Tesla in het vizier van beursautoriteiten

0

De Amerikaanse beurswaakhond SEC heeft aangeklopt bij Tesla voor meer informatie over enkele uitspraken van topman Elon Musk over het van de beurs halen van het bedrijf.

Musk zegt de mogelijkheid tot een vertrek van de beurs te overwegen. Hij claimt dat de financiering die daarvoor nodig is, volgens analisten zo’n 60 miljard dollar, al rond is. Aandeelhouders zouden enkel nog moeten instemmen met het plan. Voorwaarde is wel dat de beurswaarde van Tesla verder stijgt. En dat was na de in de inleiding genoemde uitspraken van Musk het geval, al is het streefcijfer (420 dollar per aandeel) nog niet gehaald. Later reageerde een woordvoerder van Tesla die stelde dat er nog geen definitief besluit was genomen, maar dat een vertrek van de beurs veel voordelen heeft.

Maar als de financiering niet écht al rond is, is er mogelijk sprake van koersmanipulatie en beursfraude door Musk. Daarop staan behoorlijke straffen, tot gevangenisstraf aan toe. De SEC heeft daarom vragen gesteld over de onderbouwing van de uitspraak over de financiering. Ook wil de toezichthouder weten waarom Musk het koersgevoelige nieuws niet via een officiële verklaring bekend heeft gemaakt. De handel in het aandeel Tesla werd tijdelijk stilgelegd, maar doet nu 380 dollar per aandeel. Dat is 10 procent meer dan vóór de uitspraken van Musk, maar nog steeds ruim 10 procent te weinig om het bedrijf van de beurs te kunnen halen.

Paul Koster, de voorzitter van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) en voormalig AFM directielid, laat weten dat hij het “een verbijsterende gang van zaken” vindt. Of er sprake is van koersmanipulatie vindt hij nog wat voorbarig, maar om beleggers te beschermen is er wel direct onderzoek nodig. Volgens Koster moet Musk snel duidelijk maken waar hij de financiering vandaan haalt. Een ex-bestuurslid van de SEC, Harvey Pitt, heeft gezegd dat er een fraudeonderzoek zou moeten volgen. Hij noemt het opvallend dat Musk een specifieke prijs noemt (420 dollar) waartegen hij het aandeel van de beurs wil halen.

Toch zal een eventueel onderzoek naar beursmanipulatie voor de Tesla topman geen grote zorg zijn, aangezien hij van een eventuele koersmanipulatie geen voordeel heeft gehad. Althans, ik ga er niet van uit dat hij heel snel een pluk aandelen voor 380 dollar heeft verkocht. Door geen direct voordeel van een koersstijging te hebben, is een beschuldiging van manipulatie enigszins loos. De SEC blaft weliswaar, maar ik verwacht niet dat hij in dit geval ook bijt.

Corné van Zeijl, beursanalist bij Actiam, legt uit dat Musk vaker dingen doet die niet normaal zijn. “Het begint op een manische depressie te lijken. Ik zie het aantal uitspraken van Musk ook exponentieel toenemen”, zegt hij, hoewel de topman ook eerder extreme ideeën wist uit te voeren. “Laat ik vooropstellen dat de man ook briljant is. Hij is al 10 keer figuurlijk doodverklaard, maar hij leeft nog steeds”.

Het communiceren van belangrijke bedrijfsboodschappen via onofficiële kanalen is wel geoorloofd, legt Van Zeijl uit. Zo keurde de Amerikaanse beurswaakhond het eerder goed dat de directeur van Netflix uitspraken deed via zijn eigen Facebook pagina. Van Zeijl merkt wel op dat Tesla enkele obligaties heeft uitstaan die in aandelen omgezet kunnen worden als de beurskoers maar hoog genoeg is. Bekend is dat Musk een hekel heeft aan beleggers die inzetten op een daling van het aandeel Tesla en ook publiekelijk schrijven dat het slecht gaat met zijn bedrijf, de zogeheten short sellers.

Deze investeerders geloven niet dat Musk zijn uitbreidingsplannen kan doorzetten zonder nieuwe aandelen uit te geven. Hierdoor zou de beurskoers dalen. Maar Musk heeft altijd ontkend een nieuwe emissie te moeten doen. Volgens schattingen kijken deze beleggers al tegen een mogelijke kostenpost aan van 2 miljard dollar na de beter dan verwachte cijfers over het tweede kwartaal van Tesla. Ze hadden immers gegokt op een daling. Na de uitspraken van Musk is die schade waarschijnlijk met nog eens 1,3 miljard dollar toegenomen. Mogelijk gaan de short sellers nu van Musk een schadevergoeding eisen.

