Renault wil samen met haar alliantiepartner Nissan branchegenoot Fiat Chrysler Automobiles kopen. Dit acquisitieplan was 2 jaar geleden al ontwikkeld door Carlos Ghosn, de van corruptie verdachte oud-topman van zowel Renault als Nissan en wordt nu door zijn opvolger Jean-Dominique Senard in de publiciteit gebracht.
Om de overname van Fiat Chrysler Automobiles te kunnen realiseren en vervolgens ‘verteren’ is volgens Renault topman Senard eerst een volledige fusie met alliantiepartner Nissan nodig, zodat er met één mond gesproken wordt en er van twee kapiteins op één schip geen sprake is. De Franse hebben op dit moment een controlerend belang van 43 procent in hun Japanse collega. Daarmee kunnen zij formeel hun zin gewoon doordrukken, maar dat zal de sfeer binnen de alliantie niet ten goede komen. Uit een huwelijk met een tegenstribbelende partner ontstaan per definitie geen liefdesbaby’s.
“Hey, Ik ben niet jouw vijand”: Senard probeert het vertrouwen te winnen van Saikawa
Nissan voelt tot nu toe niks voor een volledige fusie met Renault. Zij is bang daarmee haar autonomie te verliezen. Maar Senard probeert zijn collega bij Nissan, Hiroto Saikawa, nu stroop rond de mond te smeren door hem een overname van Fiat Chrysler Automobiles in het vooruitzicht te stellen; iets wat zonder Renault per definitie onmogelijk is. Acquisitie van de Italiaans/Amerikaanse branchegenoot staat misschien niet bovenaan het verlanglijstje van Nissan, maar feit is dat deze autofabrikant wel een opsteker kan gebruiken. De verkopen staat wereldwijd onder druk en de aanval is dan de beste verdediging.
Het huwelijk tussen Nissan en Renault is nu 20 jaar oud. Formeel is er echter sprake van een overname, waarbij de Fransen hun Japanse collega in 1999 van de ondergang hebben gered. Hoewel het huwelijk zeker niet onvruchtbaar is, zit sinds vorig jaar de sleet er in. Dat komt door de autoritaire en mogelijk frauduleuze managementstijl van Carlos Ghosn. Nu die aan de dijk is gezet, kan het huwelijk een tweede kans krijgen. En net zoals in de grote mensenwereld kan een nieuw ‘project’ (verhuizing, verbouwing, aanschaf huisdier) daar bij helpen. In dit geval heet het huwelijksreddende elixer dus Fiat Chrysler Automobiles. Renault denkt samen met Nissan sterk genoeg te zijn om een bod te kunnen doen op de Italiaans/ Amerikaanse concurrent.
Nu staat Fiat Chrysler Automobiles niet te trappelen om te worden overgenomen. Wel is zij op zoek naar een samenwerkingspartner, met mogelijk een fusie tot gevolg. Fiat Chrysler Automobiles realiseert vrijwel haar gehele winst in Noord Amerika. In Brazilië heeft het bedrijf weliswaar een sterke marktpositie, maar aan de verkoop van de goedkope auto’s aldaar wordt maar weinig verdiend. In Europa speelt Fiat niet meer in de voorste linies mee. Het meest positieve dat je over de investeringen in Alfa Romeo en Maserati kan zeggen, is dat het langer duurt dat gepland voordat de inspanningen vruchten afwerpen. In Azië is de marktpositie van Fiat Chrysler verwaarloosbaar. Gelukkig is er Jeep nog, maar voor dit merk kan de transitie naar elektrisch rijden mogelijk lastiger uitpakken dan voor andere spelers op de automarkt. Vandaar dat topman Mike Manley wel oren heeft naar een krachtenbundeling. Dat was overigens ook het streven van zijn voorganger Sergio Marchionne, die zijn karwei als gevolg van vroegtijdig overlijden niet heeft kunnen afmaken.
Door het lucratieve Jeep label (en de margerijke grote pick-ups van Ram op de Noord Amerikaanse markt) zijn er meer spelers op de automarkt die hun oogje hebben laten vallen op Fiat Chrysler Automobiles. Naast immer rondzingende wilde overnameplannen vanuit China, wordt PSA het vaakst genoemd. Die heeft het merkenduo Opel / Vauxhall verrassend snel in haar bedrijfssysteem weten te integreren en topman Carlos Tavares is nu toe aan een nieuwe uitdaging. Maar PSA bungelde in 2014 nog zelf op de rand van de afgrond dus dit bedrijf wordt niet gezien als een stabiele partner. Grote financiële problemen zijn er weliswaar niet, maar veel kapitaalreserve heeft het bedrijf evenmin. De overname zou dus betaald worden in aandelen PSA en daar zit de familie Agnelli, grootaandeelhouder van Fiat Chrysler helemaal niet op te wachten. Bovendien is dit bedrijf (te) sterk afhankelijk van de Europese markt, terwijl de groeikansen juist in Azië liggen.
