De Japanse auto-industrie begint aan een nieuw bedrijf. Daarin komen nog maar 2 spelers voor: Toyota (met onder haar vleugels niet alleen Daihatsu, Hino en Lexus, maar ook Mazda, Subaru en Suzuki) en de combinatie Honda-Nissan (waar Mitsubishi zich bij heeft aangesloten).
Daar waar de Amerikaanse auto-industrie tot de komst van Tesla werd gedomineerd door de ‘Big Three’ (General Motors, Ford en Chrysler) kent Japan nu dus de ‘Big Two’. De consolidatie wordt nodig geacht omdat er alleen met vereende krachten een vuist kan worden gemaakt tegen met name de Chinese concurrentie. Het huwelijk tussen Honda en Nissan heeft ongetwijfeld de zegen van de Japanse regering, die bang was dat beide fabrikanten los van elkaar te weinig slagkracht zouden hebben om op het internationale autotoneel te overleven. Honda en Nissan zullen samen streven naar synergie-effecten, zodat er ‘3’ gemaakt kan worden van ‘1 plus 1′.
Als dat lukt, dan is dat winst, maar waar winnaars zijn, zijn ook verliezers. Dat zijn General Motors en Renault. In Noord Amerika was General Motors de samenwerkingspartner voor Honda op het gebied van elektrische auto’s en waterstof modellen. De ambities van deze krachtenbundeling waren de laatste tijd echter al gestaag aan het afbrokkelen omdat Honda zich realiseerde dat de elektrische modellen die samen met General Motors ontwikkeld werden, ongeschikt zijn voor verkoop buiten de Verenigde Staten en Canada. Door het huwelijk met Nissan zijn de Amerikanen helemaal niet meer nodig voor de verwekking van een stel auto’s waar de Chinezen niet van terug hebben. Tegelijkertijd is er voor Nissan nu nog minder reden om samen te blijven werken met Renault. De alliantie verliep al stroef omdat beide fabrikanten letterlijk en figuurlijk niet dezelfde taal spraken, maar nu kan Nissan zich volledig gaan focussen op haar relatie met Honda. Renault is op deze manier weer ‘single’ en dat is zorgelijk want over 5 à 7 jaar zijn er nazaten nodig voor modellen als de 5 E-Tech en de Scénic E-Tech. De Franse autoproducent is op dit moment prettig winstgevend, maar is financieel toch veel minder sterk dan bijvoorbeeld Stellantis of de Volkswagen Groep.
Carlos Ghosn: Honda grijpt de macht bij samenwerking met Nissan
Het aangekondigde huwelijk tussen Honda en Nissan, met op de bagagedrager een meerijdend Mitsubishi, is Carlos Ghosn, de controversiële voormalige topman van Renault en Nissan, niet ontgaan. Hij belandde op een Libanees zijspoor na beschuldigingen van fraude, maar als een soort Hans Wiegel geeft het orakel vanaf de zijlijn op zijn tijd nog steeds commentaar op ontwikkelingen in de auto-industrie. Met name als die Renault en Nissan betreffen.
Ghosn, koestert sinds hij eind 2018 werd opgepakt door de Japanse justitie nog steeds wrok tegen met name het huidige management van Nissan en kan de zon niet in het water zien schijnen als deze autofabrikant vorderingen maakt om haar concurrentiekracht te vergroten. Dus het is niet verrassend dat hij ook kritiek heeft op de samenwerking met Honda. Volgens Ghosn is er geen sprake van een huwelijk tussen gelijkwaardige partners, maar van een coup door Honda. Een verkapte overname dus. Feiten waarmee hij deze stelling kan staven, zijn er echter niet. Kinnesinne dus. De geschiedenis leert trouwens dat Honda geen enkele ambitie heeft om andere autofabrikanten te acquireren. Het wil alleen groeien door samenwerking.
Ghosn heeft echter wel een punt als hij zegt: “Een alliantie tekenen is het makkelijke deel. De alliantie laten werken, is een heel ander verhaal”. Honda en Nissan zullen moeten zorgen dat er één kapitein op het nieuwe, gezamenlijke schip komt. Net zoals Ghosn dat bij Renault en Nissan was. De vraag is vervolgens wie die kapitein mag gaan leveren: Honda of Nissan. Gezien het feit dat Honda fors groter is dan Nissan (en bovendien financieel veel sterker), heeft die partner de beste papieren. Anders gezegd: binnen het huwelijk met Nissan kan Honda de bovenliggende partij worden en de CEO gaan benoemen die op de bestuurdersstoel mag plaatsnemen. Dit betekent dat Honda de lakens zal gaan uitdelen binnen het samenwerkingsverband.
Dit betekent niet dat Nissan veroordeeld wordt tot het spelen van de tweede viool. De krachtenbundeling van Peugeot SA met Fiat Chrysler Automobiles werd 4 jaar geleden ook gepresenteerd als een “gelijkwaardig huwelijk”, maar als je kijkt naar wie de meeste stemmen kan mobiliseren in de Raad van Bestuur, dan zijn dat de Fransen. En zou je dus ook dit huwelijk kunnen bestempelen als een verkapte overname. In de praktijk merk je daar echter weinig van. Het is eerder Opel dat een wormvormig aanhangsel bij het Frans-Italiaanse / Amerikaanse Stellantis lijkt te zijn.
Fusies kunnen alleen slagen als er sprake is van één kapitein op het schip. Maar fusies kunnen ook om zeep geholpen worden als er een te groot ego aan de vergadertafel zit. Dat heeft Ghosn bij Renault – Nissan de das om gedaan. Hopelijk zijn Honda en Nissan zo verstandig om het resultaat centraal te stellen en om niet weg te zinken in het moeras van politieke spelletjes.