Toen Peugeot SA en Fiat Chrysler Automobiles besloten om een fusie aan te gaan, leek er sprake te zijn van een evenwichtig huwelijk: de Fransen zouden de CEO leveren (Carlos Tavares) en de Italianen de voorzitter van de Raad van Bestuur (John Elkann). Maar inmiddels is de balans zoek.
Toen Tavares zich realiseerde dat hij met zijn bezuinigingen te veel vijanden had gemaakt en beter de eer aan zichzelf kon houden, werd in mei Antonio Filosa door Elkann als zijn opvolger benoemd. Een Italiaan uit de stal van Fiat Chrysler Automobiles. Autointernationaal.nl wees toen direct op de verkleinde invloed van de Franse tak van Stellantis. Er zou zelfs gesproken kunnen worden van een Italiaanse coup onder leiding van Elkann. Inmiddels buigen meer analisten zich over de gevolgen: zal de benoeming van Filosa tot CEO vooral de Italiaanse merken van Stellantis (Alfa Romeo, Fiat, Lancia) ten goede komen?
Er zijn meer branchedeskundigen die er op wijzen dat de aanstelling van de Italiaan Filosa ter vervanging van Tavares als effect zou kunnen hebben dat het Italiaanse deel van Stellantis zijn portfolio centraal gaat stellen. Dat ligt gevoelig want wat betekent dit voor de inbreng van het Franse Peugeot SA? Stellantis is een Frans-Italiaans-Amerikaanse multinational met Europese en Amerikaanse productielocaties. Het bedrijf heeft te maken met overheden die vaak tegengestelde belangen hebben. We zagen eerder al dat de zaken knap ingewikkeld kunnen worden toen de Milano van Alfa Romeo snel moest worden omgedoopt tot Junior. Dit model ziet namelijk in Polen het levenslicht dus een Italiaanse naam vond de regering Meloni totaal niet kunnen. Om haar te kalmeren, kondigde Elkann aan dat hij 2 miljard euro in Italië wil investeren en voor 6 miljard euro aan onderdelen plus accessoires gaat inkopen bij Italiaanse autoleveranciers. Dat zou de bevolking van het schiereiland gerust moeten stellen. Eveneens bedoeld om de gemoederen aan de andere kant van de Alpen te bedaren, werd door Stellantis groen licht gegeven aan een investering van Fiat in haar Mirafiori-fabriek in Turijn waarmee lokale productie van de nieuwe, mild hybride 500 (die Torino zal gaan heten) mogelijk wordt (de versie die tot vorig jaar te koop was, liep in Polen van de band).
De benoeming van de Italiaan Filosa (hij wordt op 18 juli officieel geïnstalleerd als CEO van Stellantis) als opvolger van Tavares zou erop kunnen wijzen dat Elkann de multinational een Italiaans accent wil geven. Betekent dit het einde van PSA’s technologische dominantie? Er wordt door branchedeskundigen inderdaad verwacht dat door de benoeming van meer Italianen op sleutelposities de technologische invloed van PSA zal verwateren. Opmerkelijk, want de jongste Italiaanse modellen (Alfa Romeo Junior, Fiat Grande Panda, Lancia Ypsilon) profiteren sterk van de Franse expertise op het gebied van platforms en motorontwikkeling.
Inmiddels heeft het oplappen van de Italiaanse automerken van Stellantis prioriteit gekregen. Maar het is niet zozeer de Franse tak dat de rekening betaalt, maar het Duitse Opel. Nieuwe modellen die voor dit merk gepland waren, zoals de vervanging van de Insignia of de Manta SUV-coupé, zijn simpelweg geschrapt om het toegewezen budget te kunnen gebruiken voor de heropleving van de Italiaanse merken Alfa Romeo, Fiat en Lancia.
Dat Stellantis het achterstallige onderhoud bij Fiat wil aanpakken, is logisch. Ook is er begrip voor dat zij haar diamant ‘Alfa Romeo’ meer glans wil geven, maar investeren in Lancia ten koste van Opel? Wat is dat voor waanzin? De sterk tegenvallende verkoopresultaten van de nieuwe Ypsilon wijst er op dat Europese consumenten helemaal niet zitten te wachten op een comeback van Lancia. Tegelijkertijd heeft Opel met name in eigen land, de grootste automarkt van Europa, veel te verliezen, als zij niet de juiste modellen krijgt (wat de Manta SUV-coupé had kunnen zijn). Maar dat interesseert de Italianen niks. Die kijken niet verder dan hun neus lang is en handelen alleen maar vanuit eigenbelang.
Door investeringsbudget weg te halen bij een automerk dat in Europa garant staat voor 414.012 verkopen (2024) om het vervolgens beschikbaar te stellen aan Lancia dat in de eerste 4 maanden van dit jaar slechts 4.864 auto’s heeft weten te slijten, is pure kapitaalvernietiging. Maar dat kan het Italiaanse smaldeel bij Stellantis niks schelen. Zij kunnen nu dromen van een renaissance van Lancia. Italy First. Ook als dat de ondergang van het, na Peugeot, grootste automerk van Stellantis betekent. Ja, Lancia heeft een rijk verleden. Maar dat betekent niet dat er sprake is van een evenredig winstpotentieel. Integendeel. Het feit dat Alfa Romeo, DS en Maserati allemaal moeite hebben om een rol van betekenis te spelen op de Europese premium automarkt zou een teken aan de wand moeten zijn. Maar niet voor de Italianen bij Stellantis. Die plukken liever Opel kaal.
What’s next? Nou dat is duidelijk hoor. Als op een gegeven moment de vraag zich aandient waar meer geld in geïnvesteerd moet gaan worden, Citroën óf Fiat, dan is het klip en klaar dat de aan de knoppen zittende Italianen bij Stellantis voor de laatste optie zullen kiezen. Elkann, een nazaat van de Fiat-oprichtersfamilie Agnelli, vind het allemaal prima. Waarom doet de familie Peugeot niks op een race richting de afgrond te stoppen? Langzaam maar zeker verdwijnt PSA’s technologische dominantie. Dat kan Stellantis fataal worden, want de Italianen hebben laten zien op eigen kracht de mondiale ontwikkelingen in de autobranche niet bij te kunnen benen. Maar terwijl het huis Stellantis in brand staat, dromen zij verder over de redding van het marginale automerk Lancia. Tsss.