De bezuinigingskoers die autofabrikant Daimler moet redden, maar waarbij duizenden banen zullen worden geschrapt, leidt tot onrust onder de medewerkers.
In plaats van kerstvrede was er dit jaar galgenhumor tijdens de feestdagen en nieuwe bijnamen voor de Daimler bazen. “Sankt NikOLAus und Knecht Porthrecht”, zo klaagden vertegenwoordigers van de ondernemingsraad, waren onderweg met een stok en een gouden bankboekje om het personeel te straffen. Het bedrijf, zo schreven ze, “geeft de goede werknemrs een harde klap”. Ook al horen zulke pittige woorden aan de kant van de werknemers bij het vak, het is duidelijk: de autofabrikant uit Stuttgart heeft op dit moment bij het eigen personeel geen al te beste reputatie.
Het is voor iedereen duidelijk dat niet alles kan blijven zoals het is. Naar aanleiding van de Corona crisis hebben medewerkers en management onder meer afgesproken om in het najaar op een aantal punten de arbeidsduur te verminderen. Ook de jaarpremie vervalt in 2021. Maar vanuit het perspectief van het personeel overschrijden de CEO van Daimler, Ola Källenius (foto), en zijn hoofd personeelszaken, Wilfried Porth (rechts op onderstaande foto), nu een grens. Zij komen met te veel cijfers en hebben te weinig aandacht voor mensen, aldus de klacht. Er zou sprake zijn van “een besparingsgekte”.
Daimler steekt veel geld en energie in zijn gamma van elektrische auto’s, dus de focus ligt vooral op de toekomst van de motorenfabrieken in Berlijn (waar naar verwachting de hardste klappen gaan vallen) en op het hoofdkantoor van het bedrijf in Stuttgart-Untertürkheim. Eind november dreigde het management de ontwikkeling van belangrijke toekomstige technologieën niet naar Untertürkheim te verplaatsen als de ondernemingsraad bleef aandringen op eerdere (geld kostende) toezeggingen om deze site te gebruiken. De werknemersvertegenwoordigers voelden zich gechanteerd en een besluit werd uitgesteld naar het nieuwe jaar.
Bijna 3 weken geleden gingen honderden werknemers de straat op in Berlijn omdat ze vreesden voor hun baan. Samen met IG Metall brachten de ondernemingsraden protestpost naar het hoofdkantoor in Stuttgart. Een zogeheten transformatiefonds heeft de zaken onlangs weer gladgestreken. Daarnaast is 1 miljard euro bedoeld om onder meer banen te verwerven op de locaties die het zwaarst worden getroffen door de transformatie. Eerder was al een corona bonus aangekondigd van maximaal 1.000 euro voor medewerkers in Duitsland.
Ondernemingsraad voorzitter Michael Brecht (rechts op onderstaande foto naast Källenius), die het management in die periode allerlei verwijten had gemaakt, sloeg daarna een verzoenende toon aan. “Na de emotionele discussies in de afgelopen weken over de toekomst van onze fabrieken, waarvan sommige openbaar waren, zijn wij nu weer op een constructieve manier in gesprek met elkaar”, zo zegt hij. “De corona pandemie met al zijn gevolgen versnelt de transformatie en je moet natuurlijk eerst de uitgaven in de gaten houden”, zo vulde hij aan.
Maar de laatste dagen veranderde Brecht weer van toon: “Het lijkt altijd om de personeelskosten te gaan. Dat maakt mensen bang”. En: “Källenius spreekt altijd van een marathon waaraan Daimler deelneemt. Maar dan moet hij er ook aan denken de lasten goed te verdelen”, zo waarschuwt de voorzitter van de ondernemingsraad. Vanuit zijn standpunt zou het een vergissing zijn om de mensen die de marathon zouden lopen te verzwakken en hun prestaties in twijfel te trekken. “De Raad van Bestuur kan in zijn eentje de race niet winnen, maar slechts verliezen”, aldus Brecht.
Om de kosten te verlagen, heeft Källenius sinds zijn aantreden in mei 2019 een opmerkelijk tempo neergezet. Minstens 15.000 banen zouden geschrapt moeten worden, ook omdat de besparingsplannen door de Corona crisis weer werden aangescherpt. Het productienetwerk in de personenautosector wordt uitgedund. De Smart fabriek in Hambach, ooit een Frans-Duits prestigeproject, is verkocht door Källenius. Mercedes-Benz zal ook in Brazilië geen auto’s meer bouwen. Een samenwerking met de Chinese grootaandeelhouder Geely moet de ontwikkeling van motoren efficiënter maken. En er wordt op zijn minst hardnekkig gespeculeerd dat het volgende deel van de mobiliteitsdiensten die samen met BMW worden uitgevoerd, nu aan de beurt zijn voor wat betreft harde ingrepen. De dure samenwerking met de concurrent uit München bij de ontwikkeling van zelfstandig rijdende auto’s ligt al een tijdje stil.
Hoe moeilijk het ook is voor de medewerkers: Daimler moet de bezuinigingsfase doormaken, zegt branchedeskundige Stefan Reindl. “Het gaat bij een bedrijf altijd om de kosten of de inkomsten. Källenius pakt deze nu beide aan”, zegt Reindl, hoofd van het Institute for Automotive Economics in Geislingen. Källenius wil zich meer focussen op luxe en de bovenkant van de segmenten, waar per auto meer geld te verdienen valt, oftewel waarmee de inkomsten verhoogd kunnen worden. Reindl vindt dat ook een goed plan aangezien het zou kunnen werken. Maar er is wel een lange adem voor nodig. “De kostenzijde is daarentegen op korte termijn te beïnvloeden vooral via personeelsingrepen”, zegt hij. De expert beschouwt zowel het personeel van Daimler als de aandeelhouders als verwend door het succes van de afgelopen jaren. “Källenius moet zich strikt houden aan de bezuinigingsmaatregelen”, adviseert hij – ook al betekent dat niet dat het management de medewerkers niet moet blijven kleineren. “Confrontatie is niet veelbelovend”.