De Nationale ombudsman wil dat de herinneringskosten voor de omstreden elektronische tolweg A24 worden afgeschaft. Aldaar zijn sinds de opening eind 2024 honderdduizenden boetes uitgedeeld. Volgens Reinier van Zutphen, de nationale ombudsman, komt dat door het onduidelijk digitale tolsysteem. Daarmee worden vooral mensen benadeeld die digitaal minder vaardig zijn. Burgers lopen daardoor onnodig tegen extra kosten aan.
De ombudsman roept minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat in een brief op om de “onevenredige” betalingsherinneringen van 9 euro af te schaffen en deze weer gratis te maken. Daarnaast moet het kabinet volgens Van Zutphen voor toekomstige plannen met elektronische tolheffing lessen trekken uit de vele klachten van burgers over Nederlands eerste elektronische tolweg, de Blankenburgverbinding in de A24.
Op de weg geldt een tolverplichting. Iedereen die er rijdt moet tol betalen. Maar tolpoortjes ontbreken. In plaats daarvan registreren camera’s alle kentekens. Automobilisten moeten vervolgens zelf online betalen. Dat kan vooraf of uiterlijk 3 dagen na de rit over de A24. Wie wil, kan ook een abonnement afsluiten, waarmee de tol automatisch wordt afgeschreven, maar dat is voor automobilisten die slechts eenmalig of sporadisch van de Blankenburgverbinding gebruik maken geen optie.
Het systeem komt de doorstroming ten goede, maar veel automobilisten weten niet dat zij tol moeten betalen. Dat bleek alleen al uit honderdduizenden boetes en betalingsherinneringen die in het eerste jaar na de opening van de Blankenburgverbinding werden uitgedeeld. Al sinds de invoering van de digitale tolheffing op de A24 tussen Vlaardingen en Rozenburg in december 2024 regent het klachten.
RTL Nieuws ontdekte toen dat de opbrengsten van boetes en betalingsherinneringen een belangrijke post waren in de kabinetsbegroting. De tolweg moet namelijk geld opleveren om de aanleg ervan te bekostigen. De helft van de opbrengsten in de eerste prognoses kwam uit boetes en herinneringen. Maar de opbrengsten bleken, mede door minder gebruik van de weg in het eerste jaar, tegen te vallen.
Ondanks de honderdduizenden boetes levert de weg dus geen geld op, maar moet er juist geld bij. Dat gat kan alleen maar groter worden, nu ombudsman Van Zutphen er voor pleit om de betalingsherinnering kostenloos te maken. Nu krijgen mensen die vergeten zijn te betalen een herinneringsbrief van 9 euro. De tol zelf is 1,57 euro. Naast het feit dat de tolverplichting volgens de ombudsman onduidelijk is voor veel weggebruikers, is het vragen van 9 euro voor een herinnering “niet in verhouding” en “onevenredig”.
Zeker met het oog op het feit dat alleen digitaal kan worden betaald en er geen papieren alternatief is, moeten de herinneringskosten van tafel volgens de ombudsman. “Als iemand een publieke voorziening niet kan gebruiken omdat het systeem alleen digitaal werkt, is dat geen keuzevrijheid maar uitsluiting”, schrijft Van Zutphen. “Een systeem moet zo worden ingericht dat burgers niet worden afgerekend op onduidelijkheid