Een Duitse rechtbank in Karlsruhe heeft een rijverbod bevestigd dat een bestuurder van een Tesla in maart 2019 op een ongelukkige manier opliep. De betreffende persoon wilde in de regen de snelheid van zijn ruitenwissers aanpassen op het touchscreen, maar raakte daardoor van de weg.
Menigeen vindt de straf van het Oberlandesgericht buiten proportie. Maar de uitspraak illustreert dat het al rijdend bedienen van een touchscreen niet zonder risico is. Het gevaar is aanwezig dat men de aandacht te lang niet bij de weg en het verkeer houdt, met alle gevaren van dien. Dat is precies wat er in Duitsland met de betreffende Tesla gebeurde.
In augustus 2019 kreeg de Tesla bestuurder voor het bedienen van het touchscreen tijdens het rijden een boete van 200 euro en een rijverbod van een maand, omdat hij volgens de Duitse wet een elektronisch toestel bediende tijdens het rijden. De bestuurder richtte zijn aandacht te lang op het aanraakscherm. Als hij voorzichtiger was geweest, dan had het ongeval voorkomen kunnen worden, zo oordeelde de rechter. De Tesla bestuurder was het niet met die uitspraak eens en ging in beroep. Hij stelde dat de snelheid van de ruitenwissers aanpassen onder “een veiligheidstechnisch bedieningselement” valt. Maar dat beroep is nu afgewezen. Een vast ingebouwd touchscreen valt in juridische zin namelijk ook onder het begrip “elektronisch toestel”, aldus de rechtbank. Volgens de Duitse wet mag je een elektronisch toestel “dat dient voor communicatie, informatie of organisatie” alleen gebruiken wanneer je het niet opneemt of vasthoudt, je de spraak- of voorleesfunctie gebruikt, of wanneer je “voor de bediening ervan jouw blik korte tijd van het verkeer moet afwenden om, aangepast aan de straat, verkeer, zicht en weer omstandigheden, jouw blik op het toestel richt”. Daar valt geen speld tussen te krijgen.
De rechtbank hecht in zijn uitspraak vooral belang aan het begrip “korte tijd”, waar een submenu met verschillende keuze-instellingen niet onder valt. En dat schept natuurlijk een juridisch precedent. Naast Tesla zijn er immers nog heel wat andere autofabrikanten die steeds meer functies niet langer door knoppen laten bedienen, maar achter touchscreens verbergen. Kijk maar naar de nieuwste Volkswagen Golf, maar ook naar modellen van bijvoorbeeld Audi, Peugeot en Volvo. Volgens de ontwerpers moeten dergelijke aanraakschermen de klant “het gebruiksgemak van een smartphone” geven, al blijkt in de praktijk vaak dat je zulke display moeilijk blindelings kunt bedienen en alsnog jouw blik gedurende enige tijd moet afwenden.
De uitspraak van de Duitse rechtbank is een duidelijk signaal voor autofabrikanten om grondiger te kijken naar wat er wel en niet veilig via een touchscreen kan worden bediend. Dat zal ofwel resulteren in meer knoppen op het dashboard, ofwel in een stroomversnelling voor alternatieve bedienwijzes zoals spraakbesturing.