De slimmere Mercedes EQB: test Smart #5

Smart bestaat al ruim 25 jaar, maar heeft in haar Daimler periode nooit geld weten te verdienen met haar 2-zitters. Van de weeromstuit zoekt dit automerk het nu hogerop. Na eerder de nog tamelijk compacte #1 en #3 gelanceerd te hebben, komt Smart nu met een ‘full blown’ SUV: de #5. Wordt deze kloeke gezinswagen wel een kassucces? Om een antwoord te krijgen op die vraag, kon Autointernationaal.nl de #5 in Portugal testen.

Niet alleen de maatvoering van de verkochte modellen is bij Smart radicaal veranderd, ook de productielocatie maakt duidelijk dat het merk in een ander tijdperk is beland: tegenwoordig komt het hele repertoire uit China. De voormalige fabriek in het Franse Hambach is verkocht aan Ineos, die aldaar haar Grenadier terreinwagen laat bouwen. Daimler (Mercedes Cars) heeft als productiepartner afgehaakt, maar is nog steeds voor 50 procent eigenaar van Smart. Zij zorgde voor het opmerkelijke design van de #5, terwijl de Chinese Zhejiang Geely Holding Group (het moederbedrijf van onder meer Volvo, Polestar, Lotus, Lynk & Co en Zeekr) verantwoordelijk was voor de (spoiler alert) state-of-the-art aandrijftechnologie.

Tot nu toe is het Smart niet gelukt om met de #1 en de #3, respectievelijk een cross-over en een SUV-coupé, veel indruk te maken op de Europese autoconsument. De verkoopaantallen zijn minimaal. Wellicht komt dat doordat de #1 en de #3 niet echt opvallen in het verkeer. Hoe anders is dat met de #5. Met name in de hier geteste Brabus uitvoering valt op met zijn avontuurlijke looks … en met formaat. De #5 is namelijk 4,7 meter lang en 1,9 meter breed. Zijn hoogte bedraagt 1,7 meter. De SUV oogt als een échte SUV, maar heeft helaas ook een best hoge luchtweerstand (Cx van 0,32).

De voor een Smart enorme afmetingen worden gecombineerd met het een look die radicaal verschilt van de #1 en de #3. De #5 is niet rond en aaibaar zoals zijn kleinere broers, maar hoekig en gespierd. Verder zien we brede wielkasten onder een forse D-stijl, korte overhangen en rechthoekige koplampen. Met deze Smart intimideer je duidelijk meer op de linker rijbaan dan met de #1 of de #3. De Brabus topversie voegt aan het krijgshaftige uiterlijk 21 inch velgen (met daarachter rode remklauwen), een agressiever ogende grille en rode accenten (op onder andere de spiegels en de splitter vóór) toe.

Opmerkelijk aan het design van de #5 is ook dat hij frame-loze ruiten heeft. Je verwacht dat bij een coupé en natuurlijk ook een cabriolet, maar niet bij een SUV (al is Subaru er ook fan van). Het is echter niet het enige wat deze Smart qua looks nogal bijzonder maakt. Ook de fraaie verlichting doet wat dit betreft een duit in het zakje. Die is zowel voor- als achter uitgevoerd met een reeks smalle, langwerpige lichtblokjes. In profiel vallen de korte overhangen op en de ramen in de achterportieren zijn opvallend breed. Ik moest er even aan wennen, maar inmiddels sla ik het eigenwijze design van de #5 zelfs hoger aan dan dat van de toch wat bleke #1 en #3. Ja, misschien is deze Smart wel een van de mooiere aanbiedingen in zijn klasse! De nog wat avontuurlijker uitgedoste Summit Edition onderscheidt zich onder meer met een elektrische trekhaak en een dak platform (waarop men kan zitten) en een zijladdertje (om het platform te bereiken).

Het interieur van de Smart #5 Brabus kenmerkt zich door sportief rode accenten (onder andere voor het geborduurde Brabus-logoopn de hoofdsteunen) en diverse specifieke soorten bekleding (alcantara op het stuurwiel, Dinamica stoffen voor het meubilair en microvezel op de dak hemel).

Alle materialen zijn, net als de afwerking, om door een ringetje te halen. De #5 is weliswaar niet vrij van harde plastics, maar die worden óf kunstachtig vormgegeven óf zijn voorzien van een zacht aanvoelende bekleding. Gecombineerd met het dashboard-brede display (alleen de Pro en Pro+ uitvoeringen doen het zonder passagiersscherm) levert dit een bijzonder hoogwaardige ambiance op waar zelfs Mercedes zich niet voor hoeft te schamen. Het meest rechtse exemplaar op de duurdere varianten biedt de mogelijkheid een film te kijken om of op wat andere manieren te ontspannen. Er wordt om evidente redenen over gewaakt dat de bestuurder tijdens het rijden niet mee kan kijken, al bleek ik dat tijdens de test vreemd genoeg wel te kunnen.

