Steeds meer automerken halen hun neus op voor diesel. Deze week werd bekend dat Nissan gaat stoppen met de verkoop van oliegestookte modellen in Europa. In fases zullen de dieseluitvoeringen gaan verdwijnen uit het gamma. Uiteindelijk is straks geen enkele nieuwe Nissan meer in oliegestookte uitvoering te krijgen zijn. Daarmee volgt het merk landgenoot Toyota dat de dieselmotor in Europa voor wat betreft haar personenwagens al eerder in de band deed. Nissan wil zich met de nieuwe Leaf profileren als een groen en milieuvriendelijk automerk en dan zijn de omstreden diesels een vervelende sta in de weg.
De luxedochter van Nissan, Infiniti, zal waarschijnlijk het voorbeeld van haar moeder gaan volgen. De dieselversies van de Q50 en Q70 (met Mercedes motor) zijn überhaupt niet aangeslagen in Europa, de Q30/QX30 is geflopt en de nieuwe SUV van het merk, de QX50, zal alleen leverbaar worden met 2,0 liter turbobenzinemotor met variabele compressie. Het andere Japanse luxemerk, Lexus, biedt al geruime tijd geen diesels meer aan. Daar is (in Nederland althans) alles hybride wat de klok slaat.
Zullen de beslissingen van Nissan / Infiniti en Toyota / Lexus voor een lawine effect zorgen onder automerken? Ja, die is eigenlijk al gaande want stilletjes heeft Subaru besloten om met ingang van de vorig jaar gelanceerde Impreza en diens XV terreinvariant geen modellen meer in oliegestookte uitvoering te leveren. Dit betekent het einde van de boxerdiesel. Subaru zal deze motor niet meer leveren in de nieuwe Forester die onlangs werd gepresenteerd.
Een andere nieuwe Japanse SUV die niet meer leverbaar wordt in dieseluitvoering, is de volgende generatie CR-V. Honda zet zijn kaarten liever in op de hybride variant (al komt er ook een turbobenzine uitvoering). Voor de Civic werd de 1.6 i-DTEC dieselmotor nog wel gemoderniseerd, maar die investeringsbeslissing werd vermoedelijk genomen voordat in Europa de donkere wolken boven de dieselmotor samenpakten.
Mitsubishi zegt van de relatief nieuwe Eclipse Cross nog wel een dieselvariant op de markt te zullen brengen, maar het is de vraag of dit merk hiermee niet op het verkeerde paard gokt. Was een PHEV versie niet beter geweest? Bij de Outlander domineert de stekkerhybride uitvoering de verkopen. Maar goed, Mitsubishi zegt dat dergelijke aandrijftechniek te duur is voor een C segment cross-over als de Eclipse Cross en dat zou hout kunnen snijden. Bovendien zijn diesels bij dit merk mede vanwege de populaire L200 pick-up anders dan bij bijvoorbeeld Honda geen vreemde eend in de bijt.
Suzuki heeft, op de Vitara na, bij al zijn modellen de dieseluitvoering geschrapt. En het is de vraag of deze cross-over na de facelift nog wel in oliegestookte uitvoering verkrijgbaar zal zijn. Suzuki zet, net als Honda, in op hybride techniek, zij het in milde budgetvorm. Bovendien moet dit merk het vooral van autoconsumenten in het A en B segment hebben. Daar waren de dieselversies nooit echt dominant.
Blijft over Mazda, dat in positieve zin het stokje ‘meest eigenwijze Japanse autofabrikant’ van Honda overgenomen heeft. Dit merk blijft in de dieselmotor geloven. En niet onterecht. Haar dieselmotoren zijn dankzij de SkyActiv-D techniek zó schoon dat ze zelfs op de thuismarkt verkocht mogen worden. Sterker nog: ze worden daar met een forse subsidie beloond vanwege hun milieuvriendelijke gedrag. Mazda heeft vorige maand bij de presentatie van de vernieuwde CX-3 diens dieselmotor een update gegeven en de longinhoud vergroot naar 1,8 liter om zo eenvoudiger te kunnen voldoen aan de emissie-eisen. Aan de andere kant: Mazda heeft de SkyActiv-X motor in de pijplijn zitten, een benzinekrachtbron die zijn mengsel op pure compressie kan doen ontbranden. Dit zou ook haar dieselmotor in theorie overbodig kunnen maken.
Een andere Aziaat die op de thuismarkt goede zaken doet met dieselmodellen, is het merkenduo Hyundai en Kia. Zij zullen dan ook volop blijven investeren in oliegestookte motoren. Dat is in het geval van Hyundai opvallend omdat dit merk wil uitgroeien tot de groenste autofabrikant van de wereld en dan zijn diesels ogenschijnlijk eerder een sta in de weg. Maar goed, de schoorstenen moeten natuurlijk wel blijven roken en voorlopig doen beide Zuid Koreaanse spelers nog uitstekend zaken met hun diesels in Europa, niet in de laatste plaats vanwege de populariteit van SUV modellen als de Tucson en Sportage. Hyundai heeft haar plannen om de Kona vanaf volgend jaar te gaan leveren in 1.6 CRDi uitvoering dan ook niet geannuleerd.
