Het langzame afscheid van een bestseller: Volkswagen Passat

0

Al meer dan 45 jaar bouwt Volkswagen de Passat. Het model is één van de bestsellers van de autofabrikant uit Wolfsburg. Maar de dagen van de middenklasser lijken geteld te zijn.

Op de korte termijn is er voor de Passat nog niks aan de hand. De huidige editie zal binnenkort een facelift ondergaan, waarmee hij er weer tot minimaal 2022 tegenaan kan. De kans is dus aanzienlijk dat de Passat te zijner tijd zijn gouden jubileum kan vieren. En je zou zeggen dat zijn concept (een ruime praktische gezinswagen, maar ook representatief voor zakelijk rijders; voldoende handzaam voor in de stad en niet te duur in het onderhoud, maar ook zeer geschikt voor lange afstanden) tijdloos is.

En toch zit de Wolfsburger in een midlife crisis. Sinds een paar jaar neemt zijn populariteit af en is de Passat minder in trek bij de autoconsument. Die heeft tegenwoordig liever een trendy SUV. Van enkel de productie van de Passat kan de schoorsteen van de Volkswagen fabriek in Emden niet meer roken. Daarom krijgt het personeel aldaar vanaf 2022 ander werk te doen: het verzorgen van de productie van elektrische auto’s. De fabricage van de Passat verhuist dan naar Tsjechië. Dochter Skoda zal zich dan gaan ontfermen over de productie van de middenklasser. Is dit het begin van het einde van de bestseller?

Op de foto’s bij dit artikel zie je het jongste exemplaar samen met de eerste Passat van bouwjaar 1974. Die is gespoten in de indertijd populaire kleur mosgroen metallic en kosten indertijd omgerekend minder dan 5.000 euro. Wat opvalt is dat zijn vormgeving verrassend tijdloos is: strakke lijnen, weinig opsmuk en een schuine achterzijde. Alleen het ontbreken van achterportieren verraadt dat dit model stamt uit een periode toen de autoconsument minder noten op zijn zang had.

Maar als je de huidige, achtste generatie Passat naast het origineel parkeert, dan maakt het oorspronkelijke model een fossiele en haast ondermaatse indruk. De opvolger heeft een veel grotere, haast massieve bouw en beschikt over duidelijk rondere vormen. Vanzelfsprekend zijn er achterdeuren aanwezig; met minder dan 4 portieren krijg je een auto tegenwoordig niet meer verkocht. Met 4,77 meter carrosserielengte is hij meer dan halve meter langer dan het origineel. Zelfs de huidige Golf is groter dan de jaren zeventig representant van de hogere middenklasse.

Binnenin is ook duidelijk te zien dat de eerste generatie Passat uit een ander tijdperk stamt: bruin tapijt, kunstlederen bekleding en veel beige plastic. Het dashboard is bij de hier getoonde ‘L’ uitvoering beplakt met houtfolie. Die uitrustingvariant beschikte anders dan het basismodel ook over een sigarettenaansteker en was aan de buitenzijde herkenbaar aan de hoekige koplampen (in plaats van ronde exemplaren). Voor een radio moest worden bijbetaald. De koper van deze Passat zag daar in 1974 van af. Het is tegenwoordig onvoorstelbaar, maar blijkbaar had hij indertijd tijdens het rijden andere prioriteiten.

Het starten van de 1,3 liter benzinemotor gaat probleemloos, maar je moet wel constant een beetje gas geven, want anders slaat de carburatiekrachtbron weer af. Voor het wisselen van een versnelling moet je gevoel hebben, want de schakelwegen zijn net zo lang als de pook. Het eerste verzet is eigenlijk alleen bestemd om de Passat van zijn plaats te laten komen, maar in zijn ‘3’ kan de 55 pk sterke basisversie goed met de rest van het verkeer in de stad meekomen. De ontspannen sfeer aan boord is ook te danken aan de uitstekende overzichtelijkheid van deze Volkswagen uit 1974. Naar huidige begrippen zijn de ramen enorm. Met name op de achterruit is de omschrijving ‘Panorama’ van toepassing. Buiten de bebouwde kom merk je dat 55 pk naar huidige maatstaven wellicht toch onvoldoende is. De Passat is dan merkbaar minder vlot en al vanaf 70 km/u maakt de motor voor het leuke net even te veel toeren. Logisch, want een 5de of 6de versnelling ontbreekt. Toch bromt de 1,3 liter niet ontevreden als je hem richting de topsnelheid van 145 km/u jaagt.

Ruim 4 decennia van auto-ontwikkeling heeft er voor gezorgd dat het vandaag de dag veel beter is gesteld met het comfortniveau in de Passat. Het huidige model is ontworpen met lange ritten in het achterhoofd. De laatste prefacelift exemplaren hebben als basismotor de 1.4 TSI unit van 150 pk. De geblazen 4 cilinder is gekoppeld aan een handgeschakelde 6-bak en voldoende mans om de Volkswagen vlot vooruit te helpen. Als de originele Passat aan zijn top zit en dat goed laat horen, is het aangenaam cruisen in het huidige model. Het meubilair van het exemplaar uit 1974 is inmiddels behoorlijk afgeleefd en enigszins doorgezakt; iets wat vooral je rug na verloop van tijd goed merkt. Maar tegenwoordig kan je in de Passat comfortstoelen krijgen met, als je bijbetaalt, een massagefunctie.

In de afgelopen 45 jaar is het aantal opbergvakken verveelvoudigd. De Passat uit de jaren zeventig van de vorige eeuw had er welgeteld één (onder het stuur). Je betaalt tegenwoordig minimaal 38 mille voor dit Volkswagen model, maar dan heb je ook wat. Bijvoorbeeld een auto met radio, airconditioning en een verzinkte carrosserie. Met de originele Passat kan men zich beter alleen buiten vertonen als de zon schijnt. Daar valt dan in de meer dan 4 decennia oude Volkswagen volop van te genieten want het uitzicht is zoals gezegd uitstekend.

Bij de huidige editie dienen (net als bij zijn actuele segmentgenoten) parkeersensoren en een achteruit rij camera eigenlijk tot de basisuitrusting te behoren. Er zijn ook andere assistenten die de bestuurder in de watten legt, evenals een zeer omvangrijke veiligheidsuitrusting. Qua comfort ontbreekt het de inzittenden eigenlijk aan niets in deze Volkswagen, maar toch hebben steeds meer autoconsumenten liever wat anders. In de eerste 11 maanden van 2018 is de afzet met bijna 20 procent gedaald.

Wat doet de Passat vandaag de dag fout? Misschien komt het omdat hij ‘onopvallend goed’ is. In het huidige tijdsgewricht heeft het ‘politieke midden’ het moeilijk en bij het kiezen van een auto prefereren wij blijkbaar ook een sterker profiel. Extremiteiten en eigenzinnigheid lijken tegenwoordig grotere deugden te zijn dan allround talenten, ongeacht de hoeveelheid hightech die je in een D segment middenklasser stopt. In zijn huidige autokeuze wil de consument duidelijk maken dat hij maar één keer leeft en dat een onopvallend vervoermiddel dan niet volstaat. En als de klimaatcrisis niet wordt afgewend, zou hij daar wel eens schrikbarend veel gelijk in kunnen hebben. Ja, wij leven als mensheid maar één keer. Geniet er van zolang het nog kan. In een hoge, stoere maar ook meer brandstof verbruikende SUV bijvoorbeeld.

Comments are closed.