Nissan moet snel op zoek gaan naar een nieuwe grote aandeelhouder. Dat is noodzakelijk om te kunnen overleven op het internationale autoslagveld.
In 1999 redde Renault haar Japanse branchegenoot, die op dat moment technisch failliet was, van de ondergang. Hoewel men bij Nissan blij was met de toegeworpen reddingsboei, begon die in de jaren daarna toch te knellen. Dat kwam niet alleen door de Franse, autoritaire en arrogante manier van leidinggeven (waar ze bij KLM over kunnen meepraten sinds de Nederlands luchtvaartmaatschappij zich heeft overgeleverd aan Air France), maar ook door het feit dat Nissan na herstel veel winstgevender bleek te zijn dan het moederbedrijf.
De onvrede met het controlerende belang dat Renault in Nissan had, leidde in 2018 tot een dieptepunt in hun onderlinge verstandhouding: er werd een val opgezet om Carlos Ghosn, topman van de alliantie tussen beide autofabrikanten, mee uit te schakelen. Dit werd gedaan met medeweten van het Japanse ministerie van Justitie. Nu is Ghosn niet voor één gat te vangen. Een jaar later wist hij op spectaculaire wijze Japan te ontvluchten. Zonder overigens weer achter het stuur te kunnen kruipen bij de alliantie, want ook bij Renault hadden ze hun buik vol van deze berucht slecht gehumeurde topman.
Het ‘kaltstellen’ van Ghosn maakte de weg vrij over andere verhoudingen binnen de alliantie. Autointernationaal.nl heeft nooit begrepen waarom Renault daar akkoord mee ging want zonder hulp van deze branchegenoot was Nissan er niet meer geweest. Dus een nederige houding zou in Japan wel op zijn plaats zijn geweest. Maar als jij als autofabrikant meer winst maakt dan jouw moederbedrijf / eigenaar, dan is dat blijkbaar moeilijk. En in het machtsvacuüm dat bij Renault ontstond na de geslaagde coup tegen Carlos Ghosn kwamen blijkbaar managers bij gewicht bovendrijven (lees: Jean-Dominique Senard) die hoffelijkheid blijkbaar belangrijker vonden dan tegen de tegenpartij durven te zeggen waar het op staat.
De uitkomst is bekend: Renault, dat eerst een controlerend belang van 43 procent in Nissan had (mét stemrecht), ging akkoord met reductie tot 15 procent (het belang van Nissan in Renault). Daarmee viel de alliantie feitelijk uiteen. Beide fabrikanten kwamen meer op eigen benen te staan. Renault wist toen dankzij de in 2020 ingevlogen nieuwe topman Luca de Meo weer op te krabbelen, maar het management van Nissan bleef zwak en had last van onderlinge twisten.
Dat speelt Nissan nu parten. Blijkbaar lukt het de autofabrikant niet om zelf een nieuwe, sterke leider aan te stellen, waardoor de hoop gericht is op een nieuwe grote aandeelhouder. Die moet binnen een jaar orde op zaken gaan stellen. “We hebben 12 tot 14 maanden om te overleven”, aldus een bron dicht bij het topmanagement van Nissan. De Japanse autofabrikant denkt hierbij niet aan een branchegenoot als nieuwe aandeelhouder, maar aan een bank of een verzekeraar. Dat zou een partij zijn die voor het lange termijn resultaat gaat.
Renault heeft blijkbaar niet het geduld om naar de lange termijn te kijken, want die heeft namelijk besloten om haar belang in Nissan te gaan verkopen. De Fransen zijn namelijk ontevreden over de financiële prestaties van de Japanners. Renault nam in 2022 al de eerste stappen om haar belang in Nissan af te bouwen (naar 36 procent) en heeft inmiddels op projectniveau een vruchtbare samenwerking met het Chinese Geely concern.
Staat Nissan er echt zo slecht voor dat zij zonder hulp slechts een levensverwachting van 12 à 14 maanden heeft? Dat is wat te kort door de bocht, maar feit is dat de Japanse autobouwer haar verkopen op de belangrijke Chinese en Amerikaanse markten ziet terugvallen. Het gevolg is dat de operationele winst daardoor achteruit holt. De Europese automarkt kan geen uitkomst bieden want daar weet Nissan slechts in muizenstapjes verloren gegaan terrein terug te veroveren.
Nissan heeft al een fors besparingsprogramma aangekondigd waarbij 9.000 banen geschrapt worden, oftewel ongeveer 7 procent van het personeelsbestand. Daarnaast is de autobouwer een partnerschap aangegaan met landgenoot Honda voor de productie van elektrische auto’s en softwaretechnologie. Nissan heeft nooit uitgesloten dat haar Japanse branchegenoot een aandeel neemt in het bedrijf. Of Honda net zo gemotiveerd is, is echter twijfelachtig.
Voor Renault is het niet onaantrekkelijk om haar belang aan Honda te verkopen. Dat Japanse bedrijf is namelijk geen directe concurrent voor de Franse autobouwer. Honda is relatief sterk op de Noord-Amerikaanse, Chinese en Japanse markt, terwijl Renault vooral zaken doet in Europa en in Zuid-Amerika. Anders gezegd: door een belang in Nissan te nemen, krijgt Honda ‘meer van hetzelfde’ in plaats van dat de risico’s geografisch gespreid worden.
Dat de boel goed opgeschud gaat worden bij Nissan lijkt in ieder geval zeker. Eerder deze maand namen het Singaporese investeringsfonds Effissimo Capital en het in Hongkong gevestigde Oasis Management een belang in Nissan. Zeker Effissimo staat bekend als zeer activistisch en heeft eerder al forse ingrepen bij Toshiba en Nintendo afgedwongen. De winst van Nissan is afgelopen jaar gekelderd door een toename van de kosten. Iets dat ook niet helpt is dat Donald Trump binnenkort weer president wordt van de Verenigde Staten, aangezien hij hogere invoerheffingen heeft aangekondigd.
Nissan was juist van plan om de autoproductie in dit land af te bouwen om zo geld te besparen, maar dat plan kan dus in de ijskast van Geert Wilders. Zonder een fors Amerikaans aandeel in de autoproductie van Nissan, gaat het moeilijk worden om op die markt een grote speler te blijven. En dat is wel noodzakelijk aangezien daar (samen met China) het meeste geld wordt verdiend. Nissan zal er dus niet aan ontkomen om fors te blijven investeren in haar Noord-Amerikaanse activiteiten.
Als Renault uit Nissan stapt, komt er een einde aan de oudste auto-alliantie ter wereld, die statutair in Nederland is gevestigd. De 2 fabrikanten trekken al 25 jaar schouder aan schouder op. Nissan en Renault hebben zoals gezegd ook samen een topman gedeeld: de omstreden Frans-Libanese zakenman Carlos Ghosn. Die had de reputatie een despoot te zijn, maar wist wel het mes in de uitgaven te zetten. Blijkbaar heeft Nissan nu opnieuw een ‘verlichte dictator’ nodig. Want zonder vechtersbaas aan de top gaat het moeilijk worden voor deze ‘eeuwige nummer-2 (en tegenwoordig de nummer-3) onder de Japanse autofabrikanten.