China draait langzaam maar zeker de geldkraan dicht voor de nationale productie van elektrische auto’s. In het nieuwe 5-jarenplan (2026–2030) wordt de sector voor het eerst in meer dan 10 jaar niet langer aangemerkt als strategische industrietak. Daarmee komt een einde aan de jarenlange subsidie die de productie van elektrische auto’s in China heeft aangejaagd.
“Het is een officiële erkenning dat elektrische voertuigen geen prioritaire beleidsmaatregelen meer nodig hebben. Subsidies zullen verdwijnen”, zegt Dan Wang van adviesbureau Eurasia Group. De ontwikkeling van de branche wordt daarmee aan de marktkrachten overgelaten.
China domineert inmiddels de wereldwijde markt voor elektrische auto’s, evenals de productie van batterijen. Met merken als BYD, SAIC Motor en Chery is het land uitgegroeid tot ’s werelds grootste markt voor dit type personenwagens. In juli 2024 bestond meer dan de helft van de autoverkopen in China uit stekkerauto’s (elektrische of plug-in hybride voertuigen). Gepland was dat deze mijlpaal pas in 2034 bereikt zou worden.
Zogeheten NEV’s (New Energy Vehicles; stekkerauto’s) werden in de 3 vorige 5-jarenplannen opgenomen als strategische opkomende industrieën. Dat zette de Chinese overheid aan tot miljardeninvesteringen om fabrikanten te stimuleren elektrische voertuigen te produceren en consumenten te overtuigen die te kopen. Maar die snelle groei heeft ook een keerzijde: de auto-industrie kampt nu met een overschot aan productie capaciteit. Volgens onderzoeksbureau Jato Dynamics hebben in China 93 van de 169 autofabrikanten een marktaandeel van minder dan 0,1 procent.
Toch betekent de uitsluiting niet dat stekkerauto’s uit de gratie zijn: “NEV’s blijven belangrijk voor onze export en winst”, aldus een beleidsadviseur. “Echter, de toekomst zal meer worden bepaald door concurrentie”. Volgens analisten is het vooral een strategische verschuiving: China wil zijn middelen richten op andere technologieën waarmee het zijn economische en geopolitieke positie kan versterken.
Chinese beleidsmakers hebben jarenlang gezegd dat hun uiteindelijke doel is om de sector op eigen benen te laten staan. Tegelijkertijd werd geleidelijk een einde gemaakt aan grote subsidies en belastingvoordelen voor de NEV’s. Zo stopte eind 2022 de nationale subsidie voor kopers van een stekkerauto’s. De aankoopbelasting vermindering wordt uiterlijk in 2027 volledig afgeschaft.
Door EV’s uit het nieuwe vijfjarenplan te schrappen, wil de Chinese overheid de sector dwingen zelfstandiger te worden en ruimte maken voor andere strategische technologieën. Dat past in een bredere koers waarin Peking inzet op innovatie en hightechcapaciteiten.