Europese autofabrikanten, met name de Duitsers, bevinden zich in een veel lastiger parket dan hun Japanse collega’s. Porsche heeft noodgedwongen moeten stoppen met de verkoop van diesels omdat er een luchtje zit aan de door zustermerk Audi ontwikkelde 3,0 liter V6 motoren en merkt dat duidelijk aan de verkopen: die zijn in Nederland in een sterk groeiende markt met ruim 10 procent gedaald. Andere premium spelers die hebben aangekondigd te zullen stoppen met de ontwikkeling (en introductie) van nieuwe diesels zijn Jaguar en Volvo. De verkoop wordt nog niet direct gestaakt, maar de oliegestookte modellen zullen wel geleidelijk aan net zoals bij Nissan en Toyota worden uitgefaseerd. Het Zweedse Volvo mag de milieukaart graag uitspelen en was er qua ontwikkeling van stekkerhybride modellen vroeg bij. Bovendien zal de enorme groeidoelstelling die dit merk heeft voor China (waar men geen diesel lust) en Noord Amerika (waar verkoop al vóór de sjoemeldiesel affaire bij Volkswagen een lastig verhaal was) een rol spelen. Jaguar is eenvoudigweg te klein om nog dieselversies te ontwikkelen. De XE kan als geflopt worden beschouwd (want alleen leverbaar in impopulaire sedanvorm) en de XJ krijgt een volledig elektrische opvolger. In de vorm van de I-Pace heeft dit merk nu een groen alternatief voor de E-Pace en F-Pace. Voor zustermerk Land Rover is de marktsituatie anders, maar die maakt nu ook veel werk van stekkerhybride modellen. De onlangs geïntroduceerde P400e PHEV uitvoeringen van de Range Rover (Sport) zijn daarvan het bewijs.
Autofabrikanten moeten keuzen maken. Of beter geformuleerd: zij worden door marktomstandigheden en overheidsmaatregelen gedwongen om te kiezen voor (deels)elektrische modellen. En omdat het investeringsbudget maar één keer kan worden uitgegeven, trekken de diesels aan het kortste eind. Elk zichzelf respecterend automerk heeft aangekondigd de focus naar elektrificatie te zullen verleggen. Zelfs Ferrari ontkomt hier niet aan, al bouwt die natuurlijk geen diesels. En aan de andere kant van het prijsspectrum heeft Smart aangekondigd helemaal te zullen stoppen met de verkoop van modellen met een verbrandingsmotor.
Dat het voor veel automerken relatief eenvoudig is om de dieselmotor vaarwel te zeggen, heeft ook te maken met de komst van 48 Volt systemen met kleine (en dus relatief goedkope en lichte) litium/ion accu. Daarmee kunnen benzinemotoren lekker zuinig worden gemaakt, ook omdat er dan ‘gezeild’ kan worden. Dergelijke techniek kan weliswaar ook gecombineerd worden met een dieselkrachtbron, zo bewijzen Audi / Volkswagen en Mercedes met hun jongste motorontwerpen, maar zij zijn sterk in de minderheid. De dagen van de dieselmotor lijken geteld als gevolg van zwaardere belastingen, gebiedsverboden in Europese steden, hogere afschrijvingen en extra kosten om de oliegestookte blokken aan de gestaag strenger wordende uitstootnormen te laten voldoen.
Fiat heeft al aangegeven in de toekomst te kiezen voor 48 Volt systemen en milde hybride techniek. Daarmee impliceert dit merk niet veel meer te zullen investeren in dieselmotoren. Maar marktsituatie is vergelijkbaar met Suzuki, in die zin dat Fiat het vooral van het A en B segment moet hebben. Daar is de rol van de dieselmotor sowieso uitgespeeld (zie ook volgende alinea). Dochtermerk Jeep doet in Europa vooral goede zaken met de compacte modellen Renegade en Compass. Ook voor die auto’s is de dieselmotor niet essentieel. Investeringen om de 3.0 CRD unit van de Grand Cherokee up-to-date te houden lijken bedrijfseconomisch niet verantwoord. Ook Maserati genereert te weinig verkopen met haar dieseluitvoeringen om de betreffende V6 krachtbron een veilige toekomst toe te kunnen dichten.
Diesel heeft in de verkoop van nieuwe personenwagens nog steeds een marktaandeel van 37,9 procent in Europa, zo blijkt uit cijfers die ACEA (de branchevereniging van autofabrikanten in onze regio) over het eerste kwartaal van 2018 publiceerde. Dit is ontegenzeggelijk nog steeds indrukwekkend, maar wel aanzienlijk minder dan het meerderheidsaandeel dat diesel ooit had. Sterven is vaak een langzaam proces en dat zal bij de dieselmotor niet anders zijn. Hij verdwijnt eerst uit het B segment. Opel stopt volgende maand met de productie van de Corsa met dieselmotor (de volgende generatie krijgt net als de nieuwe 208 van zustermerk Peugeot een elektrische variant) en Audi zal niet meer de moeite nemen om de nieuwe A1 nog in TDI te gaan leveren. De beste overlevingskansen hebben de grote SUV modellen. Die profiteren het meest van de bovengemiddelde trekkracht van dieselmotoren. Ook loopt het brandstofverbruik van dergelijke hoge en zware auto’s bij oliestook niet al te veel in de papieren. Dus daarom durft BMW het aan om haar nieuwe paradepaard X7 ‘gewoon’ in M50d xDrive M Performance uitvoering te lanceren. Dergelijk grote auto’s hebben in Europese binnensteden vanwege hun formaat toch niks te zoeken, dus over een bezoekverbod zullen eigenaren relatief makkelijk hun schouders ophalen.