Tesla oprichter Elon Musk moet binnen de 45 dagen zijn functie als president-commissaris van de Raad van Bestuur opgeven. Dat heeft de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC bepaald. Daarnaast moet hij ook uit eigen zak een boete van 20 miljoen dollar (17 miljoen euro) betalen. Die straf krijgt hij voor het versturen van berichten die beleggers hebben misleid.
Musk mag dus niet meer én president-commissaris én bestuursvoorzitter zijn. In Amerikaanse bedrijfsbesturen is de rolverdeling anders dan bij de meeste Nederlandse bedrijven. Musk blijft bestuursvoorzitter bij Tesla, maar moet zijn andere positie inleveren. De Zuid-Afrikaanse ondernemer mag dus wel aanblijven als CEO.
Ook Tesla moet 20 miljoen dollar ophoesten en 2 nieuwe onafhankelijke bestuurders benoemen. Technisch gezien gaat het om een schikking met beurswaakhond SEC en niet om een veroordeling. De rechter moet de boete wel nog goedkeuren. Musk spreekt in een reactie nog van een “ongerechtvaardigde procedure van de SEC”.
Eerder had Musk al (extra) ruzie met de SEC gemaakt door op het laatste moment weg te lopen uit onderhandelingen over de schikking. De beurswaakhond koos daarop een keiharde opstelling en dreigde zelfs een verbod voor Musk om ooit nog de baas te zijn van een beursgenoteerd bedrijf. Musk blijkt nu uiteindelijk toch tot een schikking bereid.
Als Musk een eerder voorstel had geaccepteerd, was hij er beter vanaf gekomen. Nu geldt het verbod voor hem om president-commissaris te zijn bij Tesla voor 3 jaar. Dat zou 2 jaar zijn geweest als Musk het originele schikkingsvoorstel had geaccepteerd. Musk bekent overigens geen schuld voor de misleiding waarvan de SEC hem beschuldigt.
De voorwaarden van de schikking houden in dat Musk binnen 45 dagen een president-commissaris naast zich moet dulden en het bedrijf moet dus ook 2 extra commissarissen aanstellen om te zorgen dat Musk meer tegenwicht krijgt. Aandeelhouders riepen al een tijd om meer machtsbalans in het bestuur van Tesla. Door de schikking met de SEC gaat die er nu ook daadwerkelijk komen.
De SEC had Musk aangeklaagd op verdenking van misleiding van beleggers wegens een reeks “roekeloze en onjuiste” berichten op Twitter. De topman zei in augustus dat hij werkte aan het van de beurs halen van Tesla. Vooral een bericht dat financiering al rond zou zijn, veroorzaakte ophef en bleek later ook voorbarig te zijn. Daarna startte de SEC een onderzoek naar koersmanipulatie en misleiding.
De mededeling van Musk bracht een run op de aandelen van Tesla teweeg, al waren er direct al vragen over de wijze waarop het nieuws werd gedeeld en vooral over de geringe onderbouwing. Toen er een toelichting kwam, bleek de financiering te rammelen, waarop de aandelen fors inleverden. Het plan is inmiddels ingetrokken.
De gifbeker moet helemaal leeg: Musk moet ook een permanente commissie binnen Tesla in het leven roepen die alle communicatie van hem met beleggers in de gaten houdt, inclusief zijn berichten op Twitter. Dat ligt bijzonder gevoelig voor de ondernemer die juist via dit medium een direct lijntje heeft met ruim 22 miljoen volgers. Musk heeft zelf nog niet expliciet op Twitter bericht over de schikking.
De zware straf voor Musk komt na een bijzonder merkwaardige periode rondom de Zuid-Afrikaanse superondernemer. Naast Tesla is hij ook de baas van ruimtevaartbedrijf SpaceX, en in een uitzonderlijk openhartig interview barstte Musk vorige maand in tranen uit over zijn werkdruk en het zware leven van topman. Hij vertelde afwisselend lachend en huilend over hoe hij onder zijn bureau slaapt, 120 uur per week werkt, vrienden en familie amper ziet en slaapmiddelen gebruikt.
Musk is één van de succesvolste ondernemers ter wereld. Hij bouwde Tesla binnen 15 jaar uit tot een bedrijf dat op de beurs meer waard is dan een gevestigde autofabrikant als Ford. Hij heeft een ongekende neus voor techniek en commercie, en ook voor het genereren van aandacht. In een ander publiek optreden onlangs baarde hij opzien door een joint te roken. Dat was legaal, maar leidde wel tot extra zorgen onder beleggers in Tesla over de mentale staat van Musk.