Hyundai is niet in de positie om zijn voormalige fabriek in Rusland terug te kopen. Reden is de aanhoudende oorlog in Oekraïne. Het nieuws komt op een pikant moment, want de terugkoopoptie loopt naar verwachting volgende maand af.
Samen met zusterbedrijf Kia was Hyundai ooit de grootste buitenlandse autofabrikant in Rusland. Maar het Zuid-Koreaanse autoconcern verkocht zijn productiefaciliteit in Sint-Petersburg in 2024. De activiteiten in de fabriek waren sinds maart 2022 opgeschort; een maand nadat Moskou in zijn kleinere buurland een ‘speciale operatie’ was gestart. De oorlogsdaad leidde tot een golf van westerse sancties die toeleveringsketens en betalingen.
De Hyundai Motor Groep besloot begin 2024 uit de fabriek in Sint-Petersburg, die voor haar waardeloos was geworden, voor de volle 100 procent, dus zonder een aandeel te houden, te verkopen aan het Russische AGR Automotive Group voor het symbolische bedrag van 140.000 won (97 dollar) én een terugkoopoptie van 2 jaar. Die clausule verloopt in januari.
“Maar in de huidige situatie kunnen wij geen aandeel terugkopen”, aldus een bron, die bekend is met de interne afwegingen bij Hyundai maar anoniem wilde blijven vanwege de gevoeligheid van de kwestie. Het Zuid-Koreaanse autoconcern laat in een verklaring weten dat er nog geen definitief besluit is genomen over de terugkoopoptie. AGR Automotive Group reageert niet op een verzoek om commentaar.
Hoewel de bron niet inging op de specifieke redenen waarom Hyundai de terugkoopoptie niet kan benutten, verwijst hij naar het voortdurende conflict in Oekraïne. Hoewel de Amerikaanse president Donald Trump het beëindigen van de oorlog tot topprioriteit van zijn regering heeft gemaakt en Kyiv en Moskou onder druk zet om een vredesdeal te sluiten, duren de gevechten voort en blijven de sancties van de Verenigde Staten en de Europese Unie tegen Rusland van kracht.
Het is onduidelijk of het missen van de deadline in januari ertoe zal leiden dat Hyundai definitief afstand doet van zijn recht op terugkoop, of dat het bedrijf over een verlenging van de optie gaat onderhandelen. Een gang naar de Russische rechter heeft geen zin, want die is door-en-door corrupt en danst naar de pijpen van het Kremlin.
Met hun reputatie op het spel en westerse sancties die het onmogelijk maakten voor buitenlandse fabrikanten om de autoproductie draaiende te houden, trokken de meeste spelers (Chinese bedrijven uitgezonderd) zich terug van de Russische markt. Toen het in 2024 zijn Russische activa verkocht, zei Hyundai dat het door de deal een last van 287 miljard won zou nemen.
Sommigen, zoals Hyundai, verkochten hun fabrieken voor symbolische bedragen aan Russische partijen en spraken opties af om ze binnen vastgestelde termijnen terug te kopen, in de hoop ooit terug te keren. Maar de meeste van die fabrieken assembleren nu Chinese auto’s onder Russische merken. In Sint-Petersburg lopen voertuigen van het merk Solaris van de band. Dat was eerder de naam van een populair model van Hyundai op de Russische markt. Maar de Koreanen zijn daar dus niet meer bij betrokken.
Mazda was in oktober de eerste die zijn terugkooprechten verloor, toen het besloot zijn optie om 50 procent van zijn Russische fabriek terug te kopen van de voormalige partner Sollers niet uit te oefenen. Renault, Ford, Nissan en Mercedes-Benz hebben ook terugkoopopties die tussen 2027 en 2029 verlopen. Volkswagen en Toyota verkochten hun activa zonder terugkooprechten.
Voor de exit uit Rusland was de fabriek van de Hyundai Motor Groep in Sint-Petersburg een van de grootste buitenlandse productiefaciliteiten in het land, met een capaciteit om jaarlijks meer dan 200.000 voertuigen te produceren. Hyundai en Kia waren de grootste buitenlandse spelers op de Russische markt vóór de oorlog in Oekraïne. Samen verkochten zij meer dan 400.000 auto’s in 2019, goed voor een marktaandeel van ongeveer 23 procent. Daarmee was de Hyundai Motor Groep een grotere speler op de Russische automarkt dan het moederbedrijf van Lada, Avtovaz. Ongeveer de helft van dat volume werd in eigen land geproduceerd in de fabriek in Sint-Petersburg.
