Volkswagen moet een Nederlandse klant een schadevergoeding van 3.000 euro betalen. Reden is de illegale software die de autofabrikant had geïnstalleerd in dit dieselmodel. Dat heeft de rechtbank in Haarlem bepaald.
Volkswagen Group Diesel Efficiency Stichting (VGDES) had de zaak in samenwerking met de Consumentenbond aangespannen. Het is voor het eerst dat een Nederlandse rechter compensatie toewijst in een sjoemeldieselzaak.
“Dit is een geweldige overwinning. Niet alleen voor deze consument, maar voor alle automobilisten in Nederland die zijn misleid door Volkswagen, waardoor zij een veel viezere auto kochten dan zij dachten. Het gaat om 150.000 à 180.000 auto’s. Iedereen die zich benadeeld voelt, kan met ons meedoen en compensatie eisen van Volkswagen”, zegt directeur Sandra Molenaar van de Consumentenbond.
De Consumentenbond en VGDES voerden tot nu toe 4 proefprocedures om compensatie te eisen voor verboden software in auto’s met een TDI dieselmotor van het Volkswagen concern. Deze software zorgde er voor dat een model in meettest situaties schoner leek dan hij in werkelijkheid is. Volkswagen overtrad daarmee de wet- en regelgeving op de Europese markt. Bovendien misleidde de fabrikant de consument.
De consumentenorganisatie en stichting zijn tevreden met het resultaat: “Dit is de eerste keer dat de rechtbank heeft geoordeeld dat Volkswagen een schadevergoeding aan een klant moet betalen, omdat Volkswagen hem te veel heeft laten dokken voor zijn sjoemeldiesel”, zo laat VGDES-voorzitter Dick Bouma weten. Er zijn in Nederland diverse stichtingen en clubs die rechtszaken tegen autofabrikanten hebben lopen. Die worden er van beticht sjoemelsoftware te hebben geïnstalleerd.
Bovenomschreven procedure had overigens als inzet om Volkswagen te dwingen tot het terugkopen van de betreffende auto voor het oorspronkelijke aankoopbedrag, maar daar ging de rechter niet in mee. Toch gaat om een belangrijke eerste stap. “Met deze uitspraak in de hand kunnen andere bezitters van sjoemeldiesels ook een schadevergoeding claimen”, aldus Bouma. Volkswagen blijft evenwel van mening dat klanten met een sjoemeldiesel auto geen financiële schade hebben geleden. De advocaat van de autofabrikant overweegt daarom om in beroep te gaan tegen de uitspraak. Al in 2021 werd Volkswagen in een andere zaak door een rechter gesommeerd een schadevergoeding van 3.000 te betalen. Tegen die uitspraak tekende de fabrikant beroep aan.
Heel veel sjoemelsoftware
Van de tientallen miljoenen personenauto’s met een Euro 5 of Euro 6 dieselmotor die tussen 2009 en 2019 zijn verkocht, stoot volgens nieuw onderzoek bijna 80 procent te veel stikstofoxiden (NOx) uit. Volgens onderzoekers van The International Council on Clean Transportation (ICCT) wijst dat waarschijnlijk op de aanwezigheid van sjoemelsoftware.
Eind 2020 stelde het Hof van Justitie van de Europese Unie (CJEU) dat autofabrikanten zogeheten Defeat Devices (oftewel software en/of hardware die de uitstoot van een motor kan beïnvloeden) alleen mogen laten werken in auto’s ter voorkoming van ‘risico op direct gevaar als de auto wordt bereden’. Dat slimme systemen de uitstoot van een dieselmotor terugdringen om verstopping te voorkomen of om de levensduur van de krachtbron te verlengen, valt hier volgens het Hof van Justitie niet onder.
Non-profitorganisatie International Council on Clean Transportation (ICCT) heeft de uitstootgegevens van verschillende merken en modellen met diverse motorenfamilies van verschillende datasets met elkaar vergeleken. Zo heeft zij de emissiedata die door instanties van de overheid zowel in laboratoria als in de praktijk zijn vastgesteld vergeleken met (praktijk)gegevens van onafhankelijke organisaties en met op afstand vastgestelde emissiedata. Dat leidde tot opvallende uitkomsten.
Volgens ICCT heeft het in de uitstootdata van 77 procent van de Euro 5 en Euro 6 diesels “verdachte” NOx-uitstootwaarden waargenomen. Dat wijst er volgens de non-profitorganisatie op dat er “waarschijnlijk defeat devices worden gebruikt”. Bij 42 procent van de in het onderzoek meegenomen diesels zou in de door overheidsinstanties vastgestelde data sprake zijn van “extreme” NOx-uitstootwaarden, wat volgens volgens de organisatie “vrijwel zeker” wijst op actieve sjoemelsoftware en -hardware.
ICCT zegt dat in zeker 66 modellen systemen zitten die volgens de recente uitspraak van het CJEU onrechtmatig de uitstoot verminderen. In het onderzoek werden onder meer diesels van Renault, Volkswagen, Ford, Peugeot, Citroën, Fiat, Alfa Romeo, BMW, Mazda, Mitsubishi, Volvo, Mercedes-Benz, Opel, Audi, Nissan en Skoda onder de loep genomen.