Waarom de korte test?
Sportwagens hebben het niet makkelijk in de autowereld. Een probleem dat vergelijkbaar is met de marktpositie van (duurdere) motorfietsen: de doelgroep vergrijst en een deel opteert op een gegeven moment voor een praktischer vervoermiddel. Tegelijkertijd is er minder aanwas van jongere autoconsumenten: zij hebben het geld niet (bijvoorbeeld vanwege sterk gestegen woonlasten in steden) of besteden dat liever aan andere zaken.
Ook de Jaguar F-Type heeft last van deze ontwikkeling. Vorig jaar werden in Nederland 69 exemplaren van de Britse sportwagen verkocht, versus 80 stuks in 2015. In de periode januari t/m juni bleef de registratieteller steken op 38 stuks. Kortom, alles wijst er op dat de afzet sinds 2015 gehalveerd is. Saneren van de F-Type is geen optie. Dan zou Jaguar, van oorsprong een sportwagenbouwer, haar ziel verliezen en verworden tot een soort Volvo met alleen middenklassers, luxe sedans en SUV modellen in het gamma. Dus Jaguar geeft de F-Type vers bloed. In de vorm van de nieuwe Ingenium 2,0 liter 4 cilinder turbomotor met 300 pk.
Wat voor auto is het?
Tot nu toe werd de F-Type alleen verkocht met 2 romige V motoren: een 6 cilinder, met 340 of 380 pk, en met een 8 cilinder die tot 575 pk sterk is. Het zijn potige krachtbronnen waarmee de Jaguar het in zijn topuitvoering (de SVR) zelfs kon opnemen tegen een Ferrari (de California T). Maar met de nieuwe 4 cilinder variant, waarmee volgens de Britse fabrikant al tijdens de ontwikkelingsfase rekening is gehouden, wil het merk ook eigenaren van een Mazda MX-5, Subaru BRZ of Toyota GT86 verleiden: sportwagenfans die stuurplezier belangrijker vinden dan maximale snelheid.
Niet dat de F-Type in 4 cilinder vorm een langzame jongen is. In 5,7 seconden zit hij op 100 km/u en de topsnelheid bedraagt 249 km/u. Maar het prestatieniveau is toch wel van heel ander niveau als bij de qua prijs vergelijkbare Porsche Cayman S (4,2 seconden en 285 km/u). De 4 cilinder uitvoering van de F-type moet het dus niet van zijn prestaties hebben. Misschien wel van zijn milieuvriendelijkheid, want de Ingenium motor met ‘Twin Scroll’ turbo (die naast 300 pk goed is voor 400 Nm) stoot dankzij een gemiddeld benzineverbruik van 7,2 liter per 100 km slechts 163 gram CO2/km uit. Ter vergelijking: de 340 pk sterke V6 uitvoering zit op 199 gram en de SVR op 269 gram. De relatief lage emissiewaarde doet met name in het door een BPM regime gekenmerkte Nederland wonderen voor de instapprijs: die valt bij de 4 cilinder versie een kleine 28 mille lager uit. Er kan al worden weggereden voor 71.620 euro. Daarmee bedraagt het prijsgat met de eerder genoemde Subaru nog maar 20 mille …
Voor bovengenoemd bedrag koop je beslist geen uitgeklede versie van de F-Type. Je krijgt dezelfde 8-traps automaat als in de V6 en V8 uitvoeringen zit en de veiligheidsuitrusting is in het kader van de modeljaar 2018 wijzigingen modelreeks breed uitgebreid met een autonome noodremhulp, verkeersbordherkenning, adaptieve cruise controle en rijstrookassistentie. Elke uitvoering van de F-Type kan bovendien rekenen op nieuwe koplampen plus bumpers, dunnere stoelen (waardoor er meer ruimte is voor de inzittenden), een opgewaardeerd multimediasysteem met 8,0-inch touch screen en een grotere bagageruimte door eliminatie van het reservewiel.
Is het wat?
Uiterlijk kenmerk van de nieuwe instapversie is de uitlaat: de 4 cilinder uitvoering heeft slechts recht op één enkele, centraal geplaatste pijp. De V6 uitvoering van de F-Type heeft een dubbele uitlaat en de V8 varianten zelfs 4 pijpen. Dit hoeft op zich geen afknapper te zijn, maar het geluid is dat wel. En dat is jammer bij een sportwagen die het traditioneel óók moet hebben van zijn theatrale sportiviteit met zoetgevooisde en kristalheldere V6 of wilde en donderende V8. Als je in de 4 cilinder versie van de F-Type zit, hoor je op zich wel een sportief geluid en een lekkere plof tijdens verzetwisselingen, maar het is digitale volksverlakkerij: als je uitstapt, hoor je dat dit geluid niet van de uitlaat komt maar van een speaker onder het dashboard. Jaguar zegt het gesis van de turbo bewust geëlimineerd te hebben. Dat is goed gelukt, maar ik weet zeker dat een deel van de doelgroep het eerlijke geluid van een geblazen motor prefereert boven een door de marketingafdeling bedachte simulatie van wat zij denken dat jij wilt horen.
