Audi is van plan circa 15 procent van haar Duitse personeel te ontslaan. In totaal gaat om 4.500 banen. Eerder werd al de sluiting van de fabriek in Brussel aangekondigd. Daardoor verliezen 3.100 werknemers hun baan.
Audi zegt dat er momenteel onderhandeld wordt met de ondernemingsraad en de vakbonden over de plan om het personeelsbestand in te krimpen. De beslissing om een deel van de werknemers te ontslaan, komt na de scherpe winstval in het derde kwartaal. Moederconcern Volkswagen Groep gaat zelf ook hard in eigen vlees snijden en overweegt 3 Duitse fabrieken te sluiten.
De oorzaak is voor Audi en het moederbedrijf hetzelfde: tegenvallende verkoopcijfers. Het merk met de 4 ringen doet het in Europa slechter dan de personenwagen divisie van Volkswagen, maar de laatste kampt met een sterk tegenvallende belangstelling voor haar elektrische modellen. Voor beiden geldt dat de verkopen in China sterk onder druk staan en dat het op de Noord-Amerikaanse markt evenmin florissant gaat. Op groepsniveau zijn er dit jaar 500.000 minder klanten dan voorheen. Dat verklaart het voornemen om fabrieken te sluiten en om een deel van het personeel te ontslaan. De Volkswagen Groep denkt niet dat de verkopen nog zullen aantrekken. “De markt is er eenvoudig gezegd gewoon niet meer”.
Maar volgens Daniela Cavallo, voorzitter van de ondernemingsraad, is dat een te gemakkelijke verklaring. Zij verwijt het topmanagement van Audi en de Volkswagen Groep een gebrek aan ideeën: “Bezuinigingen doorvoeren, fabrieken sluiten en personeel ontslaan: als dat het antwoord op de huidige verkoopproblemen is, dan is dat vooral een bewijs van armoede. Je kan het gerust een bankroetverklaring noemen”. De reactie van Cavallo is logisch, want het is haar primaire taak om voor de belangen van het personeel op te komen, maar daarnaast ook correct: de ‘Vorsprung durch Technik’, die deels werd opgebouwd met zuinige en krachtige TDI motoren, is verdwenen. Immers, de verkooprol van diesels is uitgespeeld. Hybride modellen en volledig elektrische auto’s zetten vandaag de dag de toon. Maar het is niet Audi of de Volkswagen Groep die op die terreinen op voorsprong staat, maar Toyota en Tesla. Inmiddels heeft de sjoemeldiesel affaire het autoconcern meer dan 30 miljard euro gekost.
Doordat Audi en Volkswagen op elektrisch gebied geen ‘voorsprong door techniek’ weten op te bouwen, worden zij kwetsbaar op de Chinese markt. Lokale autoproducenten hebben de kunst afgekeken hoe zij keurig geassembleerde auto’s moeten maken en de subsidiëring van zogeheten New Energy Vehicles door de overheid stimuleert hen om te investeren in de hiervoor benodigde techniek. Over de financiën hoeven zij zich geen zorgen te maken: Peking regelt direct of indirect dat er voldoende geld voorhanden is. Tijdens de coronaperiode was het topmanagement van Audi en Volkswagen 2 jaar lang niet in staat om China te bezoeken, maar toen de grenzen weer open gingen, wisten zij niet wat zij zagen: dit Aziatische land had op het gebied van elektrificatie van haar autoproductie een enorme inhaalslag gemaakt. Maar in plaats van proberen te redden wat er te redden viel door maximaal te investeren in elektrische auto’s die zich qua techniek konden meten met het repertoire van Tesla, of qua productiekosten met het aanbod van BYD, werd er 5 miljard euro apart gezet voor een ongewis avontuur: het verwerven van een belang in Rivian, een autoproducent die sinds de oprichting nog nooit winst heeft gemaakt en die op dit moment midscheeps wordt geraakt doordat Amerikanen toch niet zo geporteerd zijn van elektrische pick-ups en grote SUV modellen als gehoopt. Verbijsterend is ook de investering in de herlancering van het merk Scout: Volkswagen creeërt daarmee een concurrent voor het bedrijf waar zij zojuist 5 miljard euro in heeft geïnvesteerd.
Ondertussen lopen de zaken in China volkomen uit de klauwen. Volkswagen verliest in China haar positie als marktleider aan concurrent BYD. Ook Audi raakt in China met haar dure, in technologisch opzicht achterop geraakte, modellen uit de gratie. Het gevolg is een verkoopdaling van 19,7 procent in het derde kwartaal. Aangezien normaliter 38 procent van de afzet in China geraakt wordt, doet dat veel pijn. Audi heeft haar glans in China verloren en wordt met name door jonge Chinese autoconsumenten als oubollig beschouwd. Als reactie is een modellijn zonder merklogo aangekondigd (foto). Alsof men zich in Ingolstadt schaamt voor het eigen gamma. Het is een alarmerend signaal dat doet denken aan de nadagen van British Leyland, toen het ooit zo machtige Engelse autoconcern in 1975 niet meer wist of zij haar nieuwe middenklasser Austin of Princess moest noemen.
Stefan Bratzel, werkzaam bij het Center of Automotive Management, formuleert het treffend: “De Duitse auto’s moeten eerst innovatiever worden om ook duurder te kunnen zijn”. Vanuit deze optiek is het verbijsterend dat Audi bij de ontslagronde van 4.500 man personeel vooral de ontwikkelingsafdeling wil inkrimpen. Alsof zij eenvoudig weg niet (meer) weet hoe zij een voorsprong moet opbouwen op het gebied van voertuigsoftware en batterijpakketten. Met de herverkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten is er een probleem bijgekomen: 60 procent importheffing op vanuit Europa geïmporteerde auto’s. Deze maatregel kan al in februari in gaan. Audi, dat anders dan BMW en Mercedes momenteel geen enkele auto in de Verenigde Staten bouwt, staat met de rug tegen de muur. Men dacht in Ingolstadt slim te zijn om in Mexico een fabriek op te tuigen, maar dat was buiten Donald Trump gerekend: die wil ook vanuit dit land geïmporteerde auto’s veel zwaarder gaan belasten.
Audi ontkomt er niet aan om zo snel mogelijk auto’s in de Verenigde Staten te gaan produceren. Voor Scout wordt aldaar momenteel een nieuwe fabriek gebouwd. Desnoods moet die worden gekaapt en belanden de plannen voor herlancering van Scout in de ijskast (dat scheelt sowieso miljarden aan introductiekosten). Ja, elke in de Verenigde Staten gebouwde Audi gaat ten koste van werkgelegenheid in eigen land. Gedwongen ontslagen in Duitsland zijn onvermijdelijk, of anders desnoods de herinvoering van een 4-daagse werkweek. Cavallo moet dan maar aan het personeel uitleggen dat dit de enige manier is om Audi weer fit te maken.