De ANWB wil dat het demissionaire kabinet per direct stopt met de jaarlijkse indexatie van accijnzen op brandstof. De belangenclub voor automobilisten stelt dat autorijden in Nederland hierdoor structureel duurder is dan in de rest van Europa. Dat is met name ongewenst omdat de meeste mensen nog afhankelijk zijn van een benzine- of dieselauto.
De oproep komt in aanloop naar de besluitvorming over het schrappen van de tijdelijke accijnskorting per 1 januari 2026. Als die korting verdwijnt, stijgt de benzineprijs met 26 cent per liter. Het grootste deel daarvan komt door de indexatie, een mechanisme dat Nederland als enige EU-land toepast.
Bestuursvoorzitter Marga de Jager waarschuwt dat de extra lastenverzwaring de betaalbaarheid van mobiliteit verder onder druk zet. “Wij zitten midden in een transitie naar elektrisch rijden, maar voorlopig rijdt het merendeel nog op fossiel. Indexeren maakt autorijden onnodig duur”.
Uit ANWB-onderzoek onder 1.500 automobilisten blijkt dat de zorgen groot zijn: de helft maakt zich druk over stijgende autokosten, een derde vindt autorijden nu al onbetaalbaar. Eén op de acht automobilisten zegt te moeten besparen op boodschappen of energie om te kunnen blijven rijden.
De ANWB benadrukt dat slechts 6 procent van de Nederlanders volledig elektrisch rijdt, waarvan twee derde via zakelijke lease. Vooral in landelijk gebied zijn alternatieven schaars en blijft de auto noodzaak.
Of de politiek de oproep van de ANWB volgt, is hoogst onzeker. In oktober volgen er eerst nog nieuwe verkiezingen.
Met 0,83 eurocent accijns per liter benzine staat Nederland bovenaan de Europese ranglijst. Ter vergelijking: België heft 0,61 eurocent, Duitsland 0,65 cent en Frankrijk 0,68 cent.
Het verschil zit niet alleen in de hoogte, maar vooral in de systematiek. Nederland is het enige EU-land dat accijnzen automatisch koppelt aan inflatie. Daardoor lopen de tarieven hier elk jaar verder op, terwijl de buurlanden ze stabiel houden. Volgens de ANWB raakt de pompprijs zo steeds verder los van de rest van de Europese regio.