In de Volvo fabriek op een steenworp afstand van Gothenburg werken honderden robots en 6.500 werknemers in 3 ploegendiensten aan verschillende modellen. De fabriek produceert zowel volledig elektrische auto’s als hybride modellen.
Ook de meeste auto’s die hier van de band rollen bevatten nog traditioneel staal, gemaakt met kolen en ijzererts. Maar in een tot voor kort geheim hoekje van de fabriek staat het eerste model, de EX60, dat grotendeels gemaakt wordt met groen staal: staal dat dankzij innovatieve technieken wordt geproduceerd met veel minder CO2-uitstoot en waarvoor bijvoorbeeld geen kolen worden gestookt.
Komende maand start de massaproductie van de volledig elektrische EX60, met groen staal afkomstig van de SSAB-staalfabriek in Borlänge. Dat bedrijf loopt voorop in Europa en maakt ook al groen staal met waterstof in Lulea, in het noorden van Zweden. “We gebruiken 90 procent gerecycled staal in de onderdelen van de auto waardoor de CO2-voetafdruk met 70 procent wordt verlaagd”, vertelt Vanessa Butani, hoofd verduurzaming bij Volvo.
In Zweden wachten ze niet op een regeling van de Europese Commissie, waarmee autofabrikanten mogelijk verplicht worden om een bepaald percentage groen staal op te nemen in hun auto’s. “Volvo wil CO2-neutraal en circulair zijn in 2040”, zegt Butani. Niet alleen vanwege het klimaat maar ook om zakelijke redenen. “Onze klanten willen dat we vooroplopen als het gaat om duurzaamheid”. Toch heeft ook Volvo zich aangepast aan de werkelijkheid dat de volledige elektrificatie van het wagenpark langer duurt dan verwacht. Ook in Zweden worden voorlopig toch nog hybride auto’s gemaakt.
Een verplicht percentage Europees groen staal voor de auto-industrie dient volgens de voorstanders 2 belangrijke doelen. De auto-industrie verduurzaamt en de staalindustrie krijgt een afnamegarantie als ze overgaan op groen staal. De hoge kosten en de beperkte beschikbaarheid van waterstof remmen de overgang naar duurzaam staal in veel landen in Europa af. Zelfs in landen waar de overheid al steun heeft toegezegd durven bedrijven het niet aan. In Nederland heeft het vorige kabinet een principe-overeenkomt gesloten met Tata Steel, maar het nieuwe kabinet moet nog een definitieve klap geven op de 2 miljard overheidssubsidie voor de fabriek in IJmuiden.
Waar het eerder zeker leek dat er een Europese groenstaalverplichting voor de auto-industrie zou komen, slaat nu de twijfel toe. Dat komt door een stevige lobby van de Duitse auto-industrie, die bang is dat auto’s hierdoor te duur worden. De plannen zijn uitgesteld en achter de schermen vechten voor- en tegenstanders elkaar de tent uit. Wereldwijd neemt de wil af om klimaatmaatregelen door te zetten en regels op te leggen voor verduurzaming.
In Gothenburg zijn ze niet bang voor hogere kosten. Het prijsverschil in het nieuwe model is marginaal en wordt niet doorberekend aan de klant, zegt Butani. “Het is belangrijk dat wij laten zien dat wij deze kant op moeten”, zegt Butani. “De Europese Commissie kan duidelijk maken dat we naar CO2-neutraal moeten”.
Ondertussen hopen ze in Zweden dat de EX60 met zijn groene staal een trend zet. “Wij gebruiken het voor dit model, dus als de staalindustrie het op een grotere schaal beschikbaar maakt, zijn wij klaar om het te gebruiken”.