De Russische autosector, ooit beschouwd als een van de meest veelbelovende markten in Europa, vertoont dit jaar zwakke tekenen van herstel. De markt wordt nu gedomineerd door Chinese bedrijven, die in 2024 bijna 1 miljoen auto’s in Rusland verkochten, in een markt die in totaal 1,57 miljoen stuks groot is.
Russische autobezitter in het nauw: er zijn door de sancties geen onderdelen meer
Russische autobezitters hebben steeds meer moeite hun auto’s te onderhouden. Reparaties duren langer en worden duurder, vooral voor eigenaren van modellen waarvan de fabrikanten in 2022 het land hebben verlaten.
Een tekort aan originele onderdelen, stijgende prijzen en telkens langere aanlooptijden voor reparaties; voor Russische autobezitters zijn het lastige tijden. Omdat de aanschaf van een nieuwe auto voor veel Russen onbetaalbaar is geworden, houden zij vast aan de auto die zij hebben. En daarvan wordt het onderhoud steeds duurder en ingewikkelder. Er zijn daar verschillende verklaringen voor. Auto’s in Rusland worden gemiddeld steeds ouder, stelt Avtostat, dat in Rusland de automarkt in de gaten houdt. Was in 2022 de gemiddelde leeftijd nog 14 jaar, nu ligt die al rond 16 jaar.
De kiem voor de snelle veroudering van het wagenpark werd gelegd in 2022. In dat jaar viel Rusland de Oekraïne binnen en trokken buitenlandse autofabrikanten zich massaal van de markt terug. Hetzelfde gebeurde met leveranciers van onderdelen. Logistieke routes voor componenten werden omgelegd en Rusland kreeg te maken met sancties op technologie en grondstoffen die ook in de auto-industrie een rol spelen.
Als reactie legaliseerde de Russische overheid in maart 2022 de parallelimport, waardoor onderdelen zonder toestemming van de fabrikanten konden worden geïmporteerd. Sindsdien komen westerse auto’s en de voor onderhoud benodigde onderdelen alleen nog met omwegen in Rusland aan, via derde landen als Turkije, Kazachstan en de Verenigde Arabische Emiraten. Die import is lang niet voldoende om aan de Russische vraag te voldoen. In de 3 jaar die de oorlog duurt, is de voorraad originele onderdelen opgedroogd en is het voor voertuigbezitters een uitdaging geworden om garages én onderdelen te vinden. De ouder wordende vloot leidt tot meer vraag naar servicebeurten: die steeg in augustus van dit jaar met 13 procent ten opzichte van een jaar eerder, aldus Russische bronnen uit de autobranche.
Lukt het om een afspraak te maken, dan is de kans steeds groter dat niet-originele onderdelen worden geïnstalleerd, meldt verzekeringsmaatschappij Ingosstrakh. Meer dan de helft van de autobezitters gaat daartoe over, gedwongen door het gebrek aan originele spullen. Elektronische componenten zoals sleutels, veiligheidssystemen en multimedia-units zijn het moeilijkst verkrijgbaar, maar er is ook een aanhoudend tekort aan voorruiten, carrosseriedelen en koplampen, aldus de onafhankelijke Russische website Medusa.
De levertijd voor veel onderdelen is opgelopen tot 45 à 60 dagen, en de prijzen zijn navenant gestegen. De gemiddelde reparatiekosten zijn tussen eind 2022 en april 2025 met 2,5 procent omhooggegaan, tot zo’n 55.000 roebel (590 euro). Niet gek dus dat de meeste automobilisten officiële dealers en erkende servicecentra mijden, zelfs als die gelieerd zijn aan buitenlandse (westerse) merken, als die nog in Rusland aanwezig zijn. Thuisreparatie neemt dan ook een hoge vlucht, ook omdat erkende garages weigeren onderdelen van onduidelijke afkomst te monteren.
Om de trend van een verouderend wagenpark te keren, zou het helpen als Russen nieuwe auto’s gaan kopen. Daar schrikken Russen over het algemeen voor terug. De gemiddelde prijs van een nieuwe auto ligt rond de 3,54 miljoen roebel (38.000 euro). Dat is een verdubbeling ten opzichte van het bedrag dat 5 jaar geleden moest worden neergeteld, terwijl het besteedbare inkomen voor een Rus slechts met een kwart steeg in die periode.
Ook betreft het doorgaans modellen van Russische of Chinese merken waar niet altijd even veel vertrouwen in is. Liever houden de Russen zo lang mogelijk vast aan de modellen van westerse makelij.