Twintig jaar later zindert het filmpje van de Rover 100 mij nog door het lijf: auto en botspop crashen tegen de muur en slaan beide gruwelijk te pletter. Het beeld laat weinig aan de verbeelding over. De brochure van de 100 stelde desalniettemin dat de Rover een “verbeterde veiligheid” had, waaronder een airbag voor de bestuurder. We schrijven 1997, het jaar waarin Euro NCAP zijn eerste auto tegen beton te pletter laat slaan.
Hoe goed een auto zijn inzittenden eigenlijk beschermde tijdens een botsing, was 20 jaar geleden nogal een raadsel. De consument moest de mooie praatjes van autofabrikanten maar geloven en een methode om concurrenten onderling te vergelijken was er nog niet. De automobielfederatie FIA, het Britse Ministerie van Transport en de regeringen van zowel Nederland als Zweden sloegen daarom in 1997 de handen ineen en stampten, met de steun van de EU, het Euro New Car Assessment Programme (Euro NCAP) uit de grond: een onafhankelijke testorganisatie ter bevordering van de botsbestendigheid van onze auto’s. Het opstarten van de Euro NCAP verliep echter niet zonder protest. Hun eerste testcase met 7 stadsauto’s (waaronder dus die Rover 100) legde gênante pijnpunten bloot. De auto-industrie kraakte de procedure onmiddellijk af. “Euro NCAP eist tanks”, zo fulmineerden ze. En: “4 sterren halen is onmogelijk!”.
Voor de oprichting van Euro NCAP moesten autofabrikanten hun nieuwe modellen slechts aan één simpele test onderwerpen: een botsing met 30 km/u. Of de auto al dan niet werd goedgekeurd, hing af van de beweging van de stuurkolom. Niet meer en niet minder. Er bestond ook geen publicatieplicht van de resultaten. Maar amper 4 maanden na het debacle met de Rover 100 mocht de toenmalige Volvo V40 de maximumscore van 4 sterren op zijn borst spelden.
Euro NCAP groeide snel. In 2003 werd de procedure strenger en werd de quotering met een extra ster uitgebreid. Deze 5-sterrenscore is vandaag de dag nog steeds van kracht. De eerste auto die de maximumscore behaalde, was de Renault Laguna, modeljaar 2002. Er volgde een periode waarin verschillende merken begonnen te strijden voor het erelabel van ‘veiligste automerk’ met de Euro NCAP als scheidsrechter. Ook al kon het instituut niet alle proeven uitvoeren die de traditionele veiligheidsspecialisten (Mercedes, Saab en Volvo) wél deden.
Ondertussen test de organisatie ook moderne veiligheidsassistenten, zoals rij hulpsystemen, golfkarren en grotere voertuigen, waaronder bussen. Euro NCAP mag zich op de borst kloppen dat 9 op de 10 van Europese auto’s kennisgemaakt hebben met hun muur. Dat zou al sinds haar ontstaan 78.000 mensenlevens hebben gered. En de Rover 100? Die werd onmiddellijk uit de schappen gehaald.