De verkoop van elektrische auto’s blijft in Vlaanderen records breken. Maar het is afwachten of dat ook zo blijft, nu de Vlaamse minister voor mobiliteit, Annick De Ridder (N-VA), in de komende weken de premie van maximum 5.000 euro abrupt wil afschaffen.
“De verkoopcijfers van elektrische personenwagens blijven in ons land op een indrukwekkende manier stijgen”, aldus een woordvoerder van de Belgische automobielfederatie Febiac. Maar het is vooral een Vlaams verhaal. De verkoop van elektrische voertuigen aan particulieren steeg in Vlaanderen met maar liefst 155 procent: van 3.928 stekkerauto’s tijdens de eerste 9 maanden van 2023 naar 10.017 exemplaren dit jaar. Het ging daarbij overigens vooral op Tesla’s.
Met die verkoopcijfers is Vlaanderen in Europa haast een fenomeen, zegt de woordvoerder van Febiac. Elders loopt de belangstelling voor elektrische auto’s immers veel minder terug. Maar dat is ook het geval aan de andere kant van de Belgische taalgrens: in 9 maanden tijd kochten Waalse particulieren dit jaar hooguit 1.900 stekkerauto’s.
Waarom Vlaanderen dan wel massaal voor de bijl gaat? Volgens de woordvoerder van Febiac is dat mede door de Vlaamse premie voor een elektrische personenwagen. Een particulier die een elektrisch voertuig van minder dan 40.000 euro aanschaft, krijgt immers een premie van maximaal 5.000 euro. Onder meer Tesla, Audi maar ook BMW lieten de prijs van enkele modellen in Vlaanderen daarom speciaal net onder de 40.000 euro zakken.
Alleen: de premie verdwijnt. Zo snel mogelijk, zo besliste de nieuwe Vlaamse regering. “We gaan die premie, die door heel wat mensen ter discussie is gesteld, inderdaad ‘as soon as possible’ stopzetten”, zo bevestigt de Vlaamse minister voor Mobiliteit, Annick De Ridder, onlangs in het Vlaamse parlement. De premie liep sowieso maar tot eind december 2024. Niettemin hoopt de Ridder de premie in de komende weken al de nek om te kunnen draaien, aldus haar woordvoerder. Eerder dan gepland dus, onder meer omdat de regeling de Vlaamse belastingbetaler handenvol geld kost.
“De pot is leeg”, zegt De Ridder. “Er was voor de premie oorspronkelijk een budget van 24 miljoen euro voorzien. Dat is in juni opgetrokken tot 31 miljoen, vervolgens naar 36 miljoen. Naar verwachting zal er uiteindelijk 45 miljoen euro nodig zijn”. Dat is bijna een verdubbeling van het bedrag dat oorspronkelijk voorzien was.
Wanneer de premie exact wordt afgeschaft, is nog niet duidelijk. De Vlaamse regering bereidt die beslissing “zo snel mogelijk voor”, aldus De Ridder. Maar ook de Raad van State moet daarvoor geconsulteerd worden. Voor alle duidelijkheid: wie vandaag de premie aanvraagt, zal die ook krijgen. Maar ergens in de komende weken zullen er geen nieuwe aanvragen voor de premie meer in behandeling worden genomen.
Mobiliteitsfederatie Traxio, dat de autodealers in België vertegenwoordigt, is niet te spreken over het feit dat de premie nu halsoverkop in de vuilnisbak dreigt te belanden. “Wij blijven hopen dat de Vlaamse regering zich aan de belofte houdt om de premie tot eind dit jaar te laten lopen, zoals bij de start trouwens ook was aangekondigd”, zegt woordvoerder Filip Rylandt. “Anders leidt dat, opnieuw, tot een vertrouwensbreuk met de burger” (dit probleem speelt dus niet alleen in Nederland, red.)
Ook bij autoverkopers wordt voor chaotische toestanden voorzien, wanneer klanten op korte termijn nog een elektrische personenwagen willen kopen om voor wat betreft de premie niet achter het net te vissen. “In welke mate zijn zij straks nog zeker van de premie, nu het blijkbaar de bedoeling is die de komende weken van de ene op de andere dag af te schaffen?”