Volkswagen maakte gebruik van een omvangrijk netwerk van financiële vehikels en geldstromen rond een holding in Luxemburg. Ook Nederland speelt in het netwerk van de Duitse autoconcern een rol.
In de afgelopen jaren heeft Volkswagen voor 17 miljard euro aan bezittingen naar Luxemburg verscheept. Doel was om op die manier belastingen te ontlopen, zo blijkt uit onderzoek van het Duitse weekblad Der Spiegel. Volkswagen heeft vanaf 2012 een omvangrijk netwerk van financiële vehikels en geldstromen aangelegd rond een holding in Luxemburg, waar slechts 5 mensen werken. Het ontwijken van belastingen ligt in Duitsland extra gevoelig, omdat deelstaat Nedersaksen grootaandeelhouder van Volkswagen is.
Volkswagen laat inkomsten van diverse dochterondernemingen wereldwijd naar de Luxemburgse holding Volkswagen Finance Luxemburg (VFL) vloeien. Tussen 2014 en 2016 was dat 5,8 miljard euro. De winst die VFL in die periode opgeeft: 3,5 miljard euro. Maar de holding betaalde over dat enorme bedrag slechts 1,7 miljoen euro belasting, ofwel niet meer dan 0,05 procent. Was dat geld naar Duitsland gegaan, dan zou er veel meer belasting over betaald moeten worden.
Het geld, volgens Der Spiegel zeker 3 miljard euro, blijft in Luxemburg of vloeit terug naar de dochterondernemingen in de vorm van leningen. Dat gebeurt via speciale financiële holdings die fungeren als een soort interne banken. En dat levert ook geld op. De rente die de dochters over die leningen betalen, gaan weer als dividend naar de Luxemburgse holding, die daar geen belasting over betaalt. Hoeveel geld Volkswagen hier in totaal mee bespaart, is onduidelijk.
Ook Nederland speelt een rol in het netwerk van Volkswagen. De fabrikant heeft pal naast het Paleis op de Dam een kantoortje dat aandelentransacties van Volkswagen beheert en geld uitleent aan diverse dochterondernemingen. Op de balans van ‘Volkswagen International Finance’ (VIF; 16 werknemers) staat 27,4 miljard euro. Deze dochter betaalde in 2016 volgens het jaarverslag 563 miljoen euro onbelast dividend aan de Luxemburgse holding. De Nederlandse Volkswagen importeur kwam afgelopen jaar bovendien negatief in het nieuws na fraude en omkoping bij een tender voor nieuwe politieauto’s. Daarvan is de Nederlandse belastingbetaler uiteindelijk de dupe geworden.
Vooral bij grote winsten werkt het netwerk van Volkswagen goed, zo stelt Der Spiegel vast. In 2016 verkoopt Volkswagen zijn aandeel (50 procent) in het Nederlandse autoleasebedrijf Leaseplan. Dat levert 1,75 miljard euro op; een bedrag dat in zijn geheel naar de Luxemburgse holding gaat. Zolang het geld daar blijft, wordt er geen belasting over betaald. Zou het geld naar Duitsland zijn gegaan, dan had de verkoop volgens Der Spiegel 25 miljoen euro opgeleverd voor de schatkist bij onze oosterburen. Daar gaan onderwijl stemmen op voor meer Europese regelgeving tegen belastingontwijking waarbij winsten worden doorgesluisd naar andere landen.