Elon Musk is van plan om Tesla door SpaceX te laten overnemen. Dat werpt de vraagop of, en zo ja wanneer, de baanbrekende fabrikant van elektrische auto’s nieuwe ruimtevaart technologieën in zijn voertuigen zal introduceren.
De Europese markt voor elektrische auto’s groeit als kool en daardoor schieten de verkopen van Tesla net zo hard omhoog als een raket van SpaceX: het aantal registraties is in september met 72,5 procent gestegen. Van de Model 3 werden 107 procent meer exemplaren op kenteken gezet (25.000 stuks), terwijl de Model Y ruim 57 procent pluste tot bijna 41.000 nieuwe inschrijvingen. Dit plaatst de elektrische modellen van Musk op de eerste en tweede plaats in de verkoopranglijst. Voormalige bestsellers met verbrandingsmotoren blijven ver achter: zowel van de Volkswagen Golf als van de Dacia Sandero gingen afgerond slechts 18.000 exemplaren over de toonbank.
Wereldwijd gaat het minder goed met Tesla: in het derde kwartaal leverde het Amerikaanse bedrijf 486.532 voertuigen af, wat 2 procent minder is dan in dezelfde periode van 2025. De nettowinst daalde met 43 procent, de omzet stagneerde en de operationele winst kromp met meer dan de helft. Dit weerhoudt Musk er echter niet van optimistisch te blijven: Tesla zal naar verwachting rond de decenniumwisseling 5 miljoen auto’s per jaar produceren, hetgeen 3 keer zoveel is als in 2025, toen er 1,64 miljoen stuks de fabrieken verlieten. Maar in 2020 voorspelde de rijkste man ter wereld voor 2030 echter nog 20 miljoen Tesla’s per jaar. Die voorspelling is in 6 jaar tijd dus met 75 procent gedaald. Er zijn analisten die er een goede fles wijn op durven te verwedden dat Tesla in 2030 nog steeds minder dan 2 miljoen auto’s zal verkopen.
Maar dat maakt niet uit. Musk ziet Tesla sowieso niet langer alleen als autofabrikant, maar als een bedrijf voor AI en robotica. In de toekomst (2030?) zullen zelfrijdende auto’s en humanoïde robots zoals Optimus naar verwachting miljarden opleveren. Op het gebied van autonoom rijden loopt Tesla met zijn Cybercab (zie onderstaande foto) echter ver achter op concurrenten zoals Waymo, en wat humanoïde robots betreft, zegt Musk zelf: “Er zijn zo’n 10.000 dingen die feilloos moeten werken tijdens de productie van de robot”. Dat kost tijd en geld. Er moeten nog aanzienlijke bedragen worden geïnvesteerd in beide projecten. Terwijl Musk recordbedragen doneert aan Republikeinen voor hun verkiezingscampagnes, heeft Tesla echter zijn jaarlijkse investeringen teruggebracht van meer dan 25 miljard dollar naar ongeveer 20 miljard dollar. Misschien omdat Musk nog grotere plannen heeft: hij wil Tesla fuseren met SpaceX.
Waarom? De raakvlakken tussen de bedrijven lijken tot nu toe nogal vergezocht: de elektrische auto’s maken gebruik van SpaceX’s Starlink-satellietinternet, dat op zijn beurt een paar duizend Tesla’s kocht voor een bedrag van 9 cijfers. En onlangs heeft de raket fabrikant de nieuwe Roadster uitgerust met motoren die de 2-zitter helpen om ‘in de lucht te vliegen’, om zo de aandacht te trekken tijdens de presentatie.
Alleen de joint venture Terafab voor chipfabricage snijdt meer hout. Een geplande fabriek in Texas zal, als het aan Musk ligt, naar verwachting uiteindelijk ongeveer 50 keer meer AI-chips per jaar produceren dan wereldwijd in 2026 het geval was. Maar de miljardair is bedreven in het doen van onwaarschijnlijke voorspellingen, dus eerst zien en dan pas geloven.
Toch is het niet allemaal gebakken lucht wat Musk verkoopt. Bij SpaceX was, ondanks enorme vertragingen, de mate van realisatie voldoende voor een onverwacht verrassend groot succes met relatief goedkope en gedeeltelijk herbruikbare raketten. Sindsdien hebben de kapitaalmarkten Musk in hun greep. Het doel en de uitkomst van de fusie zullen daarom waarschijnlijk een toename van de marktwaarde van zijn bedrijven zijn. Sommige analisten zien de fusie als een verticale AI-integratie, waarbij Tesla’s “fysieke AI” met robotaxi’s, de humanoïde robot Optimus, de AI-chatbot Grok en de AI-activiteiten van SpaceX worden gecombineerd. Klinkt als ‘rocketscience. Voor investeringsbank JP Morgan was dit plan aanleiding om het koersdoel voor het SpaceX-aandeel te verhogen van 240 dollar naar 500 dollar.
Mijn voorspelling van wat de fusie níét zal opleveren: technologie waarmee Tesla haar achterstand op andere fabrikanten kan inhalen, zoals krachtigere accucellen of 800 volt systemen. Maar misschien levert de fusie wel een Cybertruck op die naar Mars kan vliegen, want niemand hier heeft hier op one planeet daar behoefte aan. De pick-up truck zou AI-gegenereerde beelden van Grok kunnen uitzenden, beelden die niemand op aarde wil zien. Desondanks blijkt dit de verbeelding op de aandelenmarkten te prikkelen.
En hoe zit het met China? Heel aardse problemen zouden Musks ambitieuze plannen nog steeds kunnen torpederen: Tesla’s meest efficiënte Gigafactory staat in Shanghai, de Chinese tak genereert de hoogste winst en er zijn Chinese aandeelhouders zoals Tencent. Amerikaanse politici bekijken dit kritisch. De fusie zal de situatie nog meer precair maken omdat SpaceX nauw samenwerkt met het Amerikaanse ministerie van Defensie. Het vergt een flinke dosis verbeeldingskracht om je voor te stellen dat China een autofabriek op zijn grondgebied zou tolereren als die eigendom is van een bedrijf dat tegelijkertijd spionagesatellieten de ruimte in lanceert; satellieten die ook China bespioneren.
Over China gesproken: Autonome taxi’s en humanoïde robots als toepassingen van fysieke AI: dit zijn de toekomstgerichte technologieën die voor autofabrikanten voor de hand liggende keuzes zijn. Het Chinese bedrijf Xpeng ontwikkelt zich via Aridge bijvoorbeeld precies in deze richting. Een andere bouwsteen zouden door AI bestuurde drones voor personenvervoer zijn. Zeker geen raketten. Maar misschien moet je net zo visionair zijn als Musk om de link te leggen tussen ruimtevaartuigen, auto’s en AI.
Desondanks: van de fabrikant die als eerste de elektrische auto toegankelijk maakte voor de massamarkt zou je meer focus op de verdere ontwikkeling van dit ‘vervoermiddel van de toekomst’ verwachten.