Een Amerikaanse studie van het Insurance Institute for Highway Safety (IIHS) en AgeLab van het Institute of Technology in Massachusetts (MIT), plaatst kanttekeningen bij de effectiviteit van de semiautonome rij systemen in een auto. Die techniek zorgt er volgens het onderzoek namelijk voor dat bestuurders zich minder met het verkeer bezig houden.
Voor het onderzoek werden 20 proefpersonen geselecteerd die geen ervaring hadden met het rijden in een auto met geavanceerde rij hulpmiddelen. De helft kreeg een maand lang een Range Rover Evoque mee naar huis, voorzien van een adaptieve cruisecontrol. De 10 andere proefpersonen kregen de beschikking over een Volvo S90 die niet alleen de slimme snelheidsregelaar had, maar ook een rijstrook assistent. In alle 20 personenwagens was een monitorsysteem geïnstalleerd die de bestuurder in de gaten hield en in kaart bracht hoeveel aandacht zij besteden aan het rijden.
Bij een eerste meting, meteen nadat de proefpersonen de sleutel van hun Range Rover of Volvo in ontvangst hadden genomen, was er nauwelijks verschil in de frequentie waarin men de aandacht voor het verkeer liet verslappen. Dat werd geregistreerd door te kijken hoe vaak de bestuurder zijn blik niet op de weg gericht had en hoe vaak hij of zij het stuur losliet. Een maand later bleek het rij gedrag van de proefpersonen “aanzienlijk gewijzigd” te zijn. Bij beide testgroepen werd geconstateerd dat de bestuurder veel vaker niet naar de weg keek en regelmatig het stuur losliet. De onderzoekers concludeerden bovendien dat de rijstrook assistent veel grotere negatieve gevolgen voor de aandacht bij het rijden heeft dan adaptieve cruisecontrol. Uit de studie bleek namelijk dat zodra de bestuurder vertrouwen kreeg in het eerste rij hulpmiddel hij tot wel 12 keer vaker het stuur losliet. De onderzoekers concluderen ook dat bestuurders, wanneer zij zich minder hoeven te concentreren op het autorijden, zich vaker met andere zaken gaan bezighouden. Vooral de mobiele telefoon werd veel vaker gebruikt.
De onderzoekers pleiten op basis van de conclusies van de studie dan ook voor systemen die de aandacht van de bestuurder in de gaten houden. Tegelijk trekken zij ook het feitelijke nut van de veiligheidssystemen in twijfel. Want wat is het voordeel van al die ondersteuning als het resultaat is dat de bestuurder minder goed naar de weg kijkt? Uit nogal wat recente statistieken blijkt dat er van een significante daling van het aantal ongelukken geen sprake is, ondanks de aanwezigheid van steeds meer assistentiesystemen.
Het idee achter semiautonome rij hulpmiddelen waarover onze nieuwste auto’s beschikken (zoals adaptieve cruise controle en een rijstrook assistent) is om de bestuurder meer ontspannen te laten rijden zodat hij minder snel vermoeid raakt en/of om eventueel in te grijpen in een noodsituatie als de persoon achter het stuur dat niet op tijd doet. Maar de praktijk keert dat wil de diverse systemen niet gebruiken maar misbruiken. De proefpersonen in de Volvo lieten tegen het einde van de testmaand hun handen 2 keer zo vaak los van het stuur dan aan het begin. Vergeleken met een auto zonder rij hulpmiddelen deden zij dat zelfs 12 keer vaker!