De Raad van Bestuur van Volkswagen heeft excuses aangeboden voor een reclamespotje dat zwaar bekritiseerd werd vanwege racisme. Volgens een woordvoerder van de autofabrikant had de blunder alles te maken met “een gebrek aan culturele gevoeligheid”. Van racistische bedoelingen met de reclamespot zou geen sprake zijn.
“Na onderzoek concluderen wij dat een gebrek aan gevoeligheid en fouten in het maakproces ten grondslag lagen aan het filmpje”, zegt Hiltrud Werner, hoofd integriteit en juridische zaken bij de Duitse autoreus. In het filmpje van Volkswagen is te zien hoe een zwarte man door een grote witte hand wordt weggeduwd bij een gloednieuwe Golf VIII en vervolgens in een gebouw genaamd Le Petit Colon (De Kleine Kolonist) geduwd wordt. Ook zou de witte hand een handgebaar maken dat voor ‘white power’ staat; een term die gebruikt wordt door een beweging die stelt dat witte mensen superieur zijn aan mensen van andere rassen.

Het filmpje werd op 20 mei gepubliceerd en later op de dag offline gehaald nadat er een golf (…) aan kritiek ontstond. Volkswagens marketingdirecteur Jürgen Stackmann zei zelfs dat hij in eerste instantie dacht dat het spotje nep was. Overigens kwamen in de commercial groot de letters N, G, E en R in beeld: volgens critici een duidelijk verwijzing naar de woorden ‘nigger’ en ‘neger’. Stackmann (eerste foto) zegt nu over de ‘racistische video’: “Daar neem ik mijn verantwoordelijkheid voor. Ik ga ervoor zorgen dat het personeel sensitiviteitstraining krijgt”.
Om te voorkomen dat zoiets nog een keer zal gebeuren, zal Volkswagen een diversiteitscommissie in het leven roepen die materiaal voor publicatie onder de loep zal nemen. De autofabrikant zegt ook hun mensen meer te gaan opleiden op het gebied van cultuur en ethiek. Ook gaat Volkswagen meer tijd steken in het bevorderen van diversiteit op de werkvloer. Hiertoe zal een commissie samengesteld worden waarvan de leden een diverse etnische achtergrond hebben. Dit panel moet voortaan het reclamebeleid van Volkswagen gaan controleren om te kijken of de advertenties niet beledigend of discriminerend zijn. Verder zullen medewerkers training krijgen om beter rekening te houden met ethische aspecten. Volkswagen wil überhaupt voor meer diversiteit zorgen in haar personeelsbestand.

Volgens Volkswagen waren er geen racistische bedoelingen, maar is er onvoldoende gelet op “culturele gevoeligheden” en mag zoiets nooit meer gebeuren. De autofabrikant bood direct na het verwijderen van de advertentie in mei al excuses aan. Die verontschuldiging viel toen niet in goede aarde omdat Volkswagen het voorval destijds simpelweg afdeed als “een misverstand”. De autofabrikant worstelt al sinds 2015 met haar imago. Toen kwam het bedrijf in kwaad daglicht te staan vanwege opzettelijk gesjoemel met software in dieselmodellen om aan milieu-eisen te kunnen voldoen.
Het is overigens niet de eerste keer dat Volkswagen excuses moet maken. Topman Herbert Diess (tweede foto) zei vorig jaar tijdens een bijeenkomst de woorden “Ebit macht frei”; een zin die wel erg veel lijkt op de nazi-leus “Arbeit macht frei” die tijdens de Tweede Wereldoorlog op de poorten van Duitse vernietigingskampen stond. Diess wilde met die woorden zeggen dat Volkswagen merken die meer operationele winst behaalden, meer vrijheid kregen om beslissingen te nemen(‘Ebit’ is een boekhoudersterm die gebruikt wordt voor het bedrijfsresultaat). Maar hij raakte er een open zenuw mee. Diess moest zich later tegenover de Raad van Commissarissen verantwoorden voor zijn uitspraak. Die was extra pijnlijk omdat de geschiedenis van Volkswagen terugvoert naar het nazi-regime. Het was Adolf Hitler die met de Kever een auto voor zijn volk wilde introduceren. Hitler legde de eerste steen voor de Volkswagen fabriek in Wolfsburg en de ‘KDF’ was het eerste model van de autofabrikant, die nu na Toyota de grootste ter wereld is.

Dat Volkswagen juist nu met excuses komt, kan niet los worden gezien van de dood van George Floyd; een donkere man. Die overleed onder de knie van een witte Amerikaanse politieagent. Daardoor staat racisme nu meer in de schijnwerpers dan ooit tevoren. Volkswagen heeft inmiddels een intern onderzoek ingesteld om te achterhalen hoe de commercial ooit online is gekomen. Daarvoor zijn meer dan 400 bestanden geanalyseerd en zijn er interviews gehouden met medewerkers. Hoewel er van een onafhankelijk onderzoek geen sprake is, zou de conclusie zijn: racistische intenties hebben geen rol gespeeld bij de totstandkoming van de reclame. Wel constateerde Volkswagen een gebrek aan gevoeligheid en procedurefouten. Werner (derde foto) verontschuldigt zich voor “het beledigen van mensen als gevolg van een gebrek aan interculturele gevoeligheid bij Volkswagen”.