Via die 13 inch grote OLED aanraakschermen kan het Smart OS 2.0-infotainment systeem worden bediend, dat zaken omvat als Spotify, Amazon Prime en YouTube. Een multimediasysteem laat zich snel bedienen en klinkt uitstekend. Dat is te danken aan zowel de AMD V2000 chipset als Sennheiser dat haar Signature Sound System leverde (1.190 Watt, inclusief 20 luidsprekers waarvan er enkele een heel fraaie vorm hebben). De navigatie-instructies kunnen met een veegbeweging ook worden weergeven op het 10,25 inch grote display dat dienst doet als digitaal instrumentarium.

Maar de bestuurder kan natuurlijk beter recht vooruit kijken en daarom is er een 25,6 inch groot head-up display met Augmented Reality dat heel wat informatie op de voorruit projecteert en de berijder helpt bij het focussen op wat echt belangrijk is. Klassieke knoppen zijn er niet meer, met uitzondering dan van de Mercedes-achtige en wel handige exemplaren op de deurpanelen voor de elektrische verstelling van de voorstoelen. Voor bijna alle andere functies en zelfs voor de afstelling van de buitenspiegels moet je het centrale scherm gebruiken; een ‘oplossing’ waarvan ik nog altijd vind dat die bij wet verboden mag worden.

Gelukkig kan je een en ander ook ‘oproepen’ met een best wel goed functionerende (want AI-ondersteunde) spraakbediening. Ook de digitale Leo-avatar met de looks van een leeuw schiet ter hulp, bijvoorbeeld voor de route naar het meest dichtbij zijnde laadstation. Sfeerverlichting maak het feest compleet. De 256 kleurcombinaties daarvan kunnen worden gesynchroniseerd op de eerder genoemde Sennheiser installatie. Die zorgt desgewenst voor een geweldige klank.

Vanwege zijn Chinese roots zal het niet verbazen dat Smart bovengemiddeld veel zorg heeft besteed aan het welzijn op de achterbank van de #5. Aldaar is ruimte zat voor 2 volwassenen. Menig limousine zal er jaloers op zijn. Dat was overigens geen heel ingewikkelde klus, want de #5 staat op een platform dat uitsluitend bestemd is voor elektrische aandrijving. Er hoefde dus geen ruimte gereserveerd te worden voor een verbrandingsmotor (inclusief uitlaatsysteem en eventuele cardanas). De buitenste zitplaatsen op de tweede rij kunnen ook verwarmd worden. Verder kan de rugleuning elektrisch worden versteld en rechtsachter kan de zetel na te zijn neergeklapt dienst doen als een bed (Chinezen mogen graag slapen in hun auto).

Een grote hoeveelheid beenruimte achterin komen we dus wel vaker tegen bij een Chinese auto, maar dat is geen garantie dat ook de kofferbak een groot formaat heeft. Gelukkig zijn beide zaken bij de #5 wel goed in verhouding. Met de kofferbak vloer in de laagste stand (creëert extra volume, maar zorgt ook voor een hogere tildrempel) is er een zondermeer forse 630 liter beschikbaar. Omklappen van de leuning van de achterbank levert een capaciteit van 1.530 liter. Daarnaast is er voorin een frunk. Die is bij de #5 met achterwielaandrijving 72 liter groot frunk en bij de AWD uitvoeringen (waaronder de geteste Brabus variant) 47 liter.

Inderdaad, er kan dus gekozen worden uit een #5 met achterwielaandrijving en varianten met 2 motoren en vierwielaandrijving. In het eerste geval gaat het om de Pro versie (die beschikt over een 340 pk / 373 Nm sterke synchroonmotor met permanente magneten en een LFP-batterij van 74 kWh netto), de #5 Pro+ (met 363 pk en een NMC accu van netto 94 kWh) en de Premium uitvoering (met dezelfde specificaties). Bij de varianten Pulse, Summit Edition (de introductie-uitvoering die slechts in beperkte oplage leverbaar is) en de hier geteste Brabus is de vooras voorzien van een asynchrone motor van 224 pk / 270 Nm. De motor achterin is in die eerste 2 gevallen dezelfde als bij de 2 duurste versies met achterwielaandrijving (en dus 363 pk / 373 Nm sterk). Gecombineerd levert dit een systeemvermogen van  588 pk op en maximaal 643 Nm aan koppel. De #5 Brabus heeft achter een elektromotor die 422 pk / 440 Nm levert. Gecombineerd zorgt dat voor 646 pk / 710 Nm, wat volstaat om de Smart in 3,8 seconden vanuit stilstand naar 100 km/u te laten sprinten. Om de beschikbare kracht en dus ook de heel indrukwekkende prestaties nog eens extra te onderstrepen, is de Brabus uitvoering voorzien van gesimuleerde motorgeluiden. Leuk om misschien één keer te proberen, maar voor mij zeker geen must.

