Het failliete Spyker herrijst (opnieuw) uit zijn as. Met dank aan de Russische miljardair Boris Rotenberg, een vriend van president Vladimir Poetin, en een zakenpartner. Spyker boegbeeld Victor Muller is er van overtuigd dat deze derde keer om Spyker een doorstart te laten maken scheepsrecht is. Helaas is Rotenberg geen onbesproken figuur.
Ter opfrissing van het geheugen: Spyker werd in 1880 opgericht door de Hilversumse koetsenbouwers Hendrik-Jan en Jacobus Spijker. Die ontwierpen onder meer de Gouden Koets voor de Nederlandse koningin Wilhelmina. Aan het begin van de twintigste eeuw startte het bedrijf met de bouw van auto’s en zelfs vliegtuigjes. Maar in 1926 was het einde verhaal voor Spyker. Tot ene Victor Muller, een gladde zakenadvocaat en McKinsey boy die op een omstreden manier fortuin had gemaakt met de overname van het failliete Amerikaanse modebedrijf McGregor, de illustere naam in 1999 opnieuw registreerde. De bedoeling was om basis van een ontwerp van Maarten de Bruyn zeer exclusieve, luxe sportwagens te gaan bouwen met een gemiddeld prijskaartje van afgerond 500.000 euro. Maar die vlieger ging niet op: de productie bij ‘het nieuwe Spyker’ kwam nooit uit boven meer dan een handvol auto’s per jaar.
Toen Muller in 2010 de kans kreeg om het veel grotere Saab over te nemen, dacht hij de grote sprong voorwaarts te maken. Er werden tal van synergie effecten van de combinatie met Spyker voorzien. Maar een jaar later ging het Zweedse iconische merk failliet. Spyker en Muller bleven achter met een enorme (financiële) kater die in 2014 leidde tot een faillissement … dat in 2015 door een rechter, nadat er beroep was aangetekend, werd teruggedraaid. “Om Churchill te quoten: This is not the end. It is not even the beginning of the end. But it is, perhaps, the end of the beginning, wat mij betreft. Ik zal me inspannen om Spyker zo snel mogelijk weer uit de as te laten herrijzen”, verkondigde Muller toen. Veel kwam daar niet van terecht. Begin 2021 ging Spyker voor de tweede keer failliet. Toen had Muller al voorzorgsmaatregelen getroffen door het belangrijkste deel van de autobouwer onder te brengen in een Brits vennootschap, die buiten schot bleef.
Muller wordt omschreven als “een kat met meer dan 9 levens”. Maar in de praktijk is het vooral een gehaaide en doortrapte zakenman die steeds weer nieuwe geldschieters uit zijn hoge hoed weet te toveren. Ook nu weer: het Britse vennootschap van Muller heeft een deal gesloten met Boris Rotenberg, een van de grootste verzamelaars van Spyker auto’s ter wereld, en diens zakenpartner Michail Pessis, baas van een autotuning bedrijf. Beiden zijn eigenaar van het raceteam SMP Racing. De 64-jarige Rotenberg is geen onbeschreven blad. Samen met zijn 6 jaar oudere broer Arkadi is hij een jeugdvriend van Vladimir Poetin. De 3 ontmoetten elkaar op de tatami en kennen elkaar door en door. Toen Poetin door de Russische opposant Aleksej Navalny er van beschuldigd werd de eigenaar te zijn van een immens paleis aan de oever van de Zwarte Zee, waarvan de bouw ruim 1 miljard euro zou hebben gekost, was Arkadi er als de kippen bij om te zeggen dat het paleis van hem was, en niet van Poetin. Arkadi kreeg zelfs de leiding van de distilleerderij van staats wodka die Poetin in 2000 oprichtte. De winsten werden doorgesluisd naar de SMP Bank van beide broers en dat geld werd vervolgens geïnvesteerd in de gas- en oliesector. Het legde de Rotenbergs geen windeieren: Forbes raamt het vermogen van Boris op omgerekend 1,1 miljard euro en dat van zijn broer op 2,5 miljard. Volgens Washington heeft Poetin zijn 2 jeugdvrienden lucratieve miljardencontracten gegund bij Gazprom en kregen zij in de aanloop naar de Olympische Winterspelen van Sotsji in 2014 diverse lucratieve overheidsopdrachten.
Toen Rusland in 2014 de Krim annexeerde, vaardigden de Verenigde Staten en de Europese Unie sancties uit tegen enkele getrouwen van Poetin, onder wie de Rotenberg broers. Maar dankzij het feit dat Boris ook een Fins paspoort heeft, wist hij aan Europese sancties te ontkomen. Daardoor kan hij nu Spyker aan een nieuwe doorstart helpen. Overigens kwamen 2 jaar geleden beide broers in opspraak omdat zij via de aankoop van kunst de Amerikaanse sancties probeerden te omzeilen.
Het nieuws over de redding van Spyker doet de wenkbrauwen fronsen. Maar niet bij Muller. Hij heeft er een rotsvast vertrouwen in. Spyker wil nog dit jaar 3 verschillende modellen in productie laten gaan. Daarvoor wordt een nieuw bedrijf opgericht waar Muller de leiding over krijgt. De nieuwe modellen van Spyker zullen deels in Rusland en deels in Duitsland worden ontwikkeld en gebouwd, maar de eindassemblage zal in Nederland gebeuren (“om een hommage te brengen aan de roots van het Nederlandse race automerk”) terwijl de financiële tak vanuit het fiscaalvriendelijke Luxemburg gaat opereren. Voorts komen er ook nieuwe servicecentra, onder andere aan de Franse Cote d’Azur (tussen Monaco en Cannes, het Franse mekka van de luxe auto’s) en een locatie dicht bij de grens van Luxemburg, België en Frankrijk.