Tienduizenden Duitsers die in een dieselauto van Volkswagen rijden, hebben het recht om hun voertuig weer in te leveren. Volkswagen moet hun dan geld teruggeven. Dat is het gevolg van een uitspraak van het Duitse hooggerechtshof.
De zaak was aangespannen door een eigenaar van een Volkswagen Sharan. Die had zijn dieselauto in 2014 gekocht, maar zegt dat hij dat nooit zou hebben gedaan als hij had geweten hoe vervuilend die is. Volkswagen heeft gesjoemeld door gemanipuleerde software te gebruiken. Dieselmodellen van dit merk blijken veel meer vervuilend te zijn dan de fabrikant meldde. Allerlei rechtszaken en schadevergoedingen hebben Volkswagen inmiddels een vermogen gekost.
De eigenaar van de Sharan was door een lagere rechter ook al in het gelijk gesteld, maar die bepaalde dat Volkswagen niet het hele aankoopbedrag terug hoefde te betalen. De man ging daartegen in beroep, net als Volkswagen. De autofabrikant blijft erbij dat de man helemaal geen recht op teruggave van het aankoopbedrag heeft omdat hij jarenlang in een goede auto heeft gereden en hij geen schade heeft geleden. Maar het hooggerechtshof vindt dat de eigenaar van de Sharan is misleid. Wel heeft het hof in Karlsruhe bepaald dat de man niet het hele aankoopbedrag terugkrijgt: de gereden kilometers mogen door Volkswagen worden verrekend.
Deze uitspraak heeft verstrekkende gevolgen voor andere rechtszaken die in Duitsland lopen. Tienduizenden eigenaren van een Volkswagen met dieselmotor kunnen nu aanspraak maken op teruggave van een deel van het aankoopbedrag. En ook in hun geval is de fabrikant verplicht om de auto terug te nemen. Er zijn in Duitsland ook meer dan 200.000 dieselrijders die de afgelopen jaren met Volkswagen een schikking hebben getroffen voor een lager bedrag. Die afspraken zijn definitief en daardoor hebben die eigenaren geen recht op een hogere vergoeding.
Volgens Femke Hendriks van de stichting Diesel Emissions Justice, die in maart namens een grote groep gedupeerden een schadeclaim startte via de Nederlandse rechter, kunnen de gevolgen van deze uitspraak groot zijn. “Dat Volkswagen aansprakelijk is, staat al langer vast. Het gaat nu nog enkel om het soort schadevergoeding die bezitters kunnen eisen: naast ‘gewone’ financiële compensatie voor de waardevermindering van de auto bijvoorbeeld, kan er ook geopteerd worden voor het kunnen teruggeven van de auto waarbij de koopprijs moet worden terugbetaald, mogelijk met een aftrek voor de gebruikskosten”. Volgens Hendriks wordt het met deze uitspraak steeds waarschijnlijker dat Volkswagen uiteindelijk aan veel mensen hoge bedragen moet betalen. “Het net sluit zich rond Volkswagen. Wij begrijpen niet dat het bedrijf nog steeds haar hakken in het zand blijven zetten. Vorige maand kreeg Volkswagen ook al in felle bewoordingen een tik op de vingers van een hoge rechter in Groot-Brittannië. Deze uitspraak in Duitsland schept opnieuw een precedent want de onderliggende wetgeving in alle landen van de Europese Unie is vergelijkbaar”.
De Sharan eigenaar uit de Duitse deelstaat Rijnland-Palts, Herbert Gilbert (foto), had zoals gezegd een volledige terugbetaling van de 31.500 euro gevraagd; het bedrag dat hij in 2014 voor de Volkswagen betaald had. De rechter in Karlsruhe heeft bepaald dat de schadevergoeding 25.600 euro dient te zijn. Dat is de aankoopprijs min het waardeverlies door de kilometers die er al mee gereden zijn. De eigenaar mag zijn Volkswagen ook teruggeven. Volgens de rechter heeft Volkswagen door de sjoemelsoftware te installeren de autoriteiten “bewust en systematisch gedurende verschillende jaren bedrogen met oog op winst”. De rechter oordeelde ook dat de aankoop van zo’n auto de klant sowieso benadeeld heeft, ook al is het voertuig nog bruikbaar, zoals Volkswagen zelf argumenteerde.
De uitspraak kan gevolgen hebben voor zo’n 60.000 andere rechtszaken die Duitse klanten hebben aangespannen en die nog lopen. In een reactie op de uitspraak laat Volkswagen weten dat het “een groot deel” van die claimkwesties via een minnelijke schikking wil oplossen. Lukt dat niet, dan kan de autofabrikant rekenen op nog eens ruim 1,5 miljard euro aan afwikkelingskosten. Wereldwijd is in bijna 11 miljoen auto’s de software geïnstalleerd. Het schandaal heeft Volkswagen al meer dan 30 miljard euro gekost, vooral in de Verenigde Staten.