De alliantie Renault – Nissan staat er in Azië sterker voor. De Japanners verkopen in China meer auto’s dan Toyota en de Fransen hebben met de Kwid (foto) een voet tussen de deur weten te krijgen in India. Terwijl de marktpositie van PSA in China een drama is als gevolg van een beroerde betrouwbaarheidsreputatie (dit probleem lijkt universeel te zijn …), doet Renault het aldaar mede dankzij de Koleos aanzienlijk beter. Dat is niet verrassend, want onderhuids is dit model een (betrouwbare) Nissan. Een andere, zeer belangrijke troef van de Frans/Japanse alliantie is hun knowhow op het gebied van elektrificatie. Daar heeft Fiat Chrysler niet of nauwelijks kaas van gegeten; een probleem dat PSA niet aantoonbaar kan oplossen omdat ook daar de praktijkervaring ontbreekt. Renault en Nissan bouwen al (meer dan) een modelgeneratie lang elektrische modellen en het aan boord halen van Mitsubishi betekent dat er tegenwoordig ook veel kennis in huis is op het gebied van stekkerhybride aandrijving. Maar om het overnamebod op Fiat Chrysler Automobiles door Renault en Nissan kans van slagen te geven, moeten zij zelf eerst nog wat huiswerk doen, namelijk de plooien glad strijken in hun gerimpelde huwelijk. Senard heeft hiervoor 12 maanden uitgetrokken.
Mocht de overname van Fiat Chrysler Automobiles slagen, dan zou de alliantie van Renault en Nissan (en Mitsubishi) de rivalen Toyota en Volkswagen ver achter zich laten. Die zijn qua verkopen nu nog ongeveer even groot, maar met de Italiaans/Amerikaanse aanwinst kan er een afzetvoorsprong van circa 3,5 miljoen auto’s per jaar worden gecreëerd. Daarnaast zijn er tal van synergievoordelen denkbaar. Zo kan Infiniti, het ietwat kwakkelende luxemerk van Nissan, aan Alfa Romeo en/of Maserati worden gekoppeld. Lancia is nu ten dode opgeschreven, maar vanuit Europees perspectief kan hier onder regie van Renault alsnog een aantrekkelijk alternatief voor DS van worden gemaakt.
Autointernationaal.nl stelde vorig jaar al dat Fiat Chrysler Automobiles een aantrekkelijke overnameprooi voor Renault/ Nissan zou zijn; de rest van het automedia landschap was toen nog elkaar aan het na papegaaien door alleen PSA te noemen; een partij die in de ogen van Autointernationaal.nl niet de juiste papieren heeft. Voormalig alliantietopman Carlos Ghosn was zoals gezegd dezelfde mening toegedaan en voerde reeds gesprekken met Fiat Chrysler Automobiles. Die onderhandelingen werden echter stopgezet toen Ghosn werd gearresteerd. Om goed beslagen ten ijs te komen, wilde hij eerst Renault en Nissan volledig laten fuseren. De Franse regering zag vorig jaar overigens niets in de acquisitieplannen van Ghosn, maar dat kan ook persoonlijke redenen hebben: het is een publiek geheim dat de topman slecht met president Emmanuel Macron door één deur kan. Senard heeft de reputatie een ‘ambassadeur’ te zijn en roept in politieke kringen veel minder weerstand op. Dat geldt ook voor Nissan trouwens.
Aan de overname van Fiat Chrysler Automobiles hangt namelijk een fors prijskaartje. De waarde van dit bedrijf wordt geschat op ongeveer 20 miljard euro. Ter vergelijking: Renault, Nissan en Mitsubishi zouden samen circa 50 miljard euro waard zijn. De helft van de overnamesom denkt de Frans/Japanse samenwerking overigens te kunnen financieren met het efficiënter maken van de eigen organisatie. Daarmee kan een synergievoordeel van 10 miljard euro in 2022 behaald worden. Aanvullende besparingen zijn mogelijk door intensieve samenwerking in het Europese A segment tussen Fiat en Renault. Daarnaast kan Nissan haar inkomsten op de Noord Amerikaanse markt gaan opvoeren door de krachtenbundeling met de Chrysler divisie (inclusief Dodge, Jeep en Ram). Deze synergievoordelen zijn essentieel om in de toekomst de enorme investeringen in elektrische en zelfrijdende auto’s op te kunnen hoesten.
Maar eerst moeten de topmannen van Renault, Nissan (en Mitsubishi) elkaar diep in de ogen gaan kijken. Daarbij gaat het vooral om de vraag of de Japanners meer vertrouwen hebben in Senard dan in Ghosn. De voormalige topman van Michelin heeft zelf al een eerste handreiking gedaan door in te stemmen met een nieuwe bestuursstructuur waarin de bazen van Nissan en Mitsubishi een grotere rol hebben gekregen. Senard laat daarmee zien minder dictatoriaal te willen optreden dan zijn voorganger. De arrestatie van Ghosn leek aanvankelijk een vloek te zijn voor de alliantie, maar kan, als zijn opvolger definitief het vertrouwen weet te winnen, alsnog uitpakken als een zegen.