De Volkswagen Groep zal waarschijnlijk toestemming krijgen om een in China geproduceerd model, de Cupra Tavascan, tegen een minimumprijs in Europa te verkopen. Peking verwelkomt dit officieel. Achter de schermen zijn de reacties echter verdeeld.
De Duitse autofabrikant Volkswagen zal naar verwachting binnenkort toestemming krijgen van de Europese Commissie om het in China geproduceerde model Cupra Tavascan tegen een minimumprijs op de Europese markt te verkopen. In ruil daarvoor hoeft Volkswagen geen strafheffingen op de import te betalen. Dit doet de vrees ontstaan dat Chinese fabrikanten in de toekomst ook om minimumprijzen zouden kunnen verzoeken om zo de protectionistische importheffingen te omzeilen.
De Europese Unie introduceerde in juli 2024 importheffingen op elektrische auto’s die in China worden geproduceerd. In Brussel rechtvaardigde men deze belasting vanwege oneerlijke concurrentie als gevolg van staatssteun aan de auto-industrie in de Volksrepubliek. Deze heffingen kunnen in bepaalde gevallen worden vervangen door een minimumprijs die fabrikanten moeten betalen. Maandag publiceerde de Europese Commissie richtlijnen voor deze procedure. Het gaat hierbij feitelijk om een concessie van Brussel aan China.
Diplomatieke bronnen in Peking verklaarden echter dat het slechts een reeks instructies betreft en geenszins een koerswijziging van de Europese Unie is. De optie bestond al langer. In de praktijk is de procedure echter complex en kan tot 15 maanden duren. Bovendien moet deze voor elk automodel afzonderlijk worden uitgevoerd.
De Chinese zijde verwelkomde officieel de minimumprijsregeling, maar vreest een voorkeursbehandeling voor de Volkswagen Groep, zo melden bronnen in Peking. Hoewel alle fabrikanten die in China auto’s produceren en naar de Europese Unie exporteren in principe een dergelijke aanvraag kunnen indienen, blijft Volkswagen een uitzondering. De Europese Commissie beoordeelt sinds december een vrijwillige toezegging van het bedrijf.
China wijzigt standpunt
“Wat is veranderd, is het standpunt van China”, zo vertelde een vertegenwoordiger van de auto-industrie. Onderhandelaars van het Chinese Ministerie van Handel (MOFCOM) hadden lange tijd geprobeerd een gunstige overeenkomst te bereiken voor de gehele binnenlandse auto-industrie.
Het ministerie had de EU herhaaldelijk gewaarschuwd dat onderhandelingen met individuele autofabrikanten “het wederzijds vertrouwen zouden schaden”, zoals persbureau Reuters in oktober meldde. Medio december benadrukte een woordvoerder van het ministerie dat ze streefden naar een “alomvattende oplossing voor de hele auto-industrie”.
De positieve reactie van Peking op de publicatie van de richtlijnen geeft aan dat de Chinese kant accepteert dat er geen alomvattende oplossing bestaat, aldus een vertegenwoordiger van de industrie. Maandag prees het Chinese Ministerie van Handel de “vooruitgang” in de consultaties, die volgens het ministerie de “geest van dialoog” tussen China en de Europese Unie onderstreept.
Het Chinese Ministerie van Handel prees maandag de “vooruitgang” in de consultaties. Gregor Sebastian van de Amerikaanse denktank Rhodium ziet geen concessie van de Europese Unie, maar een verschuiving in de Chinese positie. Peking had individuele prijsafspraken lange tijd afgewezen en aangedrongen op een sector-brede oplossing. Ook de grote staatsautofabrikant en Volkswagen-partner Shanghai Automotive (SAIC), die momenteel hoge invoertarieven moet betalen, komt daarvoor in aanmerking. Het bedrijf heeft het over een “versoepeling”.
Twijfels over brede toepassing
De expert betwijfelt of alle Chinese autofabrikanten prijsafspraken zullen krijgen, of zelfs maar een poging zullen doen om die te verkrijgen. “De drempels blijven hoog en bedrijven zoals BYD blijven zeer gezonde marges behalen op de export van elektrische voertuigen naar de Europese Unie”, aldus Sebastian. Dit is deels te danken aan de zwakke renminbi.
De verandering in de houding van Peking zou ook te maken kunnen hebben met China’s wens om zich te presenteren als een “redelijke” supermacht, meent de expert van Rhodium. De Europese Unie geeft met de publicatie van de richtlijnen ook een signaal af dat Chinese fabrikanten nog steeds welkom zijn.
Gevolgen
Of de gespannen relatie tussen de Europese Unie en China verbetert, hangt nu af van de vraag of de leiding in Peking de tarieven op bijvoorbeeld landbouwproducten of varkensvlees uit de EU versoepelt, aldus bronnen in de industrie in Peking.