De cijfers liegen niet: diesel is nu onmiskenbaar op zijn retour. In Frankrijk zijn in maart voor het eerst meer benzineauto’s verkocht dan oliegestookte modellen. Het aandeel diesel is daar nu gedaald naar 43 procent, terwijl dat 5 jaar geleden nog 73 procent was. In Duitsland gaat het net zo hard: van rond de 50 procent in het najaar van 2015 naar net 40 procent de afgelopen maand. Op de Britse markt is momenteel nog 43 procent van de nieuwe auto’s een diesel, terwijl dat vorig jaar meer dan 47 procent was.
Diesel ligt aan alle kanten onder vuur. In de eerste plaats uiteraard door de sjoemeldiesel affaire, die in september 2015 begon bij Volkswagen maar zich inmiddels heeft uitgebreid naar een reeks andere grote merken zoals Renault en Fiat. Het sjoemelschandaal heeft de autokoper ongetwijfeld schuw gemaakt om nog een diesel te kopen, zelfs als het om een nieuwe Euro6 gaat. Dat vertrouwen wordt nog eens extra ondermijnd door de aanhoudende én aanzwellende reeks overheidsmaatregelen tegen dieselauto’s.
In eigen land hebben we de milieuzones die sinds kort ook gekopieerd worden in Belgische steden als Antwerpen en Gent. In Groot-Brittannië heeft de burgemeester van Londen net weer een uitbreiding en verscherping van zijn milieuzone aangekondigd. In Duitsland is het grootste voorbeeld Stuttgart dat een milieuzone gaat invoeren terwijl in Frankrijk Parijs op dat gebied zelfs tot de voorlopers behoort en ook Oslo en Madrid inmiddels diesel zeker deels in de ban hebben gedaan. Daarnaast g aan ook München en Barcelona aan de bak met de bestrijding van vervuilende auto’s, wat zeker gevolgen voor auto’s met dieselmotoren gaat hebben.
Dan zijn er ook de sloopregelingen voor dieselauto’s. De Fransen geven tot 10.000 euro subsidie voor wie een oude diesel inruilt voor een elektrische of hybride auto terwijl de Britse regering de laatste hand legt aan soortgelijke regeling. Londen wil voorkomen dat de steun te veel geld gaat opslokken door een postcodesubsidie in te voeren: wie woont in een stad met veel vervuiling kan een inruilpremie krijgen maar op het schonere platteland ontvang je minder of zelfs helemaal niets. Ook in Duitsland is vorig jaar een subsidie voor het omruilen van vieze auto’s ingevoerd hoewel die tot nu toe geen onverdeeld succes blijkt. Opmerkelijk daarbij is dat de maatregelen zich vooral richten tegen oude, vervuilende diesels maar dat het imago van álle diesels er een flinke deuk door oploopt.
Met dat imago van diesel is het snel bergafwaarts gegaan. In 2010 durfde Audi het nog aan tijdens de Amerikaanse Superbowl een spotje te vertonen waarin haar dieselmodellen de hemel in werden geprezen. Dat laat Audi, dat net zo door de sjoemeldiesel affaire getroffen is als Volkswagen, tegenwoordig wel uit zijn hoofd. Maar toen, 7 jaar geleden, werd diesel gezien als wonderbrandstof, vooral hier in Europa. Je hoefde er veel minder van te gebruiken waardoor het voor veelrijders een stuk goedkoper uitviel en het zou nog beter zijn voor het milieu ook (lagere CO2-uitstoot), reden waarom overheden toen nog over elkaar heen tuimelden met dieselstimulerende maatregelen zoals lagere accijns of minder wegenbelasting.
Het duurde geruime tijd voordat duidelijk werd dat het sprookje niet waar was. In 2012 verschenen de eerste verhalen dat de fijne deeltjes (ofwel fijn stof) en stikstofoxide die dieselauto’s uitstoten eigenlijk veel gevaarlijker zijn voor de volksgezondheid dan de emissie van benzine wagens. Het Europese Milieu Agentschap berekende dat jaarlijks minstens 71.000 Europeanen een voortijdige dood stierven door dieselvervuiling terwijl de Wereld Gezondheids Organisatie diesel net zo kankerverwekkend verklaarde als asbest.
De sjoemeldiesel affaire viel daarmee eind 2015 in vruchtbare aarde. De bestuurders van vervuilde steden als Parijs of Madrid, maar ook Athene en Mexico City zagen hun kans schoon om diesels uit hun centra te mijden. Die verboden gaan pas in 2025 volledig in, maar worden nu wel stapsgewijs van kracht, waarbij iedere keer een grotere groep diesels in de ban gaat. In een andere wereldstad, Londen, gaat diesel nu al in de ban, met niet alleen een verbod voor het échte centrum maar ook een éxtra heffing op de parkeergelden elders in de stad. Daar, in de Britse hoofdstad, vat de hoofdgeneeskundige van de regering de problematiek goed samen: “We dachten dat diesel beter was en hadden ook alle vertrouwen in de autofabrikanten die ons voorhielden dat diesel schoon was. We hebben ons vergist, blijkt nu”.
Met dank aan: Automobiel Management