De Europese Commissie werkt aan een nieuw emissiehandelssysteem dat specifiek bestemd is voor wegtransport. Deze sector moet, net als energiebedrijven en zware industrie, straks gaan betalen voor de schadelijke broeikassen die ze uitstoot. Uit angst voor boze burgers broedt Brussel op een koppeling aan een compensatiemechanisme.
Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen bevestigt de komst van het nieuwe handelssysteem. Zij spreekt daarbij van “een sociale compensatiestructuur”. Emissiehandelssystemen worden gezien als een belangrijk instrument in de strijd tegen de opwarming van de aarde. De prijs voor het uitstoten van CO2 bleef lange tijd laag, wat de effectiviteit van het systeem niet ten goede kwam, maar de afgelopen maanden steeg de prijs naar recordhoogte.
Dat de wegtransport sector een eigen emissiehandelssysteem krijgt, komt doordat deze sector de afgelopen jaren te weinig vorderingen heeft gemaakt met het terugdringen van de CO2 uitstoot. De hoop is nu dat een prijsprikkel ook voor het wegtransport zal leiden tot de noodzakelijke verduurzamingsslag. Uitvoering van het plan is evenwel lastig. Enerzijds zal de prijs voor het uitstoten van CO2 in de wegtransport sector veel hoger moeten worden dan ik andere branches om voldoende effect te hebben. Anderzijds is de kans groot dat de burger de introductie van een CO2 prijs voor auto’s rechtstreeks in zijn portemonnee gaat voelen. Het risico bestaat dan dat het draagvlak voor de Europese klimaatambities dan zal afkalven. Financiële compensatie is dus gewenst.
Daarnaast zijn er stevige discussies te verwachten met de diverse lidstaten. Zo kan Nederland de benzineaccijnzen die het heft, nu nog naar eigen goeddunken uitgeven. Als hiervoor een CO2 prijs in de plaats komt, dan zal de opbrengst naar Brussel gaan. Dat zal in Den Haag niet zonder slag of stoot gaan. Premier Mark Rutte laat weten niet “met ‘nee’ in hoofdletters” tegen een apart emissiehandelssysteem voor auto’s te zijn, maar veel hangt volgens hem af of “de brede middenklasse in Europa dit ook financieel kan meemaken. Anders is het sowieso niet haalbaar”.
Groen Links Europarlementariër Bas Eickhout denkt bovendien dat mensen allen bij een heel hoge CO2 prijs de auto zullen laten staan. Hij ziet liever dat de Europese Commissie inzet op uitfasering van de verbrandingsmotor. Dit laatste probeert met name de Duitse auto-industrie uit alle macht te voorkomen. In Brussel bestaat dan ook het vermoeden dat het emissiehandelssysteem voor het wegtransport uit de koker van de Duitsers komt, om zo de discussie te verleggen naar een onderwerp wat hen niet direct raakt.