De Volkswagen Group overweegt om in de toekomst een aantal modellen die in China zijn ontwikkeld naar Europa te exporteren. De voordelen van deze ingrijpende strategische verschuiving zijn duidelijk: het ontwikkelen van nieuwe modellen is in China 40 tot 50 procent goedkoper dan in Europa. Tegelijkertijd krijgen Europese klanten van Volkswagen op deze manier toegang tot nieuwste technologie.
De in China in ruwe vorm geproduceerde auto’s zouden geassembleerd kunnen worden in de Volkswagen fabriek in Zwickau, die anders dreigt te sluiten. Daarmee kunnen de extra importheffingen op personenwagens uit China worden omzeild. De verkoop van in China geproduceerde modellen van westerse automerken is niet nieuw. BMW ging Volkswagen met de eerste generatie iX3 al voor en zo zijn er talloze voorbeelden. Ook de assemblage van auto’s in een Europese fabriek waarbij de onderdelen afkomstig zijn uit China komt reeds voor. Xpeng laat op deze manier haar voor onze markt bestemde modellen in Oostenrijk monteren. En Renault liet de jongste Twingo in China ontwikkelen omdat men daar de klus in de helft van de tijd kon klaren.
Wat de optie van Volkswagen uniek maakt, is dat het hier gaat om auto’s die niet ontwikkeld zijn met het idee om ze ook op de Europese markt te verkopen of dat hun primaire afzetgebied China is. Daarmee is er duidelijk sprake van een verschil met onder andere de eerste generatie BMW iX3, de Citroën C5 X, de Dacia Spring, de DS 9, de Mazda 6e, de Volvo EX30.
De CEO van de Volkswagen Groep, Oliver Blume, schijnt een voorstander te zijn van het idee. Hij heeft echter wel te maken met een tegenstander van formaat: CFO Arno Antlitz. Hij beschouwt het importeren van Chinese Volkswagens als een aantasting van het kwaliteitsimago van het merk.
Duitse topeconoom: “Volkswagen wordt waarschijnlijk door de Chinezen opgekocht”
Ondertussen wordt er op een hoger abstractieniveau een andere discussie gevoerd. Namelijk dat Europa het groeitempo van China én de Verenigde Staten niet bij kan houden. Dat komt vooral doordat men in Brussel goed is in het verzinnen waarom iets niet kan in plaats van vragen aan Europese ondernemers wat zij nodig hebben om internationaal te excelleren.
Het gevolg is, althans volgens een Duitse topeconoom, dat Europa verslonden zal worden door de Verenigde Staten en China. Volkswagen zou volgens hem namelijk opgekocht kunnen worden door bijvoorbeeld BYD.
Bovenstaande voorspelling is afkomstig van Moritz Schularick, directeur van het Kiel Institute for the World Economy. Hij is dus niet zomaar iemand. In een interview met Duitse media schetst Schularick een gitzwart beeld voor de toekomst van Europa. Ons werelddeel zal onder de voet gelopen worden door China en in mindere mate door de Verenigde Staten.
De aanstaande giga-reorganisatie van Volkswagen ziet Schularick als koren op de molen voor zijn prognose. In Wolfsburg lijkt men te erkennen dat het huidige bedrijfsmodel niet meer werkt. Auto’s bouwen in Europa en ze vervolgens exporteren naar andere delen van de wereld is bedrijfseconomisch niet interessant meer. Die mening is ook de economisch historicus Niall Ferguson van de Stanford University toegedaan. Daarom, zo vindt Schularick, moet Europa van Chinese fabrikanten eisen dat zij de auto’s die zij op de Europese markt willen verkopen, ook hier gaan bouwen. Op die manier blijft tenminste nog een deel van de banen behouden.
Beide experts lijken te vrezen dat Europa min of meer ten onder zal gaan aan de Chinese concurrentie en aan de technologische achterstand. China en de Verenigde Staten zullen Europa langzaam maar zeker verpletteren, zo denken denken Schularick en Ferguson. Het tij valt alleen te keren als Europese landen gezamenlijk een soort Airbus voor de auto-industrie gaan ontwikkelen. Maar recentelijk liep de ontwikkeling van een Europees vliegtuig schipbreuk omdat Frankrijk geen water bij de wijn wilde doen. Het vormen van één vuist is dus lastig.
Specifiek over Volkswagen is Schularick zo mogelijk nog pessimistischer: “Volkswagen zal op de lange termijn waarschijnlijk worden overgenomen door een Chinese fabrikant, bijvoorbeeld BYD”, stelt hij. Of het inderdaad zo’n vaart zal lopen, is twijfelachtig. Niet vergeten moet worden dat de deelstaat Nedersaksen een belangrijke aandeelhouder is en dat de vakbonden plus ondernemingsraad bij Volkswagen veel in de melk te brokkelen heeft.