Voormalig Eurocommissaris en VVD prominent Neelie Kroes heeft in 2015 gelobbyd voor Uber, terwijl dat haar verboden was door de Europese Commissie, omdat ze nog maar enkele maanden gestopt was als Eurocommissaris.
Uber had in die periode problemen met de Inspectie Leefomgeving en Transport. Dat blijkt uit de Uber Files, documenten die in het bezit zijn van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) en The Guardian, waar het Financieel Dagblad, Trouw en onderzoeksplatform Investico inzage in hebben. Uit mails van de lobbyisten namens Uber blijkt dat de rol van Kroes was om “de spanningen” rond Uberpop, een nieuwe app die door de Nederlandse overheid illegaal was verklaard, “onschadelijk te maken”, en om “vertrouwelijke voorstellen te doen aan de regering”. Kroes benaderde hiervoor zowel politici, waaronder premier Mark Rutte en minister Henk Kamp, als hoge ambtenaren.
In een reactie zegt Kroes dat ze vlak na haar vertrek als Eurocommissaris gesprekken voerde vanwege haar functie als speciaal gezant van Startup Delta: “Als gezant werd ik geacht interactie te hebben met een breed scala aan bedrijven, gouvernementele en non-gouvernementele organisaties, om een bedrijfsvriendelijk ecosysteem te promoten. Ik had tot mei 2016 noch een formele noch informele rol bij Uber”. Maar die bewering staat dus haaks op de bevindingen zoals verwoord in de Uber Files. Verrassend is dat evenwel niet. Kroes mocht de laatste jaren graag zoete broodjes bakken in de televisieshow van Matthijs van Nieuwkerk, maar iedereen met een beetje mensenkennis weet dat zij een loeder is.
De Uber Files ontmaskeren overigens ook duistere en ronduit agressieve praktijken van Uber in België. Ook daar lijkt het technologiebedrijf voor niets terug te deinzen: van het inzetten van privédetectives tegen Brusselse concurrenten, het infiltreren van bureaus die mystery shoppers voor de overheid regelt, tot het saboteren van een huiszoeking door de Belgische justitie.
Jaren geleden probeerde het Amerikaanse Uber met een groot lobbyleger en hondsdolle methoden snel een wereldmarkt voor zichzelf te veroveren en gingen daarvoor het duel aan met gevestigde taxibedrijven. Ethiek telde weinig, zo blijkt uit de Uber Files, het datalek met meer dan 124.000 vertrouwelijke documenten.
Het blijkt dat het Amerikaanse bedrijf ook Emmanuel Macron, de toenmalige Franse minister van Economische Zaken en de huidige president, in 2014 als vriend voor haar karretje wist te spannen. Er waren een aantal tot nu toe onbekende ontmoetingen, waarin “wij werden ontvangen in een opmerkelijk warme, vriendelijke en constructieve sfeer”, zo noteerden de Uber mensen na afspraken met Macron.
En na haar vertrek uit Brussel in 2014 voerde Kroes dus ook clandestien campagne voor Uber voordat ze daar officieel consultant mocht worden voor een jaarsalaris van 200.000 dollar. Uit de documenten blijkt ook dat verschillende Uber vestigingen zijn uitgerust met “kill switches”, oftewel speciale software met de functie van ‘delete’ in het geval van een inval. “Blokkeer onderzoekers de toegang tot de computer” was een andere functie. Als inspecteurs binnenvallen, gaan dus alle schermen op zwart. Maar geen enkele software hielp tegen het laatste datalek …