen”. Op dit moment zijn er echter geen mogelijkheden deze zogenoemde tenuitvoerlegging te staken als zich hardvochtige situaties voordoen waarbij de uitvoering niet altijd opportuun meer lijkt, aldus het CJIB. “Ook is gratie niet mogelijk”.
NVVK, de branchevereniging voor schuldhulpverlening, noemt het standpunt van het CJIB verheugend nieuws. “Wie een boete krijgt moet die in principe betalen”, zegt een woordvoerder. “Maar wij hebben het over een groep mensen die niet meer goed weet wat ze met de post moeten en die ook ongeopend laat. Het is goed dat het CJIB meer de menselijke maat wil hanteren”.
Het CJIB heeft met de hoge procentuele verhogingen een uitzonderingspositie. “Private partijen als energiebedrijven of telecombedrijven mogen maximaal 15 procent verhogen. De 50 procent en in tweede instantie 100 procent van het CJIB zijn daarmee totaal niet in verhouding”, stelt de NVVK. “Als mensen dat niet kunnen betalen is het een boete op armoede. Die verhogingen zijn vaak een katalysator voor nog grotere schulden en problemen”.