De nieuwe WLTP emissietest, de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China die elk moment verder kan escaleren, de dreigende Amerikaanse importheffingen op Europese auto’s en in opspraak geraakte topmanagers: er zijn hoofdpijndossiers genoeg voor de grote Europese autofabrikanten en dat is terug te zien in de koersen. Zij zijn bijna allemaal op de beurs minder waard dan begin dit jaar.
Analisten zien lichtpuntjes en stellen dat de koersen van de autofabrikanten zullen herstellen, maar het is de vraag of de wens hier de vader van de gedachte is: wie zegt dat het ergste nu achter de rug is? Immers, het voorstel m.b.t. de Brexit deal kan volgende maand alsnog sneuvelen in het Britse parlement en het is niet gezegd dat de Amerikaanse president Donald Trump tot een vergelijk weet te komen met zijn Chinese collega Xi Jinping.
De meest recente tik was voor het Franse Renault, waarvan de koers vorige week naar beneden dook na de arrestatie van topman Carlos Ghosn. Die zit in een Japanse cel op verdenking van belastingontduiking. Ook zou hij geld van alliantiepartner Nissan, waar hij tot vorig jaar de scepter zwaaide, voor persoonlijke doeleinden hebben gebruikt. Ghosn ontkent, maar zijn arrestatie heeft wel een crisis veroorzaakt in de autobranche. Niet zozeer de toekomst van Renault of Nissan (en Mitsubishi) staat op het spel, maar de alliantie tussen deze 3 autobouwers. Ghosn gaf leiding aan dit samenwerkingsverband en er lijkt niemand anders te zijn die de cultuurverschillen tussen de Fransen enerzijds en de Japanners anderzijds kan overbruggen. Hij was ook voorzitter van de Raad van Commissarissen van zowel Nissan en Mitsubishi, maar bij beide bedrijven is hij inmiddels uit zijn functie ontheven.
Ook voor de aandeelhouders van de Duitse collega’s BMW, Daimler en Volkswagen valt er de laatste maanden weinig te lachen. De handelsoorlog tussen de VS en China pakt slecht uit voor met name BMW en Mercedes-Benz. Die lieten hun grotere SUV modellen exclusief in een Amerikaanse fabriek bouwen, om ze van daaruit (ook) de exporteren naar China, dat inmiddels is uitgegroeid tot de grootste afzetmarkt ter wereld. BMW en Mercedes-Benz zetten momenteel alle zeilen bij om nieuwe productielocaties voor de SUV modellen op te tuigen en dat loopt enorm in de papieren. De winstmarge staat sowieso onder druk omdat de kosten van de importheffingen niet doorgegeven kunnen worden aan de consument.
Het Volkswagen concern was voor de verkoop van auto’s in China niet afhankelijk van haar Amerikaanse fabriek, maar heeft momenteel haar handen vol aan Audi, dat inmiddels omschreven kan worden als een probleemdochter. Het merk werkte zich in de nesten met sjoemelsoftware in haar 3,0 liter V6 TDI dieselkrachtbron, was vervolgens veel tijd kwijt om de fraude te herstellen, met als gevolg dat de overige motoren niet op tijd gecertificeerd konden worden volgens de WLTP norm. Dat heeft Audi de afgelopen 2 maanden heel veel verkopen gekost. Als de sjoemelsoftware affaire zat de topman, Rupert Stadler, wekenlang in de cel. Zijn positie werd daardoor onhoudbaar en hij is inmiddels ontslagen. De beoogde opvolger, Markus Duesmann, mag wegens een concurrentiebeding van BMW pas in 2020 aan de slag. Bram Schot, een Nederlander, neemt graag de honneurs waar, maar hij is op zijn best een tussenpaus en daar houden beleggers niet van.
China heeft inmiddels flink last van het handelsconflict met de Verenigde Staten. In directe zin omdat er minder exportinkomsten zijn, en in indirecte zin omdat de spanningen het consumentenvertrouwen geen goed doen, met als gevolg een daling van de autoverkopen in China. Dat heeft zich inmiddels vertaald in duikelende koersen van de fabrikanten, met in hun kielzog die van de toeleveranciers.
Momenteel proberen de topmannen van BMW, Daimler en Volkswagen zoete broodjes te bakken bij Trump, maar die lijkt daar niet gevoelig voor te zijn. Hij blijft vasthouden aan zijn ‘America First’ beleid, ongeacht de internationale schade die hij daarmee aanricht. Omdat de spanningen nog niet uit de lucht zijn, is het niet denkbeeldig dat er ook importheffingen komen op Europese auto’s die in de VS verkocht worden. Die invoertarieven gaan op de fabrikanten hard raken, met name Audi en Porsche die niet over productiefaciliteiten in de Verenigde Staten beschikken.
Maar elk nadeel heb zijn voordeel. Analisten verwachten dat de Chinese overheid de eigen economie zal gaan stimuleren om het negatieve effect van de handelsoorlog te temperen. Een voor de hand liggend methode is het aanjagen van de autoverkopen. De Chinese consumenten lijkt daar momenteel op te anticiperen en stelt de aanschaf van een nieuwe auto uit. Maar dat kan hij niet eeuwig blijven doen. Dus ook als er geen verlaging van de autobelasting komt, zullen de verkopen op een gegeven moment weer aantrekken. En als de Chinese overheid wel met een fiscale stimulans komt, dan zal de afzet een nieuw record kunnen bereiken. Als de autoverkopen weer aantrekken, dan zullen ook de Europese fabrikanten daarvan profiteren omdat zij globaal eenderde van de markt in China in handen hebben.
Audi zegt dat de ergste WLTP (Worldwide Harmonised Light Vehicle Test Procedure) ellende achter de rug is. En inderdaad was de verkoopterugval in september groter dan in oktober. De verwachting is dat het nog voor de jaarwisseling weer ‘business as usual’ is, ook omdat Audi de laatste tijd veel nieuwe modellen heeft geïntroduceerd (A1, Q3, A6 Avant, Q8, e-Tron). Het wapenarsenaal van BMW is niet minder indrukwekkend (nieuwe 3-serie, Z4, X4, X5, X7), noch dat van Mercedes-Benz (A-klasse, nieuwe generatie stekkerhybride modellen, GLE, EQ C), terwijl Porsche de verkoopschade kan repareren met de nieuwe generatie 911, en volgend jaar de Taycan.
Analisten verwachten dat de vraag naar nieuwe auto’s volgend jaar wereldwijd licht zal groeien. Dus linksom of rechtsom zal er geplust kunnen worden. Is het niet in Europa, dan toch zeker wel in Azië of Noord Amerika. Een gunstige factor is de afgenomen werkloosheid in Europa. Er zijn daardoor meer consumenten met een betaalde baan en dat heeft een gunstige uitwerking op de autoverkopen. “De arbeidsmarkt is de belangrijkste factor die de vraag naar nieuwe personenwagens in ontwikkelde economieën bepaalt”, stelt een analist desgevraagd. Consumenten kunnen momenteel profiteren van korting op nieuwe auto’s die niet aan de WLTP emissie-eisen voldoen. Die personenwagens staan momenteel bij de dealers vierkante banden te kweken. De voorraad dient zo snel mogelijk weggewerkt te worden, want anders zijn de auto’s straks echt onverkoopbaar. Dat is niet alleen een probleem voor de dealer, maar uiteindelijk ook voor autofabrikanten, want die hebben in veel gevallen die voertuigen gefinancierd. Voor beleggers is dit reden om voor wat betreft de autoaandelen nog even de kat uit de boom te kijken.