Wie zoekt naar een goedkope, tweedehands auto denkt in Nederland waarschijnlijk niet meteen aan een elektrisch exemplaar. De meeste modellen zijn als occasion namelijk nog behoorlijk duur. Zo blijft duurzaam rijden voor mensen met een laag inkomen lastig.
In het klimaatakkoord staat dat Nederland in 2030 veel minder CO2 wil uitstoten. Dat wil de overheid onder andere bereiken door vanaf dat jaar uitsluitend elektrische auto’s een kenteken te geven. Maar met nog 7 jaar te gaan, loopt het nog niet echt storm met de verkoop van elektrische auto’s.
Volgens hoogleraar transportbeleid Bert van Wee van de TU Delft (foto) is de instroom van nieuwe elektrische auto’s belangrijk voor de betaalbaarheid. “Wat heel belangrijk is is dat het aandeel van elektrische auto’s in de nieuwverkopen veel hoger wordt en misschien vanaf een bepaald jaar 100 procent”, zegt hij. Van Wee vervolgt: “Als de nieuwverkopen goed op gang komen, dan heb je na verloop van tijd ook steeds meer tweedehands auto’s die elektrisch zijn”.
Dat ze betaalbaar moeten zijn, zal in de toekomst steeds zwaarder gaan wegen. “De tweedehandsmarkt wordt steeds belangrijker als steden gaan zeggen: je mag het centrum niet meer in met een benzine- of dieselauto”, zegt de hoogleraar. “Dat wordt als heel oneerlijk ervaren voor mensen met een kleine portemonnee. Die hebben momenteel amper de financiële mogelijkheid om een goedkope tweedehands auto te kopen.
Nederland geeft dit jaar ongeveer 100 miljoen euro uit aan het subsidiëren van elektrische auto’s. Een derde van dat geld gaat naar de tweedehandsmarkt. Maar er worden ieder jaar meer elektrische auto’s gekocht dan er subsidie is. Als het geld op is, sluit de pot. “Voor de consument is dat heel vervelend”, zegt specialist Elektrisch Rijden Marco van Eenennaam van de ANWB. “Het moment dat je een elektrische auto zou willen aanschaffen is wanneer je huidige auto niet door de APK komt of wanneer je een hoge onderhoudsrekening hebt. Stel dat dat gebeurt in oktober. Dan heb je geen subsidiemogelijkheid. Dat is jammer, want dan kiezen mensen toch voor de benzinemodel”.
Daarnaast is het nog niet duidelijk wat er de komende jaren gebeurt met subsidies en belastingvoordelen. “Het beleid dat er nu is, is vastgesteld tot 2024 en 2025. Voor daarna is er nog geen beleid gemaakt”, zegt Van Eenennaam (foto). “Dat is wel een risico voor de uitrol van de elektrische auto, want dat is wel waar je rekening mee houdt bij de aanschaf. Daarom is het heel belangrijk dat er nu wel werk wordt gemaakt van de belastingplannen voor de periode van 2025 tot 2030. Zodat wanneer men nu een elektrische auto aanschaft, er geen onduidelijkheid is over waar men aan toe is de komende jaren”.
Het verkoopaandeel van elektrische auto’s is in Nederland relatief hoog vergeleken met andere Europese landen. Een kwart van de nieuw verkochte auto’s (25 procent) was afgelopen jaar volledig emissievrij. Dat het percentage hoger kan uitpakken, bewijst Noorwegen. Daar waren vorig jaar 4 op de 5 nieuw verkochte auto’s elektrisch. Dat heeft volgens Van Wee te maken met betere stimuleringsmaatregelen. “Noorwegen is veel eerder begonnen met het beleid om de nieuwverkoop te stimuleren. Dus daar hebben ze al veel langer een hoog aandeel in de nieuwverkopen en dus ook meer tweedehands elektrische auto’s”.
Van Wee vergeet echter dat het welvaartsniveau in Noorwegen hoger is dan bij ons. Gecombineerd met het feit dat auto’s sowieso relatief duur zijn in Nederland, zorgt dit er ook voor dat de transitie naar emissievrij vervoer veel trager verloopt dan in Noorwegen.
Volgens van Wee kan regelgeving het best op Europees niveau gemaakt worden: “Als alleen in Nederland de aanschaf van nieuwe auto’s elektrisch gestimuleerd wordt en in andere landen niet, dan gaan er natuurlijk heel veel tweedehands exemplaren naar andere landen”. Dat hebben we inderdaad ook gezien bij (stekker) hybride modellen. Auto’s als de Mitsubishi Outlander PHEV en de Toyota Prius bleken populaire exportproducten te zijn. Het weglekken van het tweedehands aanbod aan elektrische auto’s kan worden voorkomen als in andere landen voldoende nieuwe exemplaren worden aangeschaft. Daarmee kan dan een eigen stuwmeer aan emissievrije occasions worden gecreëerd.
“Als in heel Europa alle nieuwe auto’s elektrisch zouden zijn, verwacht ik dat de tweedehandsmarkt op de langere termijn wel in orde komt”. Maar dat is allemaal theorie en de kans dat dit ook gaan gebeuren, is nihil. Wat dit betreft is Van Wee in de ogen van Autointernationaal.nl een typische kamergeleerde hoog in een ivoren toren die geen feeling heeft met de realiteit.