Deze sprinttijd is niet half zo indrukwekkend als de manier waarop de #5 omgaat met al dat motorvermogen en -koppel. Anders dan je zou verwachten, beschikt de Brabus niet over specifieke dempers of andere aanpassingen aan het onderstel (dat gekenmerkt wordt door dubbele driehoeken vóór en een multilink constructie achter). Alleen de diameter van de demperkleppen werd gewijzigd. Dat het onderstel amper aangepast is, is anders dan ik had verwacht, geen enkel probleem. Er zijn weinig concurrenten die een beter compromis tussen dynamiek en comfort bieden. Overigens is de Smart op zijn Chinese thuismarkt ook leverbaar met luchtvering, maar die optie krijgen wij niet.

Dat is geen enkele probleem. De #5 Brabus reageert sportief en nauwkeurig op stuurcommando’s (de elektrische bekrachtiging zorgt voor precies voldoende gewicht en gevoel). Overhellen doet de Smart niet noemenswaardig en de vering is prettig vergevingsgezind, waardoor het comfortniveau hoog blijft. Enkel met korte oneffenheden op lage snelheid kan de ophanging minder goed overweg. Dan kan de Smart een beetje gaan stuiteren, maar ook dat wordt nooit onprettig. Lange afstanden afleggen zijn met de Smart #5 Brabus dan ook geen beproeving. Op papier is deze uitvoering, met een actieradius van 540 kilometer daar ook goed toe in staat. Met de #5 Brabus kon worden kennisgemaakt op een glooiend testtraject door de Douro vallei en aldaar kon ik het ruim 450 kilometer volhouden voordat de Smart aan de stekker moest. Dat is een prima resultaat, al betekent het ook dat het stroomverbruik (ruim 24 kWh per 100 kilometer) best stevig is. Daar is niet alleen de hoge luchtweerstand van de #5 debet aan, maar ook zijn forse gewicht (meer dan 2,5 ton met bestuurder en passagier erbij) evenals de forse 21 inch wielen.

Gelukkig laat de Smart #5 Brabus zich vlot opladen. Hij beschikt over een 800 volt architectuur waardoor men tot 400 kW snel kan laden. Dit betekent dat de batterijcapaciteit opkrikken van 10 procent naar 80 procent slechts 18 minuten in beslag neemt. Bij wisselstroom kan dit met 22 kW, waardoor dezelfde handeling na 5,5 uur achter de rug zou moeten zijn. Ook dat is een uitmuntend resultaat voor een SUV uit het C-segment.

Tijdens de test ontpopte de Smart #5 zich als een heel prettig rijdende auto. Met dank aan de snelle acceleratie en de heel vlotte sprints, maar zeker ook aan het bijzonder goed afgestelde onderstel. Ik kon het tijdens de test van een paar honderd kilometers de #5 op geen enkel zwak punt betrappen, het compromis tussen rijdynamiek en comfort (we hebben het hier over een ‘Brabus’) is indrukwekkend. Het maakt deze Smart tot een van de beste elektrische auto’s in zijn segment . Beter ook dan de EQB van mede-eigenaar Mercedes. Die conclusie zal de heren en dames technici in Stuttgart misschien in hun hemd doen zetten, maar zij kunnen binnenkort revanche nemen als de nieuwe, veelbelovende CLA beschikbaar komt voor een test.

Ik kon mij in Portugal niet aan echt terreinrijden wagen (verder dan enkele kilometers over grintwegen kwam ik daar niet), maar de Smart #5 Brabus versie belooft wat dit betreft toch wel wat in zijn mars te hebben dankzij de vierwielaandrijving, een bodemvrijheid van 19,7 centimeter en een doorwaaddiepte van 50 centimeter. Er zijn ook 5 terreinmodi, te weten Sand, Snow, Mud, Rock en het zelf in te stellen Adaptive.

De basisversie van de Smart #5 kost 48.440 euro. Voor dit bedrag rijd je weg met de Pro uitvoering met 74,4 kWh accu. Zijn uitrusting omvat elektrisch verstelbare plus verwarmbare voorstoelen, automatische airconditioning met 2 temperatuurzones, sfeerverlichting, een panorama dak, en elektrisch te bedienen achterklep, een 360 graden camera en 19 ich velgen. Aan de andere kant het het spectrum bevindt zich de bloedsnelle Brabus variant met een prijskaartje van 63.440 euro. Vanuit Fortwo perspectief is dat wellicht veel geld, maar qua imago (en naamsbekendheid) is Smart net zo ‘cool’ als Jeep en Mini. Dit betekent dat een prijsstelling op premium niveau geen probleem hoeft te zijn, ook omdat zo’n beetje ‘alles’ standaard is op de #5 Brabus, op een metaalkleur en een trekhaak na (een sleepkogel waar men trouwens maximaal 1,6 ton aan mag hangen).

Smart start eind mei met de verkoop van de Summit Edition en de hier gerecenseerde Brabus uitvoering. Op de andere varianten is het tot september wachten. Daarna zal duidelijk worden of leasebedrijven het aandurven om de #5 in hun portfolio op te nemen. Smart is op de zakelijke markt immers geen vaste waarde. Particuliere klanten zal het merk sneller voor zich kunnen winnen, maar ja, we hebben het hier over een auto die dik 48 à 63 mille kost …