In 2023 zijn er in Nederland bijna 20 procent meer nieuwe personenwagens op kenteken gezet. Daarmee maakte onze automarkt een inhaalslag. Maar het marktherstel is vooral te danken aan klantleveringen van voertuigen die al in 2022 waren besteld maar dat jaar door onderdelentekorten niet konden worden geleverd.
Volgens de officiële cijfers van de RAI Vereniging, de BOVAG en het RDC zijn er vorig jaar 369.791 nieuwe auto’s geregistreerd; een stijging van 18,5 procent vergeleken met 2022. Maar in de laatste maand van 2023 werden niet meer dan 26.577 personenwagens op kenteken gezet, oftewel 14 procent minder dan in dezelfde maand in het jaar daarvoor. Dat duidt op een flinke afkoeling van de Nederlandse automarkt. De prognose voor 2023 van de RAI Vereniging, de BOVAG en het RDC was 340.000 kentekenregistraties. Autointernationaal.nl ging uit van 355.000 inschrijvingen en wist het uiteindelijke verkoopaantal dus beter te voorspellen. Dat er desondanks sprake was van een verschil van bijna 15.000 auto’s, komt doordat met name november een opvallend goede maand was. Anders dan verwacht deed er zich toen geen dip voor. Ook in november liep de Nederlandse automarkt met een verkoopdaling van 1,5 procent geen noemenswaardige averij op. Maar uitstel betekende geen afstel: de rekening van de autoconsument die momenteel zijn geld in zijn knip houdt, werd in december alsnog gepresenteerd.
Merken
Het merk dat in 2023 in Nederland de meeste auto’s wist te registreren, was Volkswagen. Daarmee zijn de Duitsers terug aan de top, want in 2022 moesten zij nog genoegen nemen met de tweede plaats. Daarvoor voerde Volkswagen jarenlang onafgebroken de verkoopranglijst aan. Het Duitse merk wist 34.958 auto’s te registreren oftewel 34,6 procent meer dan 2022 en behaalde daarmee 9,5 procent marktaandeel. De imposante verkoopstijging van Volkswagen in onder andere te danken aan een betere beschikbaarheid van diverse modellen, waardoor de levertijden flink konden worden verkort.
Kia, in 2022 nog marktleider, kwam uit op 33.504 registraties en 9,1 procent marktaandeel. De verkoopgroei kwam uit op 11,6 procent en dat was minder dan het marktgemiddelde. Kia wist in 2022 (net als Hyundai) flink te profiteren van het feit dat zij de onderdelen voorziening beter op orde had dan de concurrentie, waardoor consumenten beter op hun wenken bediend konden worden, maar afgelopen jaar verdween dit competitieve voordeel.
De rest van de merken top-5 van 2023 bestaat uit Toyota (25.576 registraties en 6,9 procent marktaandeel), BMW (20.529 en 5,6 procent) en Skoda (20.498 en 5,5 procent). Toyota wist slechts 0,9 procent te groeien omdat een voor de SEPP subsidie in aanmerking komend elektrisch model in het gamma ontbreekt. Terwijl dit merk het wél moet hebben van particulieren die niet meer dan 45.000 euro aan een auto willen uitgeven. Dit probleem speelt niet bij BMW dat met een registratieplus van 19,2 procent net even harder wist te groeien van de markt. Skoda wist net als moederbedrijf in 2023 flink meer auto’s af te leveren dan het jaar daarvoor dankzij het feit dat toeleveranciers minder vaak gedwongen waren om “nee” te verkopen en bracht daardoor 37,3 procent meer auto’s in Nederland aan de man. De rest van de top-10 (plekke 6 t/m 10) worden ingenomen door de merken Renault (20.399 registraties), Peugeot (19.395), Tesla (19.388), Hyundai (18.762) en Volvo (16.352).
Modellen
De meest verkochte auto was in 2023 de Tesla Model Y. Deze Amerikaanse elektrische cross-over werd 13.758 keer op kenteken gezet en behaalde daarmee 3,7 procent marktaandeel. De rest van de modellen top-5 van 2023 bestaat uit de Kia Picanto (10.530 registraties en 2,8 procent marktaandeel), de Peugeot 208 (9.007 en 2,4 procent), de Volvo XC40 (8.323 en 2,3 procent) en de Kia Niro (7.412 en 2 procent). Daarna volgen de Kia Niro (7.412 registraties), de Volkswagen Polo (7.243), de Opel Corsa (6.169), de Lynk & Co 01 (6.109), de Toyota Yaris Cross (5.874) en de Toyota Aygo X (5.803).