Musk wil met de privatisering de druk van de ketel halen voor zijn bedrijf. Volgers van het bedrijf zijn verdeeld in 2 kampen, die ofwel gokken op een spoedige ondergang van de autoproducent ofwel Tesla de hemel in prijzen. Het bedrijf torst een forse schuldenlast met zich mee en geeft tegelijkertijd geld uit als water. In de tweede helft van het jaar beoogt Tesla echter winstgevend te worden.

Eén van de vragen die direct na de uitspraken van Musk kwam bovendrijven is: “is dit een eenmansactie, of is er vooraf overlegd met de Raad van Bestuur van Tesla?” Immers, Musk mag dan de baas en grootste aandeelhouder zijn, met 20 procent van de aandelen heeft hij geen absolute zeggenschap. Bovendien zullen de 7 à 8 grote aandeelhouders het ook prettig vinden in dezen gekend te worden. Maar Musk schoot niet direct vanuit de heup. Hij heeft het idee een week voor de bekendmaking intern geopperd, en er zijn diverse vergaderingen geweest in de (door familie en vrienden van Musk gedomineerde) Raad van Bestuur.

De gedachte dat dit juist niet het geval was, is op zich begrijpelijk aangezien Musk af en toe wat impulsief en wispelturig kan zijn (zie Van Zeijl). Maar de bestuurders van Tesla wisten zoals gezegd van de plannen van Musk. Dat blijkt uit een verklaring van het bedrijf. Géén van de bestuurders heeft het plan echter tot nu toe openlijk gesteund. “Wij nemen de geschikte stappen om de voorstellen te bestuderen”, aldus een woordvoerder. Dit leidt tot de conclusie dat de uitspraken van Musk dus geen opwelling waren, maar wel degelijk deel uitmaakten van een in ieder geval bij de Raad van Bestuur bekend plan.

Als Tesla de daad bij het woord voegt, en het proces van een beursexit op gang brengt, moet Musk tijdelijk van het toneel verdwijnen. Dat is de mening van de Raad van Bestuur van het Amerikaanse bedrijf. Musk zou een stapje terug moeten doen om belangenverstrengeling te voorkomen. Hij is immers met 20 procent de grootste aandeelhouder van Tesla. Dit is niet ongewoon, want ook bij Dell (dat een soortgelijk proces doorliep) gebeurde dit. Wat vermoedelijk de komende weken gaat gebeuren, is dat de Raad van Bestuur een commissie gaat vormen met een aantal onafhankelijke leden, die een privatisering gaan bekijken. Musk is te verstaan gegeven dat hij zijn eigen adviseurs nodig heeft. De commissie zal zich vervolgens buigen over alle details, waaronder de financiering.

Vorig jaar zou Musk met het Japanse telecommunicatiebedrijf en technologiefonds SoftBank hebben gesproken over een investering in Tesla. De gesprekken zouden april vorig jaar al hebben plaatsgevonden. Rondom een mogelijke investering van SoftBank werd ook gesproken over een beursexit van Tesla. De gesprekken zouden toen op niets zijn uitgelopen vanwege een verschil van inzicht over de eigendomsstructuur. Musk zou speciale voorrechten willen behouden. In ruil voor investeringen wil SoftBank doorgaans een vinger in de pap bij het bedrijf waar het om gaat.

Ondertussen gonst het in de media van speculaties: waar haalt Musk de benodigde 60 miljard dollar vandaan om het bedrijf van de beurs te halen? Vorig jaar april is er dus al onderhandeld met het Japanse technologieconcern Softbank, maar die gesprekken hebben concreet resultaat opgeleverd. Het staatsinvesteringsfonds uit Saoedi-Arabië zou 2 miljard dollar willen investeren in Tesla, maar er wordt getwijfeld of de Amerikaanse overheid buitenlandse investeerders toestaat een groot belang te nemen in de autofabrikant.

Wie kan in hemelsnaam 60 miljard dollar financieren? Met een beurskoers van 420 dollar zou Tesla 81 miljard dollar waard zijn. Minus het aandeel van Musk en dat van zittende bestuursleden zou er grofweg 60 miljard dollar nodig zijn. Maar hierbij kan wel een kanttekening worden geplaatst, want als er van uitgegaan wordt dat de grote aandeelhouders blijven zitten, dan hoeft er ‘slechts’ voor 46,6 miljard dollar aan aandelen ingekocht te worden. Scheelt toch weer 13 miljard.

Los van de vraag in hoeverre zo’n enorme berg aan vreemd vermogen de druk op Tesla om elk kwartaal te presteren zou verlichten, is de vraag: wie gaat die financiële steun, die Musk al rond zei te hebben bieden? Het eerder genoemde Softbank heeft circa 100 miljard dollar tot zijn beschikking. Het Noorse staatsinvesteringfonds en Apple hebben beiden 1 biljoen dollar aan beurswaarde, dus die hebben ook diepe zakken.

Comments are closed.