Als het aan het nieuwe kabinet ligt, wordt er vanaf 2030 betaald voor gebruik van de auto in plaats van bezit. Daarom zal Rutte IV voorbereidingen gaan treffen om in 2030 hiervoor een betaalsysteem te kunnen implementeren. Dat staat in het coalitieakkoord. Het gaat onder andere om wetgeving die het betalen op basis van gebruik mogelijk maakt.
Basis voor het systeem van rekeningrijden is de motorrijtuigenbelasting, waarvan het tarief afhankelijk wordt gemaakt van het jaarlijks verreden aantal kilometers. De heffing is niet tijd- en plaatsgebonden en vervangt de dan nog bestaande tol tracés, zoals de Westerschelde tunnel, de Kil tunnel en de voorgenomen doorgetrokken A15. Dit betekent dat zowel brandstof- als elektrische auto’s gaan meebetalen aan het weggebruik. De kilometertarieven zijn verder nog niet gespecificeerd, maar de voordelen voor nieuwe elektrische auto’s lijken daarmee volledig te vervallen (vanaf 2026 geldt daar dezelfde bijtelling voor als brandstofauto’s). Het streven van de overheid is ook dat alle nieuwe personenwagens vanaf 2030 emissieloos zijn.
In het akkoord geven de partijen aan wel te blijven investeren in de verbetering van de luchtkwaliteit in de steden. “Elektrisch vervoer wordt gestimuleerd; ook de tweedehandsmarkt”. Een te sterke stimulering moet daarbij worden voorkomen. Ook duurzame stadslogistiek en vrachtverkeer krijgen ondersteuning en de uitrol van laadinfrastructuur wordt versneld. Bijmenging van duurzame biobrandstoffen wordt gestimuleerd, aldus het akkoord. Dat het taboe op rekeningrijden nu definitief is doorbroken, is geen verrassing. Zelfs bij de VVD, jarenlang fel tegenstander van zo’n systeem, stond het steeds vaker als optie op de agenda. D66 sprak de ambitie uit om een dergelijk systeem al in 2025 in te voeren.
Branchevereniging Bovag meldt in een eerste reactie tevreden te zijn dat in het coalitieakkoord een begin wordt gemaakt met de invoering van het principe dat er autobelasting betaald wordt op basis van het gebruik, in plaats van naar bezit. “Het is goed dat het taboe er af is. Dat was ook noodzakelijk: het huidige systeem is oneerlijk, remt vergroening en maakt de koper afwachtend”, aldus Han ten Broeke, algemeen voorzitter van de Bovag. De branchevereniging pleit daarbij overigens voor een tarief per kilometer gebaseerd op de milieu kenmerken van de auto. “Uiteraard moet dat wel met één harde voorwaarde: betalen naar gebruik komt in plaats van betalen voor bezit, het komt er niet bovenop, zodat er dus geen euro extra autobelasting naar de schatkist vloeit”.
In het regeerakkoord wordt ook gesproken over de ontwikkeling van hubs waar reizigers kunnen wisselen van vervoermiddel, op basis van een multimodaal reisadvies op maat. Hierin zijn onder andere (deel-) auto en fiets, trein en metro opgenomen. Ook worden de 14 verstedelijkingsgebieden ontsloten en bereikbaar gemaakt per openbaar vervoer, fiets en auto. Hiervoor wordt in de komende 10 jaar 7,5 miljard euro toegevoegd aan het Mobiliteitsfonds. Om reizen naar werk betaalbaar te houden, verhoogt het kabinet de onbelaste reiskostenvergoeding. Verder wordt er 1,25 miljard euro geïnvesteerd in het verbeteren van wegen, spoor, bruggen, viaducten en vaarwegen en voor het onderhoud en renoveren en vervangen ervan.