De Tesla Model Y werd vorig jaar 253,3 procent vaker op kenteken gezet dan in 2022. De elektrische cross-over trok overigens veel minder klanten dan de Model 3 in 2019. Van die Tesla kochten (of eigenlijk: leaseten) Nederlanders dat jaar maar liefst 29.922 exemplaren. In het geval van de Kia Picanto bedroeg de verkoopstijging 42,7 procent en ook de Volvo XC40 deed het bovengemiddeld goed met 22,0 procent meer registraties. De Kia Niro, waarvan het design sinds de generatiewisseling minder licht verteerbaar is geworden, trok slechts 1,9 procent meer klanten. Het verkoopresultaat bleef daarmee duidelijk achter bij het marktgemiddelde. Onmiskenbaar verlies was er voor de Peugeot 208 die vorig jaar 6,5 procent minder vaak op kenteken werd gezet.
Marktleider Volkswagen is dus niet vertegenwoordigd in de modellen top-5 maar verkocht desondanks ruim 7.000 exemplaren van de Polo, meer dan 4.000 eenheden van de ID.4 en bijna 3.000 stuks van de Tiguan.
Aandrijfvorm
Van de totale nieuwverkoop was 1,1 procent een dieselauto en 30,4 procent een benzinemodel. Hybride personenwagens waren goed voor 37,1 procent van het aantal registraties en het marktaandeel van volledig elektrische auto’s kwam uit op 30,8 procent. Dit laatste percentage is bijna 7,5 procent hoger dan in 2022. In 2021 was het marktaandeel van volledig elektrische auto’s 19,8 procent.
De meest registreerde elektrische modellen waren in 2023 achtereenvolgens de Tesla Model Y (13.758 registraties en 12,1 procent marktaandeel in het deelsegment), de Volvo XC40 Recharge (6.342 en 5,6 procent), de Peugeot e-208 (5.584 en 4,9 procent), de Tesla Model 3 (5.058 en 4,4 procent) en de Skoda Enyaq (4.715 registraties en 4,1 procent).
In 2023 zijn voor het eerst dus meer elektrische auto’s op kenteken gezet dan benzinemodellen. Indien ook hybride types worden meegerekend, dan was er bij twee derde van de nieuwe personenwagens sprake van een vorm van elektrische aandrijving (of assistentie). Een derde van de auto’s die vorig jaar werd verkocht, rijdt nog uitsluitend op een fossiele brandstof. Overigens zijn hybride modellen die zelf-opladend zijn in Nederland veel populairder dan plug-in types. Het marktaandeel bedroeg vorig jaar 24,9 versus 11,1 procent.
Tesla was in 2023 met afstand de populairste aanbieder van elektrische auto’s. De Amerikanen wisten 19.388 exemplaren te registreren. De rest van de merken top-5 bestaat uit BMW (9.477), Volkswagen (9.164), Peugeot (8.662) en Volvo (8.551). De Kia Picanto was in 2023 met 10.530 registraties de meest gewilde benzineauto in Nederland. Volkswagen is in deze top-5 met 2 modellen vertegenwoordigd: de Polo en de Up werden respectievelijk 7.243 en 4.228 keer op kenteken gezet. Daar tussenin bevinden zich de Toyota Aygo X (5.803 registraties) en de Hyundai i10 (4.324).
Lynk & Co domineert de top-5 van PHEV modellen. Diens 01 werd in 2023 in totaal 6.109 keer geregistreerd. Ook Volvo scoort goed op de PHEV lijst met 5.281 inschrijvingen. Dit aantal valt uit te splitsen in 1.953 exemplaren van de XC60 Recharge en 1.698 stuks voor de plug-in varianten van de XC40. De andere posities in de top-5 zijn voor de Ford Kuga PHEV (3.740 registraties) en de stekker hybride Hyundai Tucson (1.823).
China
Er zijn in 2023 flink meer auto’s van Chinese merken in Nederland geregistreerd dan een jaar eerder: 14.319 stuks om precies te zijn. Ter vergelijking: dat waren er in 2022 nog 7.624. Er was vorig jaar dus bijna sprake van een verdubbeling van de verkoop. Kijken we verder terug in het verleden, dan zien we dat in 2021 ‘slechts’ 4.392 auto’s van Chinese merken in Nederland op kenteken werden gezet en in 2020 niet meer dan 2.634 stuks. In 3 jaar is de verkoop dus ruimschoots vervijfvoudigd (groeifactor 5,4). Dit aantal is overigens exclusief de in China gebouwde auto’s van Westerse merken als Polestar (alle modellen), Smart (#1 en #3) en Volvo (EX30).
