Ruim een decennium geleden had het Daimler concern grote plannen met Smart. Letterlijk en figuurlijk. Het jeugdmerk zou namelijk ook de Amerikaanse harten moeten gaan veroveren. En dat lukt natuurlijk het beste met een SUV (en het minst goed met de Fortwo, want in de Verenigde Staten geldt: “big is beautiful”).
Omdat oprekken van de Fortwo tot een SUV een lastige, zeg maar gerust onmogelijke, opgave zou worden, ging men bij Daimler op zoek naar ander donormateriaal. Die werd gevonden in de Mercedes GLK, op zijn beurt een SUV op basis van de (vorige generatie) C klasse.
Als productielocatie van de voor Amerikaanse Smart klanten bedoelde SUV viel het oog op Brazilië. Daar had Mercedes in Juiz de Fora een fabriek met overcapaciteit en de lonen waren er lekker laag. Ook over de naam van de SUV was men het snel eens: Formore. De marktintroductie stond gepland voor 2005.
De Smart Formore beloofde een dijk van een auto te worden, althans voor Smart begrippen: 4Matic vierwielaandrijving en een 3,0 liter grote V6. Met zo’n auto gaat de Amerikaan graag boodschappen doen in ‘The Mall’; in de Verenigde Staten het equivalent van de binnenstad. Daimler dacht op jaarbasis makkelijk 60.000 stuks van de SUV te kunnen slijten.
In september 2005 zou de Formore zijn werelddebuut maken op de IAA van Frankfurt, maar op de Smart stand was het oorverdovend stil. Van de SUV was geen spoor te bekennen, ondanks de eerder verspreidde schets. Een als een boer met kiespijn lachende PR medewerker van Daimler liet bij navraag weten dat “het vooral een geinig hersenspinsel was en dat er überhaupt helemaal geen plannen waren geweest om de Formore te bouwen”.
Niets bleek minder waar. Het bewijs werd geleverd in 2009, toen in een vergeten hangaar van Mercedes 2 exemplaren van de Smart Formore werden aangetroffen: een conceptversie en een productievariant.
Waarom trok Daimler op de valreep de stekker uit de Smart Formore? Het tweede gedeelte van de modelnaam (‘more’) leek namelijk nóg meer verliezen voor Smart te voorspellen. In het 8-jarige bestaan van het stadsautomerk had Daimler er nog nooit een eurocent aan verdiend en in plaats van met een SUV elders het avontuur te zoeken, werd toen besloten om eerst in de primaire verkoopregio (Europa dus) het lek de dichten. De eerste generatie Forfour werd de nek om gedraaid, de Coupé/Roadster zou geen opvolger krijgen en Smart ging terug naar de basis: focussen op de Fortwo.
Daimler, dat inmiddels al een verkoopapparaat voor Smart had opgetuigd in Noord Amerika, besloot om de Formore in te ruilen voor de Fortwo. Marktintroductie van de kleine stadsauto in de Verenigde Staten en Canada was niet zonder risico, maar Daimler zou nog veel verder van huis zijn als zij de aangestelde dealers financieel schadeloos had moeten stellen. En dit keer zat het mee voor het Duitse concern: Amerikanen vonden de Fortwo “cute” en het onconventionele model genereerde veel media-aandacht. Met als gevolg dat er sinds de lancering in 2008 al meer dan 120.000 orders voor de Smart genoteerd konden worden.
Of de Formore succesvoller zou zijn geweest, zullen we nooit weten. Of toch wel? In 2007 introduceerde Volkswagen de Tiguan: een SUV die qua ruimteaanbod vergelijkbaar is met de Smart Formore. Amerikanen moesten er evenwel niks van hebben: te krap. Als zij in de markt zijn voor een SUV, dan willen zij the real thing. En dat is een model waar slechts voor 470 liter aan boodschappen in past niet. Bovendien stonden in 2005 auto’s uit Brazilië nog niet garant voor kwaliteit, zo weet iedereen die wel eens een Fox aan inspectie heeft onderworpen.
Anno 2016 is de Forfour terug van weggeweest. Het 4-persoons model zit verkooptechnisch stevig in het zadel. Dat biedt ook perspectief voor een tweede kans voor de Smart Formore. Alleen: bouw hem alsjeblieft niet op basis van de C klasse. De Nissan Juke is veel beter basismateriaal. Dankzij het samenwerkingsverband tussen Daimler en Renault, de alliantiepartner van de Japanners, moet dit in een achternamiddag geregeld zijn.