Slimme flitsers die bellende en appende automobilisten fotograferen en beboeten: een primeur voor Nederland, zelfs voor Europa. Op maandag 19 november worden de eerste 2 flitscamera’s in gebruik genomen. Een proef leverde honderden overtreders op.
Om precies te zijn kreeg het Openbaar Ministerie (OM) 400 overtreders in het vizier. De proef duurde 6 uur, waarbij de slimme flitsers opgesteld stonden langs een drukke N weg. “De verwachtingen zijn hoog”, zo vertelt landelijk verkeersofficier Achilles Damen van het OM. “Het doel is dat iedereen zich ervan bewust wordt dat altijd en overal iemand kan meekijken. Niet naar je gezicht, maar naar wat je met je mobiel doet. Dat moet het verkeer veiliger maken”.
Naar schatting is 1 op de 3 ongelukken het gevolg van afleiding in het verkeer, vaak door de telefoon. Met je telefoon bezig zijn achter het stuur is volgens verkeersofficier Damen hetzelfde als een paar seconden je ogen dichthouden terwijl je rijdt. Op gebruik van een mobieltje achter het stuur staat een boete, maar handhaving gebeurt vaak door een staande houding door de politie. “Het is heel effectief, maar niet altijd efficiënt omdat het veel capaciteit kost”.
De slimme flitsers zijn het resultaat van een zoektocht naar efficiëntere manieren van handhaven. De camera’s maken foto’s van iedere passerende auto. Door de hoek van de camera is het gezicht van de bestuurder niet te zien, wel wat hij of zij aan het doen is. Alleen de foto’s waarbij het systeem vermoedt dat de bestuurder een telefoon vasthoudt, worden doorgestuurd naar het Centraal Justitieel Incassobureau, dat in Nederland de boetes verwerkt. Daar beoordeelt een buitengewoon opsporingsambtenaar of er inderdaad sprake is van een overtreding. De bekeuring wordt uiteindelijk gestuurd naar de kentekenhouder van de auto, die niet per se de overtreder hoeft te zijn.
De foto’s zijn volgens het OM zo scherp en duidelijk dat ze voldoende bewijs vormen voor een boete. Ze worden niet meegestuurd met de boete, maar zijn wel op te vragen door de eigenaar van de auto. Op de foto is de bijrijder niet te zien, die wordt geanonimiseerd. Foto’s waarop geen overtreding is vastgesteld worden volgens het OM vernietigd. De slimme camera’s werken dag en nacht, ongeacht het weer. En, niet onbelangrijk, ze zijn verrijdbaar waardoor ze in heel Nederland langs de weg kunnen worden geplaatst. Bestuurders die in de testperiode zijn betrapt, hoeven overigens nog niet te vrezen voor een boete. Pas vanaf maandag start de slimme handhaving officieel. Het OM hoopt het aantal camera’s snel te kunnen uitbreiden.
Bellen achter het stuur is sinds 2002 verboden. En dat verbod is sinds 2019 nog verder uitgebreid naar alle mobiele apparaten. Zo mag je je mobiele telefoon, tablet of navigatiesysteem niet vasthouden als je de auto bestuurt. Ook mag je het niet tussen je hoofd en schouders klemmen. Wie betrapt wordt door de politie, kan een boete krijgen van 240 euro. Voor (brom-) fietsers ligt het boetebedrag iets lager.
Nederland is het eerste land in Europa waar deze camera’s worden gebruikt. Australië was wereldwijd als eerste. De flitsers zijn daar onderdeel van een campagne om het aantal verkeersdoden met 30 procent terug te dringen vóór 2021. De camera’s zijn er een groot succes. In de staat New South Wales werd in de eerste twee maanden ruim 7 miljoen dollar aan boetes uitgeschreven. Ook in Nederland ziet het OM de nieuwe flitscamera’s als een belangrijk middel tegen bellende en appende bestuurders. Afleiding speelt namelijk steeds vaker een rol bij verkeersongevallen, zegt verkeersofficier Damen. “We willen allemaal veilig thuiskomen”.