De afgelopen 4 jaar vonden er zeker 15 snelwegblokkades plaats in het kader van een demonstratie, zo blijkt uit een inventarisatie. “Chantage”, zegt Lotte van Basten Batenburg, VVD raadslid in Den Haag. Zij roept dan ook op tot een nationaal actieplan. Daarmee moet de inzet van zwaar vervoersmaterieel bij een demonstratie worden bestreden en bestraft.
De politie noemt het blokkeren van snelwegen in een verklaring uiterst onwenselijk, omdat het leidt tot gevaarlijke verkeerssituaties. Zo stormden verschillende corona demonstranten na afloop van een manifestatie in februari de A12 op. Voor Van Basten Batenburg is het reden om in actie te komen. In een motie, die afgelopen donderdag is aangenomen, roept zij op tot een nationaal actieplan. “De burgemeester gaf aan dat hij bepaalde instrumenten miste in het tegengaan van dit soort demonstraties. Bijvoorbeeld de mogelijkheid om mensen die het verkeer ontregelen strafrechtelijk te vervolgen”.
Op dit moment wordt een snelwegblokkade bestraft met een verkeersboete, maar volgens Van Basten Batenburg zou een zwaardere straf afschrikwekkender werken. Daarnaast wil het raadslid een nationaal actieplan. Daarmee moet voorkomen worden dat zwaar materieel, zoals tractors, de steden en snelwegen bereikt. Van Basten Batenburg hoopt daarom dat er tijdig wordt ingegrepen: “Als de tractoren zich op de ring bevinden, ben je eigenlijk al te laat”. Demonstraties worden vaak vooraf op sociale media aangekondigd. Met een actieplan kunnen lokale autoriteiten ingelicht worden en gemakkelijk de demonstratie stoet blokkeren, zegt Van Basten Batenburg. “Met een draaiboek kan je actief preventief ingrijpen. Het demonstratierecht is belangrijk, maar het mag geen chantage worden”.
Verkeersrecht advocaat Bert Kabel ziet een toename in het aantal demonstraties waarbij het verkeerd wordt stilgelegd. Hoewel ze niet alleen over demonstraties gaan, lijken cijfers hem gelijk te geven: Het aantal boetes voor stilstaan op de snelweg over de afgelopen 5 jaar ligt ruim 80 procent hoger ten opzichte van de 5 jaar daarvoor. Maar het preventief blokkeren van demonstranten gaat volgens Kabel niet zomaar. “Zolang truckers zich aan geldende verkeersregels houden, kan je hen moeilijk de toegang tot het wegennet ontzeggen. Je weet immers niet 100 procent zeker dat zij gaan demonstreren”.
Kabel stelt dat het blokkeren van trekkers makkelijker gaat, want die horen sowieso niet thuis op de snelweg. “Dat creëert een gevaarlijke verkeerssituatie, waar automobilisten niet op zijn berekend. Die kunnen dan ook strafrechtelijk vervolgd worden, zoals met de ‘blokkeer friezen’ gebeurde”. Te langzaam rijden in de binnenstad met zwaar materieel is minder snel reden tot strafrechtelijke vervolging, stelt Kabel. “Maar via de Algemene Plaatselijke Verordening kan je daar stevige boetes aan verbinden”.