Maar goed, er mag dan qua uitlaatgeluid een wereld van verschil zijn tussen de 4 cilinder versie en (om te beginnen) de V6 uitvoering met 340 pk, de laatste presteert nauwelijks beter. Dat het verschil op de weg amper merkbaar is, komt enerzijds door intelligente(re) motor software van het Ingenium blok, waardoor die sneller en efficiënter reageert. Anderzijds is de 4 cilinder uitvoering 52 kilo lichter en dat helpt óók. Verder krijg je dezelfde intelligente, snel en zacht schakelende automaat. Die is trouwens ook handmatig aan te sturen via flippers aan het stuur voor het geval je daar behoefte aan mocht hebben. Noodzakelijk is dat overigens niet, want de automaat is zeer bekwam in het bij de les houden van de motor.
Dat er bij de 4 cilinder uitvoering van de F-Type 52 kilo minder op de vooras druk, merk je vooral aan het weggedrag. Dankzij de lichtere voortrein is deze Jaguar een stuk levendiger en preciezer plus communicatiever sturend dan de versies met zwaardere motor. In de bochten kan je hem op de millimeter plaatsen. Jaguar heeft er bewust voor gezorgd dat de achterkant op zijn tijd bereid is te gaan kwispelen. De wielophanging is zó aangepast dat hij dit al op een lagere snelheid gaat doen dan de V6 en V8 uitvoeringen. Maar een schuiver is altijd makkelijk beheersbaar. Dat komt niet in de laatste plaats doordat de F-Type dankzij de lichtere motor meer in balans is. Toch kan ook de 4 cilinder versie het voor een sportwagen forse gewicht (1.600 kilo) niet helemaal maskeren. De eerder genoemde Porsche 718 Cayman (1.410 kilo) is hier onmiskenbaar in het voordeel.
Bij de onlangs geteste Range Rover Velar van zustermerk Land Rover werd opgemerkt dat de instapprijs sympathiek is, maar dat hij pas echt áf is met (dure) opties. Bij de F-Type is dat niet anders. Hij smeekt bijvoorbeeld om de R-Dynamic afwerking van de testauto. Dat drijft de prijs al op naar 76.520 euro. En de verleiding is groot om dan ook bijvoorbeeld 20-inch velgen (standaard is 18-inch) mee te bestellen. Met koolstofvezel afwerking kosten die liefst afgerond 5 mille extra. Andere opties zijn een stuk redelijker geprijsd, zoals een aan de onderzijde afgeplat stuurwiel (220 euro) of een achterklepspoiler (410 euro). En een achteruit rij camera (690 euro) mag eigenlijk niet ontbreken op een auto van dit prijsniveau, al helemaal niet omdat de overzichtelijkheid van de achterzijde van de F-Type beroerd is.
Hoe je het ook went of keert, een beetje leuk aangekleed kost de 4 cilinder uitvoering F-Type al snel 80.000 euro. Je krijgt hiervoor een 'echte' sportwagen met een aantrekkelijk uiterlijk, een lekker levendige motor en met een (dankzij zijn lichtere vooras) chirurgische stuurprecisie. Maar in akoestisch opzicht heeft deze Jaguar toch wel wat van zijn karakter verloren. Een niet onbelangrijk 'emotieaspect', want een sportwagen schaf je nooit op rationele gronden aan. Die koop je met je hart. En dus ook een beetje met je oren.
Dergelijke kritiek is evenwel ook op de Porsche Cayman (die het tegenwoordig eveneens moet doen met een 4 cilinder motor) van toepassing. En op een ander niveau op de Audi RS5, die zijn atmosferische V8 moest inruilen voor een geblazen V6. En over die Audi gesproken: biedt deze F-Type niet net zoveel visueel genot? Kijk door je wimpers en je ziet de SVR uitvoering; een sportwagen die concurreert met de Ferrari California T. Wat je inlevert aan interieur/bagageruimte, krijg je dubbel en dwars terug in de vorm van stuurgenot. En dat alles (de RS5 kost 117.625 euro) voor heel veel minder geld. Jaguar bewijst dus dat de échte sportwagen nog lang niet dood is. En dat de verkoopcijfers met deze 4 cilinder variant in het gamma zonder twijfel een flinke boost zullen krijgen.
- 8