Bovenstaande merken hebben hun hoofdkantoor in Europa. Dat geldt niet voor MG. Dat is weliswaar van oorsprong een Brits automerk, maar de aansturing vindt geheel vanuit China plaats. Modellen als de BMW iX3, de Citroën C5 X, de Dacia Spring, de DS 9, de Honda ZR-V, de nieuwe (overigens nog niet geleverde) elektrische Mini Cooper en de Tesla Model 3 zien ook in dit land het levenslicht, maar die worden door velen als ‘Europees’ beschouwd. Volvo gaat Europese klanten voor de EX30 vanaf 2025 bedienen vanuit haar Belgische fabriek.
Naast MG zijn Aiways, BYD, Hongqi, JAC, Lynk & Co, Nio, Xpeng en Zeekr volbloed Chinees. Deze merken (die met uitzondering van MG en Lynk & Co enkel volledig elektrische auto’s verkopen) waren in 2023 goed voor 14.319 registraties. Dat betekent 3,9 procent marktaandeel. De MG 4 was in 2023 met afstand de populairste Chinese volledig elektrische auto in Nederland. Daarvan werden vorig jaar 2.937 stuks op kenteken gezet. De meest gewilde Chinese auto was in 2023 in Nederland evenwel de plug-in hybride Lynk & Co 01. Dit model werd 6.109 keer geregistreerd. Indien de Lynk & Co 01 en de eveneens plug-in hybride MG EHS buiten beschouwing worden gelaten, dan hadden de Chinezen vorig jaar bijna 7 procent marktaandeel in het segment voor elektrische auto’s.
Met 6.109 registraties voor de ’01’ was Lynk & Co ook het populairste Chinese automerk in Nederland in 2023. MG volgt op korte afstand met 6.053 inschrijvingen. BYD kwam in 2023 niet verder dan 1.230 registraties. De top-5 wordt compleet gemaakt door Xpeng (341 verkopen) en Nio (251). Op modelniveau wordt de lijst dus aangevoerd door de Lynk & Co 01. De MG 4 werd 2.937 keer op kenteken gezet. De derde podiumplaats is voor de ZS van hetzelfde merk met 1.858 registraties. MG bezet ook de onderste plek in de top-5 met de ‘5’. Van deze elektrische stationwagen werden 839 exemplaren op kenteken gezet. De BYD Atto 3 deed het iets beter met 1.070 registraties.
Ondanks oproepen van Autointernationaal.nl om vanwege geopolitieke redenen GEEN auto uit China te kopen, is de verwachting dat het marktaandeel van de merken uit dit land bij ons in 2024 verder zal stijgen. Dat komt omdat ook Great Wall Motors (GWM) met Wey en Ora verkoopambities heeft. Hetzelfde geld voor Chery met Omoda, Jaecoo en Exlantix. Hozon Auto en Leapmotor (waarin Stellantis een bescheiden belang heeft verworven) willen hun tanden ook in de Nederlandse automarkt zetten.
Alle modellen van Chinese merken die reeds in 2022 verkrijgbaar waren, gingen afgelopen jaar vaker over de toonbank. Enige uitzonderingen waren de JAC iEV7S, de MG Marvel R en de Xpeng P5. Niet elk Chinees model slaat dus aan in Nederland. Merken die in 2023 minder dan 100 klanten wisten te trekken, waren Hongqi (de E-HS9 is voor velen te kitscherig) en Zeekr (waarvan de verkopen nog op gang moeten komen). De prestaties van BYD vallen tot nu toe nogal tegen. Dit merk heeft 6 modellen in haar gamma, maar kan met 1.230 registraties niet tippen aan de inschrijvingen van Lynk & Co (6.109) en MG (6.053). Nio (251 verkopen) en Xpeng (341) hebben ook nog een lange Chinese zijdenroute te gaan.
Prognose 2024
Voor dit jaar verwachten de RAI Vereniging en de BOVAG dat er in totaal 360.000 auto’s geregistreerd gaan worden. Het blijft vooralsnog afwachten welke invloed de aanschafstimulering en -subsidiering hebben op de verkoop van elektrische auto’s. Dat geldt zowel voor particuliere als zakelijke kopers. Verder spelen economische ontwikkelingen een belangrijke rol. Bert de Kroon, voorzitter van de autodealers sectie van de BOVAG, is er niet gerust op. Hij wijst op de huidige recessie, de hoge rentestand en stijgende loonkosten. “De markt normaliseert, maar de aantallen blijven met 360.000 nog wel achter. Met de hogere kosten gaan we een andere tijd tegemoet dan de afgelopen jaren. Voor klanten zijn er wel weer volop mogelijkheden: de voorraden zijn aangevuld, voor de auto kopende consument zijn er nu in elk geval volop kansen en ook nog eens zonder lange levertijden”.