De afgelopen 5 jaar hebben politiecamera’s langs de snelweg foto’s genomen van bestuurders en bijrijders zonder dat hier een wettelijke basis voor was. Dat staat in een intern politiebericht. De foto’s zijn onder meer gebruikt voor opsporing en strafrechtelijke onderzoeken.
Het gaat om camera’s die onderdeel zijn van het Automatic Number Plate Recognition-systeem (ANPR). Deze 300 camera’s staan langs de snelweg en zijn bedoeld om de kentekens van langsrijdende voertuigen te controleren.
Hoe werkt ANPR?
De camera’s maken opnamen van kentekens. Die worden door speciale software gelezen en vergeleken met nummerborden in de database van de politie. Die beschikt over lijsten met kentekens van voertuigen die door de politie om een of andere reden worden gezocht. Het gaat bijvoorbeeld om autoeigenaren die nog een gevangenisstraf open hebben staan of nog een hoge boete moeten betalen. Ook gestolen auto’s staan in de database.
55 van deze camera’s kunnen ook scherpere foto’s maken en ook de inzittenden vastleggen. Ze maken dagelijks zo’n 350.000 foto’s. Ook deze camera’s zijn bedoeld voor kentekenherkenning en er is geen juridische grondslag om personen herkenbaar in beeld te brengen.
Het gebruik van de camera’s voor opsporing en inlichtingen is 2 maanden geleden stilgelegd, zegt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie (OM). In afwachting van een onderzoek worden de foto’s voorlopig niet meer gebruikt voor “strafrechtelijke doeleinden”. Volgens het OM zijn de camera’s niet geplaatst met het doel foto’s van bestuurders te nemen. “Camera’s zijn de afgelopen jaren gewoon veel beter geworden. Die ontwikkelen zich als een gek. En dan zijn die beelden er en dan is de neiging om die te gebruiken groter”.
De regels voor het gebruik van de ANPR zijn in 2019 aangepast. De foto’s van kentekens mogen sindsdien 28 dagen worden opgeslagen, terwijl ze daarvoor helemaal niet mochten worden opgeslagen. De kentekens worden opgeslagen in een database met de naam Argus. Agenten kunnen die raadplegen bij concrete verdenkingen van een misdrijf. Zo is vorige maand ook het ANPR systeem gebruikt voor het vinden van de twee mannen die verdacht worden van de moord op misdaadjournalist Peter R. de Vries. Ze werden een uur na de aanslag bij Leidschendam klemgereden door de politie.