10 miljoen elektrische auto’s en ruim 4 miljoen laadpunten: dat zou volgens kenniscentrum ElaadNL zomaar het Nederlandse personenwagenpark kunnen zijn in 2050. Van 5 procent elektrisch nu naar 50 procent in 2035 en 100 procent in 2050.
Echter, op de korte termijn zal de groei van de verkoop van elektrische auto’s naar verwachting iets afremmen. Oorzaak is de onduidelijkheid over stimuleringsmaatregelen. Maar ElaadNL denkt dat de toekomst volledig elektrisch is. Het is volgens het kenniscentrum dus niet de vraag of dit gaat gebeuren, maar hoe snel.
Vorig jaar was grofweg 1 op de 3 nieuw verkochte auto’s elektrisch. Op de occasionmarkt is het aanbod (nog) veel kleiner. Met als gevolg dat ruim driekwart van de vorig jaar verkochte tweedehands auto’s een benzinemotor had. Maar qua (semi-)publieke laadpalen scoort Nederland inmiddels goed. Er zijn daar nu ruim 140.000 exemplaren van. Oftewel 1 laadpaal per 3 elektrische auto’s. Dit aantal is exclusief de privé-aansluitingen thuis of op werk. Dat zijn er al bijna een half miljoen.
ElaadNL noemt naast de Nederlandse stimuleringsmaatregelen vooral ook Europese beslissingen als een aanjager van de elektrische autotoekomst. Die koers sloeg ‘Brussel’ een paar jaar geleden heel duidelijk in door vanaf 2035 in heel Europa te verbieden dat er nog nieuwe auto’s verkocht worden met een verbrandingsmotor.
In Nederland is momenteel sprake van de volgende fiscale voordelen voor een elektrische auto:
- Geen aanschafbelasting (BPM; in ieder geval dit jaar nog)
- Geen motorrijtuigenbelasting (MEB) tot 1 januari 2025 (daarna wordt die 25 procent)
- Verlaagde bijtelling voor zakelijke rijders als de auto minder waard is dan 30.000 euro. In plaats van de reguliere belasting van 22 procent dient er voor een elektrische leasebak 16 procent te worden betaald (17 procent in 2025)
- Subsidieregelingen voor particulieren die een nieuwe (2.950 euro) of een tweedehands (2.000 euro) elektrische auto kopen. Deze regeling geldt tot 1 juli 2025
Uit eerdere onderzoeken blijkt dat de elektrische auto duurder is in aanschaf, maar goedkoper in gebruik. Dat komt vooral door de brandstof en het onderhoud, dat minder vaak nodig is. Maar omdat veel van de financiële voordelen volgend jaar worden afgebouwd, vinden veel (zakelijke) rijders een elektrische auto mogelijk niet meer aantrekkelijk genoeg. Voor dat scenario waarschuwt de Vereniging van Nederlandse Autoleasemaatschappijen (VNA). “Zowel de rente als de elektriciteitsprijzen zijn gestegen”, zegt Renate Hemerik, de voorzitter van de belangenclub. “Het kostenplaatje is minder gunstig geworden in vergelijking met een benzineauto. Dat wordt volgend jaar nog minder door het vervallen van veel fiscale voordelen”.
Daar staat tegenover dat elektrische auto’s in het algemeen gestaag goedkoper worden. In Nederland is dat al helemaal het geval door de vrijstelling van de BPM. Bij benzineauto’s is de rek er qua prijsontwikkeling wel uit, maar die van elektrische auto’s gaat nog snel en dat zie je terug in een continue prijsverlaging. Het beste voorbeeld van deze ontwikkeling is (natuurlijk) de Tesla Model 3. Die had in 2019 een rij bereik van 560 kilometer en kostte toen nieuw 59.000 euro. Nu is de actieradius bijna 700 kilometer voor een prijs van 51.000 euro.
Toch ziet de VNA voorzitter dat de interesse in elektrische private leaseauto’s afneemt: van ruim 32 procent in het eerste half jaar van 2023 naar 24 procent in het tweede semester. Bij zakelijke rijders is er geen afname afname zichtbaar omdat veel grotere bedrijven elektrisch rijden verplicht stellen. Toch is de markt voor elektrische auto’s volgens Hemerik niet klaar om zonder stimulering door te groeien. “Veel zal dus afhangen van een nieuw kabinet”.
Elaad NL verwacht dat de verkoopgroei van elektrische auto’s op korte termijn zal vertragen, maar op de lange termijn zijn er wat dit betreft geen beren op de weg. Autofabrikanten zetten erop in en batterijen worden niet alleen beter, maar ook goedkoper. En in China, mondiaal de belangrijkste speler in dit segment, is de keuze voor zogeheten New Energy Vehicles al lang gemaakt. Stijn de Groen, hoofd Mobiliteit bij KPMG, verwacht hetzelfde: “Die iets afgeremde groei moet je zien als korte termijn hiccups”. Er liggen volgens hem wel best wat uitdagingen op tafel, uiteenlopend van een vol stroomnet en te weinig laadplekken in Europa tot geopolitieke ontwikkelingen. “Dat lijken er veel, maar zie het zo: we staan aan het begin van een grote transitie en dat gaat logischerwijs niet meteen goed. Alles wijst erop dat de toekomst elektrisch is”, aldus De Groen.