Een zogeheten ‘slimme spitsheffing’ kan een effectief middel zijn om de drukte in de spits tegen te gaan. Dat stellen het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving in een nieuw onderzoek. Stadsbesturen moeten bij hun mobiliteitsbeleid wel verder kijken dan alleen het aanpakken van de drukte in de spits. Ook de bereikbaarheid, verkeersveiligheid, luchtkwaliteit en het klimaat moeten worden meegewogen, zeggen de onderzoekers.
Volgens de planbureaus moet er heel veel gebeuren om de mobiliteit in Nederland te optimaliseren. De meeste oplossingen zijn echter niet eenvoudig en vergen politieke keuzes. Een voorbeeld daarvan is het veranderen van de huidige financiële prikkels. “Zolang auto- of ov- kosten worden vergoed, voelen mensen geen stimulans om op een ander moment te reizen dan op het drukste stuk van de dag”, stellen de onderzoekers.
Volgens de planbureaus kan een gerichte spitsheffing files tegengaan en is dat minder duurder in de uitvoering dan een algemene kilometerheffing. Ook zijn de nadelen voor de arbeidsmarkt minder groot. In het openbaar vervoer kan de drukte in de spits worden verlaagd met een aanpassing van de ov-studentenkaart, bij voorkeur in combinatie met enige aanpassing van onderwijstijden.
Verder doen de planbureaus tal van aanbevelingen in het rapport, op het gebied van bereikbaarheid, klimaat en veiligheid. Zo kan volgens de onderzoekers een verplichte veiligheidshelm bij kinderen tot 12 jaar en voor mensen op een elektrische fiets jaarlijks 7 procent verkeersdoden schelen.