BYD, Chery, Leapmotor, BYD, Nio, SAIC Motor, Xpeng: het lijstje Chinese autofabrikanten dat ook in Europa wil gaan produceren groeit met de dag. Chery heeft inmiddels een oude Nissan fabriek overgenomen. Betekent dit ook dat er interesse kan zijn voor wat VDL Nedcar in Born te bieden heeft?
De autoproductie in de VDL Nedcar fabriek kwam afgelopen februari tot stilstand toen het laatste exemplaar van de oude Mini Countryman van de band rolde. Het nieuwe model wordt door moederbedrijf BMW zelf in Leipzig gebouwd, op dezelfde productielijn als de eigen X1 en X2. Die zijn technisch identiek dus het is wel zo efficiënt om de bouw van dit trio compacte SUV modellen te combineren. Pech voor VDL Nedcar waar in hoogtijdagen 9.000 mensen werkten en waar jaarlijks meer dan 200.000 auto’s werden geproduceerd. Nieuwe orders van BMW zitten er niet in omdat het moederbedrijf met overcapaciteit in haar eigen fabrieken kampt. Het is logisch dat die ingevuld gaat worden met modellen waarvan de productie voorheen werd uitbesteed.
Maar sinds februari is er veel veranderd. Zo werden Chinese autobouwers geconfronteerd met de beslissing van de Europese Unie om elektrische personenwagens uit China extra te belasten met een invoerheffing. Die kan alleen worden omzeild als zij in Europa hun auto’s gaan produceren. De bouw van eigen fabrieken is daarbij een optie (waartoe BYD in Hongarije en Turkije besloten heeft), maar Chery heeft zoals gezegd een voormalige Nissan fabriek (bij Barcelona) overgenomen. Nio heeft een inspectiebezoek gebracht aan een fabriek in België die Audi vanaf volgend jaar niet langer nodig heeft om haar auto’s te produceren (van overname werd evenwel afgezien omdat Nio er zelf financieel niet goed voor staat). Xpeng onderzoekt ook mogelijkheden voor autoproductie in Europa. En vanaf oktober zal in een Poolse fabriek van Stellantis (waar tot voor kort de Fiat 500 Hybrid van de band liep) de Leapmotor T03 gebouwd gaan worden. Volvo bouwt haar EX30 nu nog uitsluitend in China, maar volgend jaar wordt een deel van de productie overgeheveld naar België. Van daaruit zal niet alleen de Europese markt worden bediend, maar ook de Verenigde Staten en Canada worden beleverd. Beide landen hebben eveneens hoge importheffingen op Chinese auto’s ingevoerd.
Kan VDL Nedcar van de behoefte onder Chinese autofabrikanten aan een productiefaciliteit in Europa profiteren? Willem van der Leegte, de CEO van het bedrijf, laat weten dat dit zeker de kansen voor ‘zijn’ fabriek in Born op een order vergroot. Hij denkt dat het daarbij eerder zal gaan om vanuit China aangevoerde assemblagepakketten dat om volledige autoproductie. Deze laatste optie is alleen voor de grootste Chinese spelers (zoals BYD, Chery of SAIC Motor) een optie, maar niet voor Nio of Xpeng. Het laatste merk wist in eigen land afgelopen halfjaar 50.000 auto’s te bouwen, dus zelf een fabriek in Europa bouwen (die pas bij een productie van 100.000 auto’s per jaar rendabel is), zit er dus niet in.
Kleinere Chinese spelers als Nio en Xpeng zullen dus waarschijnlijk voor een zogeheten contract fabrikant kiezen. VDL Nedcar is zo’n bedrijf, maar ook het in Oostenrijk gevestigde Magna Steyr en Valmet Automotive in Finland. Volgens Oostenrijkse media is Magna Steyr momenteel in gesprek met verschillende Chinese autofabrikanten. Marktanalisten denken dat VDL een serieuze kanshebber is om een productieorder binnen te slepen, maar dan alleen van een merk dat in het premium segment opereert. Voor volume labels is Nederland vanwege de relatief hoge energie- en loonkosten niet aantrekkelijk. Die openen liever in landen als Hongarije en Turkije een fabriek.
Doordat de VDL Nedcar fabriek momenteel amper wat te doen heeft, is het verleidelijk om met de eerste de beste Chinees die zich aandient in zee te gaan, maar dat is niet zonder risico. De Chinese auto–industrie staat namelijk een shake-out te wachten waarbij alleen de sterkste spelers zullen overleven. Het is niet gezegd dat Nio en Xpeng uiteindelijk niet kopje onder zullen gaan. In Europa gooiden merken als Daf en NSU ook pas na 10 à 15 jaar autoproductie de handdoek in de ring. Mocht VDL Nedcar een productieorder accepteren van een Chinese autofabrikant die over een paar jaar omvalt, dan zit zij met de gebakken peren: de investeringen die zijn gedaan om de fabriek in Born geschikt maken van voor de bouw van Chinese auto’s zullen dan niet terugverdiend worden.
Overigens gaan er stemmen op om Chinese autofabrikanten te verplichten tot het vormen van een joint venture met een Europees bedrijf als zij in onze marktregio personenwagens willen kunnen produceren. Andersom was dat in China voor Europese fabrikanten decennialang verplichte kost. Hoewel dit het speelveld zonder gelijker zou maken, denkt Autointernationaal.nl dat het daarvoor te laat is. BYD is namelijk al druk bezig met de bouw van haar Hongaarse fabriek en Spaanse productie van Chery modellen is inmiddels een feit.